တနလၤာေန႕  ၁၈ မတ္လ  ၂၀၁၃ 01 း 48 PM

နိုင္ငံ တစ္နိုင္ငံရဲ့ ဖံြ့ျဖိဳး တိုးတက္ေရးမွာ ကုန္သြယ္မႈ က႑ဟာ အဓိကက်တဲ့ အခန္း က႑တစ္ခု အျဖစ္ ပါဝင္ လ်က္ရိွတာကို အားလံုး အသိဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုန္သြယ္မႈ တိုးတက္မွ နိုင္ငံေတာ္ အေနနဲ့ အခြန္ေငြ ပိုမို ရရိွျပီး နိုင္ငံ့ ဝင္ေငြ တိုးတက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရသစ္ လက္ထက္ မွာ ကုန္သြယ္မႈ တိုးတက္ေရး အတြက္ ေျဖေလ်ာ့မႈေတြ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း လုပ္ေဆာင္ ခဲ့ျပီး ယေန့ ကာလမွာ ေတာ့ ပို့ကုန္ ပစၥည္း (၁၅၂) မို်း၊ သြင္းကုန္ ပစၥည္း (၁၆၆) မို်း ကို စီးပြားေရးနွင့္ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ျကီးဌာန မွာ လိုင္စင္ ေဆာင္ရြက္ဖို့ မလိုဘဲ တင္ပို့တင္သြင္းခြင့္ျပဳ လိုက္ျပီ ျဖစ္ပါတယ္။

.........ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္ ေခါင္းစဥ္ကိုႏွိပ္ပါ

အထူး သျဖင့္ သြင္းကုန္ပိုင္းမွာ အမိန့္အမွတ္ ၉/၉၉ နဲ့ကန့္သတ္ တားျမစ္ခဲ့တဲ့ သြင္းကုန္ ပစၥည္း (၁၅) မိ်ဳး အနက္က အခိ်ဳမႈန့္၊ အခိ်ဳရည္၊ ဘီစကြက္ မိ်ဳးစံု၊ စည္သြပ္ဗူးမ်ား၊ အသားနွင့္ အသီးစံု၊ ေခါက္ဆဲြေျခာက္ အမိ်ဳးမိ်ဳး ကို အမိန့္ အမွတ္ ၂/၂ဝ၁၁ နဲ့ ေျဖေလ်ာ့ တင္သြင္း ခြင့္ျပဳခဲ့ ပါတယ္။ ၂ဝ၁၃ ခုနွစ္၊ ေဖေဖာ္ ဝါရီလ မွာေတာ့ အမိန့္ အမွတ္ ၉/၂ဝ၁၃ နဲ့ Chewing Gum ၊ ကိတ္မုန့္၊ ေဝဖာနဲ့ ေခ်ာကလက္ တို့ကို ထပ္မံ ေျဖေလ်ာ့ တင္သြင္းခြင့္ျပဳ ခဲ့ျပီးျဖစ္ ပါတယ္။ ဒါေျကာင့္ ယခု အခါမွာ တင္သြင္းခြင့္ ကန့္သတ္ ထားတဲ့ ပစၥည္း ေတြကေတာ့ အရက္၊ ဘီယာ၊ စီးကရက္ နဲ့ တည္ဆဲ ဥပေဒ အရ ကန့္သတ္ ထားတဲ့ ပစၥည္းေတြဘဲ က်န္ပါေတာ့တယ္။

ျမန္မာနိုင္ငံရဲ့ သြင္းကုန္ ဆိုင္ရာ အေျခခံ မူကေတာ့ နိုင္ငံေတာ္ အတြက္ အဓိက လိုအပ္တဲ့ ရင္းနီွးျမႈပ္နံွမႈ ကုန္ပစၥည္းမ်ား၊ လုပ္ငန္းသံုး ပစၥည္းမ်ား၊ အျခား အေရးျကီး ကုန္ပစၥည္းမ်ား နဲ့ ျပည္သူ့ က်န္းမာေရး အေထာက္ အကူျပဳ ပစၥည္းမ်ား၊ ျပည္ပ ပို့ကုန္ တိုးျမွင့္ တင္ပို့ေရး အေထာက္ အကူျပဳ ပစၥည္း ေတြကို ဦးစား ေပး တင္သြင္း ဖို့နဲ့ ျပည္ပ သြင္းကုန္ အစားထိုး ကုန္ထုတ္ လုပ္ငန္းမ်ား ကိုအားေပး ဖို့ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ နိုင္ငံ အေနနဲ့ သြင္းကုန္ ေဆာင္ရြက္မႈ ကိုေတာ့ ပံုမွန္ ကုန္သြယ္မႈ နည္းလမ္းနဲ့ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္မႈ နည္းလမ္း ဆိုျပီး (၂) မို်း ရိွပါတယ္။ သြင္းကုန္ တင္သြင္းခြင့္ျပဳတဲ ့နည္းလမ္းေတြ ကေတာ့ သာမန္ ေငြလဲႊစာတမ္း ဖြင့္လွစ္သည့္ နည္းလမ္း (Normal LC) ၊ အခမဲ့ တင္သြင္းျခင္း (FOC) ၊ သြင္းကုန္ပါမစ္ (Import Permit) ၊ လက္ခစား စနစ္ (Cutting Making Packaging - CMP) ၊ Payment in kind, Capital in kind, Loan in kind, Draw Back, Transit Trade, Account Trade , Counter Trade, Barter Trade Revolving Fund, Consignment Basic, Re- Ecport နဲ့ အျခား နည္းလမ္းမ်ားနဲ့ တင္သြင္း ပါတယ္။

ျပည္ပမွ ကုန္ပစၥည္းမ်ား တင္သြင္းခြင့္ျပဳတဲ့ စနစ္ေတြ ကေတာ့ CIF (Cost, Insurence & Freight)၊ CFR (Cost and Freight)၊ FOB (Free on Board) တို့ဘဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရသစ္ လက္ထက္မွာ ကုန္သြယ္မႈ ျမွင့္တင္ေရး အတြက္ ေျဖေလ်ာ့ တင္သြင္းခြင့္ျပဳ ခဲ့တဲ့ အေျခအေန ေတြကို ေလ့လာမယ္ ဆိုရင္ ပထမ အဆင့္ အေနနဲ့ အမိန့္အမွတ္ ၉/၉၉ ပါ ကန့္သတ္ ကုန္ပစၥည္း ေတြထဲက (၉) မို်းကို ပင္လယ္ေရ ေျကာင္းနဲ့ နယ္စပ္ ေဒသမွ အကန့္အသတ္နဲ့ ေျဖေလ်ာ့ တင္သြင္းခြင့္ျပု ခဲ့တဲ့ အတြက္ ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏ တိုးတက္လာတဲ့ အျပင္ တရား မဝင္ ကုန္သြယ္မႈ ေလ်ာ့နည္း ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ နိုင္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျပည္နယ္နွင့္ တိုင္းေဒသ ျကီးေတြရိွ နယ္စပ္ ေဒသမ်ားမွ ျပည္သူ လူထုစားသံုးမႈ ဖူလံုေရး လိုအပ္ ခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္း ေပးနိုင္ေရး အတြက္ FDA စစ္ေဆး ေထာက္ခံခ်က္ နဲ့ စားသံုးဆီမ်ားကို လည္း တင္သြင္း ခြင့္ျပု ခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျခင္း လိေမၼာ္ (လိေမၼာ္သီးေသး) နွင့္ ပ်ား လိေမၼာ္မ်ားကို ျမန္မာ နိုင္ငံ သစ္သီးဝလံ၊ ပန္းမာန္လ္ နွင့္ ဟင္းသီး ဟင္းရြက္ စိုက္ပို်း ထုတ္လုပ္ တင္ပို့ေရာင္းခ်သူ အသင္းရဲ့ ေထာက္ခံခ်က္ အရ (၁) နွစ္ပတ္လံုး တင္သြင္း ခြင့္ျပုခဲ့ ပါတယ္။ နဂါးေမာက္သီးနဲ့ ဆန္းကစ္သီး ေတြကိုေတာ့ နိုင္ငံတြင္း စိုက္ပို်း ထြက္ရိွ ကာလျဖစ္ေသာ ေအာက္တို ဘာလမွ ဇန္နဝါရီလ အထိ ကန့္သတ္ တင္သြင္းျခင္း မျပုဘဲ က်န္ကာလမ်ား မွာေတာ့ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းနဲ့ အညီ တင္သြင္းခြင့္ျပဳ ခဲ့ပါတယ္။ ပန္းသီး၊ သစ္ေတာ္သီး၊ စပ်စ္သီး၊ ခ်ယ္ရီသီး၊ မန္က်ည္း ခိ်ဳသီးနဲ့ စြန္ပလြန္သီး ေတြကိုလည္း နယ္စပ္ ကုန္သြယ္မႈ နည္းလမ္းနဲ့ တင္သြင္း ခြင့္ျပု ခဲ့လို့့ ျပည္သူ လူထုေတြ ေပါေပါ သီသီ စားသံုးနိုင္ တာကို ေတြ့ေနရပါျပီ။

ျမန္မာ နိုင္ငံနဲ့ အိမ္နီးခ်င္း နိုင္ငံေတြရဲ့ သြင္းကုန္ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းေတြကို ေလ့လာ နိႈင္းယွဥ္ ေတြ့ရိွခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ျပ ေပးလိုက္ ရပါတယ္ -

တရုတ္နိုင္ငံ၏ သြင္းကုန္ဆိုင္ရာလုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ား

တရုတ္ နိုင္ငံမွာ သြင္းကုန္မွာ FOB စနစ္ကို အမ်ားစု အသံုးျပုျပီး အနည္းစုသာ CIF စနစ္ကို သံုးစဲြပါတယ္။ အဓိက ေငြေပးေငြယူ စနစ္ကိုေတာ့ L/C စနစ္ကို သံုးျကပါတယ္။ တရုတ္ နိုင္ငံက တင္သြင္းမႈကို လမ္းဖြင့္ ေပးထား ေပမယ့္ နိုင္ငံျခား ကုန္သြယ္မႈ ဥပေဒနဲ့ အေကာက္ခြန္ ဥပေဒ ေတြနဲ့ေတာ့ သြင္းကုန္ တင္သြင္းမႈ ကို ထိန္းခု်ပ္ ထားပါတယ္။ သြင္းကုန္ အားလံုးကို လြတ္လပ္စြာ တင္သြင္းခြင့္ ရိွေပမယ့္ ဥပေဒ၊ စည္းမ်ဥ္း ေတြနဲ့ ဆန့္က်င္ တဲ့ ကုန္သြယ္ေရး နဲ့ ေငြေပးေခ်မႈ ေတြကိုေတာ့ ခြင့္မျပုပါဘူး။ သြင္းကုန္ လုပ္ထံုး လုပ္နည္း ေတြရဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ ကေတာ့ တရုတ္ကို တင္ပို့ရာမွာ ျကံုေတြ့ရမဲ့ ရႈပ္ေထြးမႈ ေတြကို ေထာက္ပံ့ ကူညီေပးဖို့ပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။ WTO အဖဲြ့ဝင္ မျဖစ္ခင္ ကေတာ့ တရုတ္ နိုင္ငံက ကုမၸဏီ ေတြက သြင္းကုန္ တင္သြင္းဖို့ တင္းက်ပ္တဲ့ စည္းမ်ဥ္းေတြ ရိွခဲ့ေပမယ့္ အဖဲြ့ဝင္ ျဖစ္ျပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္း မွာေတာ့ ကုမၸဏီ ေတြအေနနဲ့ သြင္းကုန္ တင္သြင္း ခ်င္တယ္ ဆိုရင္ စီးပြားေရးနွင့္ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ျကီး ဌာန ဒါမွမဟုတ္ နိုင္ငံျခား ကုန္သြယ္ေရး ဥပေဒအရ အခြင့္ အာဏာရိွတဲ့ ေဒသဆိုင္ရာ ရံုးေတြမွာ မွတ္ပံုတင္ ရပါတယ္။

တရုတ္ ကုမၸဏီ ေတြနဲ့ နိုင္ငံျခား ကုမၸဏီ ေတြအားလံုးဟာ ထုတ္ကုန္ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားကို တင္သြင္းခြင့္ ရိွ ေပမယ့္ တခို့် ကန့္သတ္ကုန္ ပစၥည္းေတြ ကိုေတာ့ နိုင္ငံပိုင္ လုပ္ငန္းေတြက တစ္ဆင့္ တင္သြင္းရပါတယ္။ တရုတ္ နိုင္ငံအေနနဲ့ တားျမစ္ပစၥည္း၊ ကန့္သတ္ ပစၥည္းနဲ့ ခြင့္ျပု ပစၥည္းဆိုျပီး အမို်းအစား (၃) မို်း ခဲြျခား ထားပါတယ္။ တားျမစ္ ကုန္ပစၥည္း ေတြကေတာ့ စြန့္ပစ္ ပစၥည္းနဲ့ အဆိပ္တို့လို ပစၥည္းေတြ ျဖစ္ျပီး ကန့္သတ္ ပစၥည္းေတြ ကိုေတာ့ တင္သြင္းခြင့္ ခဲြတမ္း သို့မဟုတ္ လိုင္စင္ လိုအပ္ ပါတယ္။ သြင္းကုန္ တင္သြင္းသူ ေတြ အေနနဲ့ ခြင့္ျပု ကုန္ပစၥည္းကို ေတာ့ အခိ်န္ ကာလနဲ့ အေရအတြက္ စိတ္ျကိုက္ တင္သြင္းခြင့္ ရိွပါတယ္။ စီးပြားေရးနဲ့ ကူးသန္း ဝန္ျကီး ဌာနက စက္ပစၥည္းနဲ့ လွ်ပ္စစ္ ပစၥည္း ကဲ့သို့ေသာ ပစၥည္းေတြရဲ့ အစိတ္ အပိုင္းမ်ား တင္သြင္းမႈကို Automatic Licensing စနစ္နဲ့ ထိန္းခု်ပ္ထား ပါတယ္။ ကုန္ပစၥည္း ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားကို အေကာက္ခြန္ ေကာက္ခံျပီး WTO ကို ဝင္ေရာက္တဲ့ အခိ်န္က စလို့ သြင္းကုန္ခြန္ နႈန္းထား ေတြ က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။ ၂ဝဝဝ ခုနွစ္မွာ ပ်မ္းမွ် အခြန္ နႈန္းထား ၁၅ ဒသမ ၃ ရာခိုင္နႈန္း ကေတာ့ ၂ဝဝ၉ မွာေတာ့ ၉ ဒသမ ၈ ရာခိုင္နႈန္း အထိ က်ဆင္းခဲ့ ပါတယ္။

သြင္းကုန္ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ကို Value Added Tax (VAT) ေကာက္ခံျပီး အခိ်ဳ႕ ကိုေတာ့ Consumption Tax ေကာက္ခံ ပါတယ္။ VAT နႈန္းထားက ၁၃ ရာခိုင္နႈန္းနဲ့ ၁၇ ရာခိုင္နႈန္း ျကား ရိွျပီး ကန့္သတ္ သြင္းကုန္ ေတြျဖစ္တဲ့ ေဆးရြက္ျကီး၊ အရက္နဲ့ အလွကုန္ ေတြကေတာ့ Consumption Tax ၁ ရာခိုင္နႈန္းကေန ၄ဝ ရာခိုင္နႈန္း အထိ ေကာက္ခံ ပါတယ္။ တရုတ္နိုင္ငံမွာ လြတ္လပ္ေသာ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ (၁၅) ခုရိွျပီး ၄င္းဇုန္ ေတြမွာ အေကာက္ခြန္ လုပ္ထံုး လုပ္နည္း ေတြနဲ့ အခြန္ ေပးေဆာင္မႈ ကင္းလြတ္ခြင့္ေတြ က်င့္သံုးခြင့္ ေပးထားပါတယ္။ ကန့္သတ္ ကုန္ပစၥည္းေတြ တင္သြင္းရာမွာ သြင္းကုန္လိုင္စင္လို အပ္ပါတယ္၊ ဥပမာ-စက္ပစၥည္း၊ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္းေတြ ကဲ့သို့ေသာ အခိ်ဳ႕ ပစၥည္းေတြကို Automatic စနစ္နဲ့ လိုင္စင္ေပးျပီး အနၲရာယ္ရိွတဲ့ ကုန္ပစၥည္း ေတြ တင္သြင္းျခင္းကိုေတာ့ Non -Automatic လိုင္စင္စနစ္နဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္ပါတယ္။

ထိုင္းနိုင္ငံ၏သြင္းကုန္ဆိုင္ရာ မူဝါဒလုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ား

၁၉၉၇ ခုနွစ္တြင္ ထိုင္းနိုင္ငံ အေနျဖင့္ ျပင္းထန္ေသာ စီးပြားေရး အျကပ္အတည္းကို ရင္ဆိုင္ခဲ့ ရေပမယ့္လည္း ကုန္သြယ္ေရးနွင့္ ရင္းနီွးျမႈပ္နံွမႈပိုင္းမွာ တံခါးဖြင့္ ဝါဒကို မေျပာင္းလဲပဲ က်င့္သံုးခဲ့ပါတယ္။ တံခါးဖြင့္ ကုန္သြယ္ေရး မူဝါဒ အရ သြင္းကုန္ ပစၥည္းအေတာ္ မ်ားမ်ားကို လြတ္လပ္စြာ တင္သြင္းခြင့္ျပု ခဲ့ပါတယ္။ ကန့္သတ္ထားတဲ့ ကုန္ပစၥည္း အခိ်ဳ႕ ကေတာ့ ျပည္တြင္း စက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားကို ကာကြယ္ဖို့ ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုင္းနိုင္ငံ အေနနဲ့ ကန့့္သတ္ကုန္ ပစၥည္း အေရ အတြက္ကို ေလ်ာ့ခ် ခဲ့ေပမယ့္ ေမာ္ေတာ္ ဆိုင္ကယ္၊ အျမန္နႈန္းသြား ဒီဇယ္ အင္ဂ်င္၊ စက္သံုးဆီနွင့္ အျခား ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ သံုးေလာင္စာမ်ား၊ ဒီဇယ္၊ ဓာတ္ဆီ၊ သဘာဝ ဓာတ္ေငြ့ရည္ အစရိွတဲ့ ပစၥည္းေတြ ကိုေတာ့ သြင္းကုန္ လိုင္စင္ စနစ္နဲ့ ထုတ္ေပး ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ပိုးထည္မ်ား၊ ဘတ္စ္ကားမ်ား၊ ေမာ္ေတာ္ ယာဥ္မ်ား၊ ေဆာက္လုပ္ေရး သံုးပစၥည္းမ်ားနဲ့ စိုက္ပို်းေရး ထြက္ကုန္ (၂၃) မို်းကိုေတာ့ Non -Automatic Licensing စနစ္နဲ့ထုတ္ေပး ေျကာင္းသိရပါတယ္။ အစိုးရ အေနနဲ့ အဓိက သြင္းကုန္ ထိန္းခု်ပ္မႈ ေတြကို အခြန္ခဲြတမ္း စနစ္ (The Tariff Quota) နဲ့ သြင္းကုန္ တားျမစ္ ျခင္းနဲ့ သြင္းကုန္ လိုင္စင္ စနစ္ေတြနဲ့ ေဆာင္ရြက္ ပါတယ္။

WTO ရဲ့ သေဘာ တူညီခ်က္အရ ထိုင္းနိုင္ငံက ယခုလက္ရိွမွာ စိုက္ပို်းေရး ထြက္ကုန္ မ်ားျဖစ္တဲ့ အုန္းသီး ဆန္ေျခာက္၊ အာလူး၊ ျကက္သြန္နီ၊ ျကက္သြန္ျဖူ၊ အုန္းသီး၊ ေကာ္ဖီ၊ လၻက္၊ ျငုပ္ေကာင္း၊ ေျပာင္းဖူး၊ ဆန္၊ ပဲပုတ္၊ ျကက္သြန္ နီေစ့၊ ပဲပုပ္ဆီ၊ ျကံ၊ အုန္းဆီ၊ စားအုန္းဆီ၊ ေကာ္ဖီမစ္၊ ေဆးရြက္ျကီး တို့ကို အခြန္ ခဲြတမ္း စနစ္နဲ့ ထိန္းခု်ပ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အာဆီယံ နိုင္ငံေတြက တင္သြင္းမႈ ကိုေတာ့ အခြန္ခဲြတမ္း စနစ္ မထား ရိွေျကာင္း သိရပါတယ္။ စီးပြားေရးနဲ့ ကူးသန္း ဝန္ျကီးဌာန ကေတာ့ စက္မႈ လုပ္ငန္းသံုး ပစၥည္းေတြ တင္သြင္း ျခင္းကို တားျမစ္ ပိုင္ခြင့္ရိွတဲ့ အခြင့္အာဏာ ရိွပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ရင္းနီွးျမႈပ္နံွမႈ ျမွင့္တင္ေရး ဥပေဒ အရ က်န္းမာေရးနဲ့ လံုျခံု စိတ္ခ်မႈ အေျကာင္းျပခ်က္မ်ား အတြက္လည္း ျပည္ပမွ သြင္းကုန္ တင္သြင္းျခင္း ကို ဥပေဒအရ တားျမစ္ ပိုင္ခြင့္ ရိွပါတယ္။ ပို့ကုန္ သြင္းကုန္ ဥပေဒအရ စီးပြားေရးနဲ့ ကူးသန္း ဝန္ျကီး ဌာနက စီးပြားေရး တည္ျငိမ္မႈ၊ ျပည္သူ့ အကို်းစီးပြား၊ ျပည္သူ့ က်န္းမာေရး၊ နိုင္ငံေတာ္ လံုျခံုေရးနဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး အတြက္ ထိခိုက္ မယ္ဆိုရင္ အစိုးရ အဖဲြ့ရဲ့ အတည္ျပုခ်က္ ရယူျပီး ေဆာင္ရြက္ ပိုင္ခြင့္ ရိွပါတယ္။ ဒီလုပ္ထံုးလုပ္နည္း ေတြကို ခို်းေဖာက္ျပီး သြင္းကုန္ ေဆာင္ရြက္ မယ္ဆိုရင္ သတ္မွတ္ ထားတဲ့ ေငြဒဏ္နဲ့ ေထာင္ဒဏ္ ေတြကို က်ခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ထိုင္းနိုင္ငံမွာ ပို့ကုန္ သြင္းကုန္ ေဆာင္ရြက္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ပို့ကုန္ သြင္းကုန္ လိုင္စင္ အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အေကာက္ခြန္ကတ္ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီကတ္ရဲ့ သက္တမ္းက (၃) နွစ္ျဖစ္ျပီး လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို အေရာင္ အမို်းမို်းနဲ့ ခဲြျခား သတ္မွတ္ ထားပါတယ္။ ေရႊေရာင္ကတ္က သြင္းကုန္ ပို့ကုန္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အတြက္ ျဖစ္ျပီး အေကာက္ခြန္ ဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္သူ ေတြကေတာ့ ေငြေရာင္ ကတ္သံုး ရပါတယ္။ အဝါေရာင္ကတ္ ကေတာ့ မန္ေနဂ်ာနွင့္ အုပ္ခု်ပ္သူေတြ အတြက္၊ ဥပေဒ အကို်းေဆာင္ ေတြကေတာ့ အစိမ္းေရာင္ ကတ္နဲ့ အေကာက္ခြန္ ရွင္းလင္းေရး အတြက္ ပန္းေရာင္ကတ္ အသီးသီး သံုးစဲြရတယ္လို့ သိရပါတယ္။ သြင္းကုန္ ဆိုင္ရာ လုပ္ထံုး လုပ္နည္း ေတြကေတာ့ သြင္းကုန္ ေျကျငာလႊာ ျဖည့္စြက္ျခင္း၊ လိုအပ္ေသာ စာရြက္စာတမ္း အေထာက္ အထားမ်ား ျပင္ဆင္ျခင္း၊ သြင္းကုန္ ေျကျငာလႊာနဲ့ စာရြက္စာတမ္းမ်ား စစ္ေဆးျခင္း၊ သြင္းကုန္ခြန္ အေကာက္ခြန္ ေပးေဆာင္ျခင္းနဲ့ ပစၥည္း စစ္ေဆးျပီး ကုန္တင္သြင္းျခင္းတို့ ျဖစ္ပါတယ္။ သြင္းကုန္ဆိုင္ရာ ကုန္ပစၥည္း အမ်ားစုက လိုင္စင္ လုပ္စရာမလိုပဲ အခြန္ေဆာင္ျပီး ပစၥည္း တင္သြင္းခြင့္ ရိွေပမယ့္ စီးပြားေရးနဲ့ ကူးသန္း ဝန္ျကီး ဌာနမွာ သြင္းကုန္ လိုင္စင္ ေလွ်ာက္ထားဖို့ လိုအပ္တဲ့ ကုန္စည္ အမို်း (၄ဝ) ခန့္ ရိွေသးေျကာင္း သိရပါတယ္။

အိနၵိယ နိုင္ငံ၏ သြင္းကုန္ မူဝါဒနွင့္ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းမ်ား

အိနၵိယ နိုင္ငံမွာ လူလတ္တန္းစားေတြ တိုးပြားလာတာနဲ့ အမွ် ကုန္စည္အမို်းမို်း သံုးစဲြနိုင္မႈ အဆင့္ ပြားမ်ား လာျပီး အဲဒီ အကို်းဆက္ အေနနဲ့ အိနၵိယနိုင္ငံရဲ့ သြင္းကုန္ လုပ္ငန္း ေတြ လ်င္လ်င္ ျမန္ျမန္ တိုးတက္ လာခဲ့ပါတယ္။ အိနၵိယရဲ့ အဓိက သြင္းကုန္ေတြ ကေတာ့ နံွစားသီးနံွ၊ စားသံုးဆီ၊ စက္ပစၥည္း၊ ဓါတ္ေျမျသဇာနဲ့ ေရနံထြက္ ပစၥည္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အိနၵိယရဲ့ ပို့ကုန္ သြင္းကုန္ လုပ္ငန္းေတြ ကိုေတာ့ အစိုးရ အဖဲြ့အစည္း ျဖစ္တဲ့ နိုင္ငံျခား ကုန္သြယ္ေရး ဦးစီး ဌာန (Direcotorate General of Foreign Trade- DGFT) က ထိန္းခု်ပ္ ေဆာင္ရြက္ ပါတယ္။ DGFT နဲ့ သူ့ရဲ့ ေဒသဆိုင္ရာ ရံုးခဲြေတြ ကေတာ့ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ ေရးနဲ့ စက္မႈဝန္ျကီး ဌာန လက္ေအာက္ မွာ ရိွပါတယ္။ အိနၵိယ မွာေတာ့ ပို့ကုန္ သြင္းကုန္ လုပ္ငန္းလုပ္ခြင့္ လိုင္စင္ကို ဂဏန္း (၁ဝ) လံုးပါတဲ့ Code နဲ့ မွတ္ပံုတင္ျပီး ၄င္းကို Import Export Code (IEC Code) လို့ေခၚပါတယ္။ IEC Code ရိွသူ မွသာ ပို့ကုန္ သြင္းကုန္ေဆာင္ရြက္ ခြင့္ရိွပါတယ္။ လြတ္လပ္စြာ တင္သြင္းခြင့္ ရိွတဲ့ ကုန္သည္ေတြ အားလံုးက အေကာက္ခြန္ စစ္ေဆးမႈ ခံယူျပီး အခြန္ ေပးေဆာင္ တင္သြင္းခြင့္ ရိွပါတယ္။ အကယ္၍ IEC Code မရိွခဲ့ ဘူးဆိုရင္ေတာ့ အေကာက္ခြန္ ဌာနက သြင္းကုန္ တင္သြင္းခြင့္ မျပုဘူးလို့ သိရပါတယ္။ ခြ်င္းခ်က္ အေနနဲ့ IEC Code မလိုဘဲ တင္သြင္းတဲ့ ပစၥည္းေတြ ကေတာ့ တစ္ဦး တစ္ေယာက္ ပုဂၢလိကသံုးပစၥည္း (Personal Goods) ေတြသာ ျဖစ္ေျကာင္း သိရပါတယ္။

လြတ္လပ္စြာ တင္သြင္းခြင့္ ရိွတဲ့ ကုန္စည္ေတြမွ အပ တားျမစ္ ကန့္သတ္ထားတဲ့ ပစၥည္းေတြကို တင္သြင္းမယ္ ဆိုရင္ DGFT မွ လိုင္စင္ ရယူရန္ လိုအပ္ပါတယ္။ အိနၵိယမွာ သြင္းကုန္ လိုင္စင္ ထုတ္ေပးခြင့္ အာဏာရိွ သူကေတာ့ DGFT ရဲ့ ညႊန္ျကားေရးမွူးခု်ပ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ရင္းနီွးျမႈပ္နံွမႈ ပစၥည္းေတြ အတြက္ သြင္းကုန္ လိုင္စင္ သက္တမ္း (၂၄) လျဖစ္ျပီး ကုန္ျကမ္း ပစၥည္းေတြ၊ စားသံုးသူ ကုန္စည္နဲ့ အပို ပစၥည္းေတြရဲ့ လိုင္စင္ သက္တမ္း (၁၈) လရိွျပီး သက္တမ္း တိုးခြင့္ရိွတယ္လို့ သိရပါတယ္။ လြတ္လပ္စြာ တင္ပို့ခြင့္ရိွတဲ့ ပစၥည္းေတြ အတြက္ လိုင္စင္ မလိုအပ္ဘဲ လိုင္စင္လိုအပ္တဲ့ ပစၥည္းေတြကေတာ့ လက္ဝတ္ ရတနာမ်ား၊ လံုျခံုေရးနွင့္ ကယ္ဆယ္ေရး ဆိုင္ရာ ပစၥည္းမ်ား၊ မို်းေစ့၊ အပင္နဲ့ တိရိစၧာန္မ်ား၊ ပိုးသတ္ေဆးမ်ား၊ ေဆးဝါးမ်ား၊ ဓါတုပစၥည္းမ်ားနဲ့ ျပည္တြင္း လုပ္ငန္း ငယ္ေတြက ထုတ္လုပ္ နိုင္တဲ့ ပစၥည္းမ်ားနဲ့ ေသာင္းေျပာင္း ေထြလာ ပစၥည္း (၁၇) မို်းတို့ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကန့္သတ္ ကုန္စည္ေတြ ကေတာ့ အစိုးရဌာန ဒါမွမဟုတ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အဖဲြ့အစည္းကမွ တဆင့္သာ တင္သြင္း ခြင့္ရိွပါတယ္။ ဒီကုန္စည္ေတြကေတာ့ ေရနံထြက္ ပစၥည္းမ်ား၊ ဓါတု ပစၥည္းမ်ား၊ ဓါတု ဓါတ္ေျမျသဇာ မ်ား၊ ဗီတာမင္-ဗ ေဆးဝါးမ်ား၊ စားသံုးဆီနဲ့ မို်းေစ့မ်ား၊ နံွစားသီးနံွမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ တင္သြင္းခြင့္ မရိွတဲ့ တားျမစ္ ကုန္စည္ ေတြကေတာ့ (၄) မို်းသာရိွပါတယ္။ ၄င္းတို့ ကေတာ့ တိရိစၧာန္ အဆီမ်ား၊ တိရိစၧာန္နဲ့ တိရိစၧာန္ အသားမ်ား၊ ရွားပါး တိရိစၧာန္မ်ားနဲ့ ဆင္စြယ္ တို ့ျဖစ္ျကပါတယ္။

သြင္းကုန ္ဆိုင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း ေတြကေတာ့ သြင္းကုန္ တင္သြင္းခြင့္ ဘီလ္ ေလွ်ာက္ထားျခင္း (Bill of Entry)၊ သြင္းကုန္ တင္သြင္းခြင့္ ဘီလ္ျပင္ဆင္ျခင္း၊ အေကာက္ခြန္ စစ္ေဆး ရွင္းလင္းမႈ ေဆာင္ရြက္ျခင္း (Green Channel Facility)၊ အခြန္ေပးေဆာင္ျခင္း (Payment of Duty)၊ ကုန္ပစၥည္း တင္သြင္းျခင္းနဲ့ သိုေလွာင္ရံုတြင္း သိမ္းဆည္းျခင္း တို့ ျဖစ္ျကပါတယ္။ အခို့်ေသာ နာမည္ေကာင္း ရိွတဲ့ သြင္းကုန္ တင္သြင္းသူ ေတြ အေနနဲ့ေတာ့ ကုန္ပစၥည္း ေတြေပၚမွာ ပံုမွန္ စစ္ေဆးစရာ မလိုဘဲ Bill of Entry ျဖည့္သြင္းျပီးတာနဲ့ တစ္ျပိုင္နက္ သြင္းကုန္ ေျကျငာလႊာ ေဆာင္ရြက္ျပီး သြင္းကုန္ တင္သြင္းခြင့္ရိွေျကာင္း သိရပါတယ္။ Bill of Entry ေဆာင္ရြက္ျပီး ရက္ (၃ဝ) အတြင္း ကုန္စည္ေတြ ဝင္ေရာက္ ပိုင္ခြင့္ ရိွတယ္လို့ သိရပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံ၏ သြင္းကုန္မူဝါဒနွင့္လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ား

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ စီးပြားေရးနွင့္ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ျကီးဌာန ကေတာ့ အားလံုးေသာ ကုန္သြယ္ေရးနဲ့ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရး ဆိုင္ရာ လႈပ္ရွားမႈေတြ အတြက္ တာဝန္ရိွတဲ့ ဌာန ျဖစ္ပါတယ္။ ဘဂၤလား ေဒ့ရွ္နိုင္ငံရဲ့ သြင္းကုန္ ေဆာင္ရြက္ရာမွာ မည္သည့္ကုန္စည္အတြက္မဆို လိုင္စင္မလိုအပ္ဘဲ အေကာက္ခြန္ စစ္ေဆး အခြန္ေဆာင္ျပီး တင္သြင္းလို့ ရပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္စုနွစ္ေက်ာ္ ကတည္းက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နိုင္ငံရဲ့ ပို့ကုန္ သြင္းကုန္ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းေတြမွာ စာရြက္စာတမ္း ေထာက္ခံခ်က္ အေရအတြက္ ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၉ ခုနွစ္မွာ ပို့/သြင္းလုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ဖို့ ေထာက္ခံခ်က္ ၂၅ ခုေလာက္ လိုအပ္ခဲ့ရာကေန ၂ဝဝ၂ ခုနွစ္မွာေတာ့ ၅ ck ေလာက္သာလိုအပ္ခဲ့ျပီး အေကာက္ခြန္ ဆိုင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း ေတြကိုလည္း တတ္နိုင္သမွ်ေလွ်ာ့ခ်ကာ   Automation စနစ္ကို က်င့္သံုးခဲ့ပါတယ္။ ယခင္က ၁ဝဝ ရာခိုင္နႈန္း စစ္ေဆးခဲ့ရာမွ ၂ဝဝ၂ ခုနွစ္ကစျပီး အေကာက္ခြန္စစ္ေဆးမႈကို ကုန္ပစၥည္းေတြရဲ့ ၁ဝ ရာခိုင္နႈန္းကိုသာ စစ္ေဆး ခဲ့ပါတယ္။ သြင္းကုန္တင္သြင္း ဖို့အတြက္ လိုအပ္တဲ့စာရြက္စာတမ္းေတြကေတာ့ ကုန္တင္လႊာ (Bill of Loading) ကုန္စည္ထြက္ခြာခြင့္ လက္မွတ္ (Cargo Release Order)၊ ပင္္ရင္းေဒသသက္ေသခံလက္မွတ္ (Certificate of Country    Origin)၊ ကုန္ပို့လႊာ (Certificate of Country Origin)၊ သြင္းကုန္ေျကျငာလႊာ (Import Decleration) နဲ့ ထုပ္ပိုးမႈ စာရင္း (Packing Lists) တို့ျဖစ္ျကပါတယ္။

တားျမစ္ထားတဲ့ ပစၥည္းေတြ ကေတာ့ တရားမဝင္ ေဆးဝါးမ်ား၊ လက္နက္နွင့္ ေပါက္ကဲြ ေစတတ္ေသာ ပစၥည္းမ်ား၊ ဓါးနွင့္ ေသေစနိုင္ေသာ လက္နက္မ်ား၊ ကုန္ျကမ္း သို့မဟုတ္ ကုန္ေခ်ာ မျဖစ္ေသးေသာ သြင္းကုန္ အားလံုး၊ သံနွင့္ သံမဟုတ္ေသာ သတၲုမ်ား၊ ေရနံနဲ့ ေရနံထြက္ ပစၥည္းမ်ား၊ ဆီထြက္ အေစ့အဆံနဲ့ စားသံုး ဆီမ်ား၊ ဂံုေလွ်ာ္ေစ့၊ ဆန္ထြက္ကုန္နွင့္ ဂံု်ထြက္ ကုန္အပါအဝင္ သီးနံွထြက္ အစားအစာမ်ား၊ နို့နွင့္ နို့ထြက္ ပစၥည္းမ်ား၊ သျကား၊ သက္ရိွ တိရိစၧာန္မ်ား၊ ရွားပါး တိရိစၧာန္မ်ား၊ ေျမပံုနွင့္ ဇယားမ်ား၊ အမဲသား၊ ဆိတ္သားနွင့္ တိရိစၧာန္ အဆီမ်ား၊ အုန္းသီး စိမ္းနဲ့ အုန္းသီး ေျခာက္မ်ား၊ ေရွးေဟာင္း သမိုင္းဝင္ ရွားပါး ပစၥည္းမ်ား၊ လူအရိုး မ်ား၊ ပဲမို်းစံု၊ ဥအမို်းမို်းနဲ့ ျကက္သား၊ ပုစြန္နွင့္ ပုစြန္ဆိတ္မ်ား၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဆင္ဆာ အဖဲြ့ရဲ့ ခြင့္ျပုခ်က္ မရိွေသာ ရုပ္ရွင္မ်ား၊ ျကက္သြန္နီ၊ ဝါး၊ ျကိမ္နဲ့ သစ္မ်ား၊ ဖား အမို်းအစားမ်ား အားလံုး၊ ေငြစကၠူနွင့္ ကုန္စည္ အတုမ်ား၊ အညီွ အေဟာက္ စာေပ၊ ရုပ္ရွင္ စတဲ့ ကုန္စည္မ်ား ျဖစ္ျကပါတယ္။ ကန့္သတ္ကုန္ ပစၥည္းေတြ ကေတာ့ ကာကြယ္ေရး ဝန္ျကီးဌာန ရဲ့ တင္သြင္းခြင့္ ေထာက္ခံခ်က္ရ လက္နက္မ်ား၊ ေဆးဝါး ကြပ္ကဲေရး ဌာနရဲ့ ေထာက္ခံခ်က္ ရရိွေသာ ေဆးဝါးဆိုင္ရာ ကုန္ျကမ္းနဲ့ ထုတ္ပိုးျပီး ကုန္စည္မ်ား၊ အကယ္၍ အစားအစာ၊ တိရိစၧာန္၊ ျကက္ငွက္ အစားအစာမ်ား တင္သြင္း လိုပါက အထူး ေထာက္ခံခ်က္မ်ား လိုအပ္ပါတယ္။ အိမ္ေမြး တိရိစၧာန္မ်ား တင္သြင္းလိုပါက သြင္းကုန္ ပါမစ္နဲ့ က်န္းမာေရး ေထာက္ခံခ်က္မ်ား လိုအပ္ပါတယ္။ ခ်ည္ထည္မ်ား တင္သြင္း လိုပါက သန့္ရွင္းမႈ ဆိုင္ရာ ေထာက္ခံခ ်က္မ်ား လိုအပ္တယ္လို့ သိရပါတယ္။

ျမန္မာ နိုင္ငံ နိုင္ငံေတာ္ အစိုးရ အေနနဲ့ Public Private Partnership (PPP) အတြက္ အားသြန္ျကိုးပမ္း ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရိွသလို နိုင္ငံေတာ္ရဲ့ ျပုျပင္ ေျပာင္းလဲေရး (၁ဝ) မို်းမွာ လည္း ပုဂၢလိက က႑ တိုးတက္ေရး ေဆာင္ရြက္ ေပးဖို့ ထည့္သြင္းထားတာ ေတြ့ရပါတယ္။ အိမ္နီးခ်င္း နိုင္ငံေတြရဲ့ သြင္းကုန္ မူဝါဒေတြကို ေလ့လာရာ မွာလည္း လိုင္စင္ ေဆာင္ရြက္ရတဲ့ က႑ကို ကန့္သတ္ကုန္ ပစၥည္းမွ အပ က်န္ ကုန္စည္ ေတြမွာ ေလ်ာ့ခ် ေပးထားတာ ေတြ့ရပါတယ္။ ဒါမွလည္း အခိ်န္ကုန္ သက္သာသလို အခြန္ မဟုတ္တဲ့ ကုန္သြယ္ေရး အတား အဆီး (NTB) ေတြကို ေျဖေလ်ာ့ ေပးရာ ေရာက္ပါတယ္။ ယခုလို ျမန္မာ နိုင္ငံ အေနနဲ့ လိုင္စင္စနစ္ကို ေျဖေလ်ာ့ ေပးျခင္း အားျဖင့္ ကုန္သြယ္မႈ လ်င္ျမန္ ေခ်ာေမြ့ေစေရး ကိုလည္း (Trade Facilitation) ကိုလည္း ေဆာင္ရြက္ ေပးရာ ေရာက္ပါတယ္။

ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းရွင္ ေတြအေနနဲ့လည္း အခိ်န္နဲ့ ကုန္က် စရိတ္ပါ သက္သာ ျပီျဖစ္တာေျကာင့္ နိုင္ငံေတာ္က ခ်မွတ္ ထားတဲ့ ကုန္သြယ္ေရး မူဝါဒ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းေတြကို တိတိက်က် လိုက္နာျပီး စီးပြားေရး က်င့္ဝတ္ သိကၡာနွင့္ အညီ လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ဖို့ လိုေနျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွလည္း တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မႈ ေတြပေပ်ာက္ျပီး ရရိွသင့္တဲ့ အခြန္အခ ေတြရရိွကာ နိုင္ငံေတာ္ရဲ့ ဝင္ေငြ တိုးတက္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပေဒ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းနဲ့ မညီ ေဆာင္ရြက္ ေနျကတာေျကာင့္ နိုင္ငံေတာ္နဲ့ ျပည္သူ့ ဝန္ထမ္းနွင့္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ တစ္ဘက္နဲ့ တစ္ဘက္ သံသယနဲ့ အျမဲျကည့္ ေနျပီး ေဆာင္ရြက္ ေနရတဲ့ အခိ်န္ေတြလည္း ျပီးဆံုး သင့္ျပီလို့ ထင္ပါတယ္။ ကုန္သြယ္ေရး ေခ်ာေမြ့ဖို့ ဝန္ေဆာင္မႈ ေပးတဲ့ ဌာနေတြ အေနနဲ့လည္း တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မႈ ပေပ်ာက္ေရး အတြက္ နည္းမို်းစံု သံုးျပီး စစ္ေဆးရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္ တားဆီးေနရတဲ့ အေျခအေနက လည္း ရပ္နား ခ်င္လွပါျပီ။ ဒါေျကာင့္ ျပည္သူ့ ဝန္ထမ္းနဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ ေတြတစ္ဘက္နဲ့ တစ္ဘက္ သံသယ ပေပ်ာက္ျပီး အမွန္ဘဝ ေရာက္ျကပါေစလို့ ဆနၵျပုလိုက္ရပါတယ္။

KZW

တနလၤာေန႕  ၁၈ မတ္လ  ၂၀၁၃ 09 း 28 AM

လူဆိုတာေသမိ်ဳးပါ

တစ္ခိ်န္က ဂီတာ သမားမ်ား သေဘာက်တဲ့ ေတးေရး၊ ေတးဆို ဆလိုင္းသြေအာင္ရဲ့ ''လူဆိုတာေသမိ်ဳး'' သီခ်င္းဟာ ကြ်န္ေတာ္ အလြန္ နွစ္သက္ ျမတ္နိုးတဲ့ သီခ်င္း တစ္ပုဒ္ ျဖစ္ပါတယ္။ 'အခင္တြယ္ဆံုး လူအသက္ တစ္ေခ်ာင္း၊ ယေန့တိုင္ လႈပ္ရွား ရုန္းကန္ ေနေသာ္လည္း တစ္ခိ်န္ခိ်န္မွာ အသက္ ဆီမီးစာကုန္ သြားရင္ တမ လြန္မွာ ဘယ္လိုဘဝမို်း ေရာက္မွာလဲ' ----- လို့ ---- ဒီသီခ်င္း စားသားေလး ေတြနဲ့ရူးခဲ့ ဘူးပါတယ္။

............ (ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္ ေခါင္းစဥ္ကို ႏွိပ္ပါ)

ေသျခင္း အေျကာင္း တရားကို ဘယ္သူမွ မလြန္ဆန္ နိုင္ဘူး ဆိုတာ လူတိုင္း သိရိွ လက္ခံ ခဲ့ျကပါတယ္။ ေသရမွာ ကိုေတာ့ လူတိုင္း ေျကာက္ျကတယ္။ ေသနိုင္တဲ့ ကိစၥေတြ က်ေတာ့လည္း အေလး မမႈတာ လူေတြ ပဲျဖစ္ ပါတယ္။ ဆိုင္ကယ္ စီးရင္ ဆိုင္ကယ္ ဦးထုပ္ ေဆာင္းပါ ဆိုတာေတြက မေတာ္တဆ ထိခိုက္မႈ ျဖစ္ရင္ မေသေအာင္ ကာကြယ္ေပးဖို့ ေဆာင္းခိုင္းျခင္းဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လူေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားက ဆိုင္ကယ္စီးရင္ ဦးထုပ္ မေဆာင္း ခ်င္ျကဘူး။ လူရဲ့မူလ ဇာတိ အက်င့္လား လို့ေတာင္ ေျပာရမလို ျဖစ္ေနတယ္။

ယေန့ ျမန္မာျပည္မွာ သာမန္ လူေတြဟာ ေန့စဥ္ စားေသာက္ေနတဲ့ အစားအေသာက္ ေတြထဲမွာ အဆိပ္ အေတာက္ ေတြ ထမင္းစားတိုင္း ဝမ္းဗိုက္ထဲကို သြတ္သြင္း ေနျကတယ္လို့ တစ္စံုတစ္ေယာက္ ကေျပာရင္၊ ကြ်န္ေတာ္ ထင္ပါတယ္ အမ်ားစုက ျငင္းျကမွာဘဲ၊ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီေဆာင္းပါးကို ဖတ္မိသူတိုင္းက ဒီအခ်က္ကို ေလးေလး နက္နက္ စဥ္းစား ျကေတာ့ မယ္ဆိုတာ ကြ်န္ေတာ္ ယံုျကည္ပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္ရဲ့ ဝန္ထမ္း ဘဝ ျဖစ္စဥ္ေလးကို ျကံုျကိုက္လို့ ေဖာက္သည္ ခ်လိုပါတယ္။ တပ္ကေန အရပ္ဘက္ ဝန္ျကီးဌာန ေရာက္တဲ့အခါမွာ သူမ်ားလို စားပဲြ၊ ကုလားထိုင္နဲ့ မထိုုင္ရဘဲ ရွမ္း/ေတာင္မွာရိွတဲ့ သရက္ျခံမွာ ေပါက္ျပား၊ ေပါက္တူး၊ ဓား၊ ဓားေကာက္၊ ကပ္ေျကး၊ ေဆးဖ်န္းပံုးေတြနဲ့ နွစ္ပါးသြားခဲ့ရပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ ျကားဖူးတဲ့ ဥပမာေလးလိုပါဘဲ - တစ္ခါက လူတစ္ေယာက္ ကံေကာင္းလို့ ေလယာဥ္ပံ် စီးရတယ္။ ေနာက္ တစ္ခါ ကံဆိုးလို့ ေလယာဥ္ပံ် ပ်က္က်သြားတယ္။ ေနာက္ကံေကာင္းလို့့ ေကာက္ရိုးပံုေပၚ က်သြားသတဲ့၊ ထို့အတူ ပါဘဲ ကံဆိုးလို့ စိုက္ခင္း ေရာက္သြားတယ္လို့ ေအာက္ေမ့ေနတာ ျပန္ေတြးျကည့္တဲ့ အခါမွာ ကြ်န္ေတာ္ အင္မတန္ ကံေကာင္းတဲ့ လူတစ္ေယာက္ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ရံုးေပၚမွာ ထိုင္ေနရင္ စိုက္ပို်းေရး ဘာသာရပ္နဲ့ စာေပေလ့လာျခင္း ဘာသာရပ္ ကို ဘာမွ သိလိုက္မွာ မဟုတ္ဘူး။

ကြ်န္ေတာ္ တင္ျပ လိုရင္းက စိုက္ခင္း ေရာက္သြားတဲ့ အခိ်န္မွာ တစ္ကယ့္ ဘဝ စိုက္ပို်းေရး တကၠသိုလ္ တက္ ေနရပါလား ဆိုျပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကို ခံယူခ်က္ ထားျပီး ျပင္းျပင္းထန္ထန္ စာေတြ႕ လက္ေတြ့မွာ ျကိုးစား လာခဲ့ ရပါတယ္။ စိုက္ခင္း ေရာက္သြားတဲ့ အခါမွာ သြားေရး လာေရးက အေျခအေန မသာတဲ့ အတြက္လည္း ဘယ္မွ ကို မသြားျဖစ္ ေတာ့ဘဲ စိုက္ခင္း ထဲမွာဘဲ အခိ်န္ကုန္ ရကို်းနပ္ေအာင္ စိုက္ပို်းေရး ပညာကို လက္ေတြ႕ က်က် ေလ့လာ ဆည္းပူး ခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ စာေတြ႕ အေနနဲ့ သရက္စိုက္ပို်းနည္း၊ ပိုးသတ္ေဆးမ်ား၊ ေျမဆီလႊာ အေျကာင္းေတြ ေလ့လာျဖစ္ ပါတယ္။ အပင္ပိုးမႊားနဲ့ ပိုးသတ္ေဆး အေျကာင္း ေလ့လာတဲ့ အခါမွာ ဓာတု ေဗဒ ေဆးသံုး ထားတဲ့ အသီးအရြက္ စားရမွာ ေျကာက္တတ္လာတယ္၊ ေရွာင္တတ္လာတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနျပည္ေတာ္ ျပန္ေရာက္တဲ့အခါက်ေတာ့ ေခ်း (ဂီ်း)မ်ား ေနလို့မရေတာ့ဘူး။ စားရေတာ့တာပါပဲ။ ဒါ့ေျကာင့္လည္း ကြ်န္ေတာ္ အထက္မွာ ေဖာ္ျပသလ ကြ်န္ေတာ္တို့ဟာ ေန့စဥ္ အဆိပ္အေတာက္ ပါတဲ့ အသီးအရြက္ေတြ စားေနပါတယ္လို့ ကြ်န္ေတာ္ တင္ျပလိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္ စိုက္ျပီးေတာ့ သဘာဝ ေျမျသဇာဘဲ ကိုယ္တိုင္ ထည့္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အဆိပ္အေတာက္ ကင္းတဲ့ အသီးအရြက္ စစ္စစ္သာ ရရိွနိုင္ပါလိမ့္မယ္။

လူဆိုတာ ေသမို်းလို့ ေျပာျကေပမယ့္ မိမိရဲ့ မစဥ္းစား မဆင္ျခင္မႈေျကာင့္ ေသခိ်န္ မတန္ေသးပဲ ေသဆံုး ခဲ့ျကသူေတြ ဒုနဲ့ေဒး။ အစားအစာေျကာင့္ လူေတြ ေရာဂါရျကရတယ္။ အဲဒီအတြက္ေျကာင့္ လူ အေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားဟာ ေန့စဥ္ အဆိပ္ အေတာက္မ်ားကို ဗိုက္ထဲသို့ သြတ္သြင္း ေနျကရတယ္လို့ ေျပာေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လူရဲ့ ခနၶာကိုယ္ အတြင္းမွာရိွတဲ့ ကိုယ္ခံ စြမ္းအားေတြ ေကာင္းေန ေသးလို့ ခ်က္ခ်င္း တုန့္ျပန္မႈ မရိွတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အနၲရာယ္ရိွတဲ့ အစားအေသာက္ ဟာ ကြ်န္ေတာ္တို့ရဲ့ လက္တစ္ကမ္းမွာ အျမဲရိွ ေနတယ္ ဆိုတာ ေလးလည္း သတိခ်ပ္ မိဖို့လိုပါတယ္။

သတင္းစာထဲက အဆိပ္သင့္ ျဖစ္ရပ္ေဖာ္ျပခ်က္မ်ား

၂ဝ၁၃ ခုနွစ္၊ ေဖေဖာ္ ဝါရီလ ၁၄ ရက္ေန့ ထုတ္ ေျကးမံု သတင္းစာ၊ စာမ်က္နွာ (၁၄) မွာ ေကာ့မွူး ျမို့နယ္၊ ပတုပ္ ေက်းရြာမွ အသက္ (၃၆) နွစ္ ရိွ အမို်းသမီး တစ္ဦး ၄င္းရဲ့ ခင္ပြန္းနဲ့ စကားမ်ားျပီး ပိုးသတ္ေဆး ေသာက္ရာမွ ေသဆံုးေျကာင္း သတင္း ဖတ္လိုက္ ရပါတယ္။ ၂ဝ၁၃ ခုနွစ္၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလ (၁၇) ရက္ေန့ ထုတ္ ေျကးမံု သတင္းစာ၊ စာမ်က္နွာ (၁၅) မွာ စစ္ကိုင္းတိုင္း ေဒသျကီး ဟုမၼလင္း ျမို့နယ္ ထမံသီ ေက်းရြာအုပ္စု၊ ယက္ဖ ေက်းရြာရိွ လျပည့္နဂါး ကုမၸဏီပိုင္ သစ္ပါးလႊာစက္ရံုမွ ဝန္ထမ္း (၃၂) ဦးဟာ နံနက္ထမင္းကို ေဂၚဖီထုပ္ အသုပ္ဟင္းနဲ့ စားရာမွ အစာအဆိပ္ သင့္ေျကာင္း၊ ၄င္းေကာ္ဖီထုပ္မွာ ဖ်န္းပက္ ထားတဲ့ ပိုးသတ္ ေဆးေျပာင္ေအာင္ မေဆးေျကာတဲ့ အတြက္ ျဖစ္ပြားရျခင္း သတင္းတစ္ပုဒ္ ပါရိွလာပါတယ္။ ၂ဝ၁၃ ခုနွစ္၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလ (၂၇) ရက္ ေန့ထုတ္ ေျကးမံု သတင္းစာ၊ စာမ်က္နွာ (၁၄) မွာ ရန္ကုန္တိုင္း ေတာင္ပိုင္း ခရိုင္ သံုးခြ ျမို့နယ္ အဇက္ဝ ေက်းရြာသူ မသက္မာေဝ (၂၄) နွစ္ဟာ လယ္ထဲ ပဲပင္မ်ား ေဆးဖ်န္းဖို့ 'အဆီဖိတ္' ပိုးသတ္ ေဆးမႈန့္ထုပ္ကို သြားနဲ့ ကိုက္ေဖာက္စဥ္ ပါးစပ္ထဲ ေဆးမႈန ့္ဝင္သြားတဲ့ အတြက္ အသက္ ဆံုးပါး သြားေျကာင္း သတင္း တစ္ပုဒ္ ပါရိွ လာပါတယ္။ ၂ဝ၁၃ ခုနွစ္၊ မတ္လ (၃) ရက္ ေန့ထုတ္ ေျကးမံု သတင္းစာ၊ စာမ်က္နွာ (၁၄) မွာ စစ္ကိုင္း တိုင္း ေဒသျကီး ဟုမၼလင္း ျမို့နယ္ ထမံသီ ေက်းရြာ အုပ္စု၊ ယက္ဖ ေက်းရြာရိွ လျပည့္ နဂါး ကုမၸဏီပိုင္ သစ္ပါးလႊာ   စက္ရံုမွာဘဲ ဆိတ္သား ေျခာက္ကို ဘူးသီးနဲ့ ပဲသီး ေရာခ်က္တဲ့ ဟင္းခို် စားေသာက္ မိတဲ့ အတြက္ စက္ရံုဝန္ထမ္း (၆) ဦး ေသဆံုးျပီး (၃၃) ဦး အစာအဆိပ္ သင့္ေျကာင္း သတင္း ပါရိွ လာျပန္ ပါတယ္။

မနုသတၲဒုလႅဘ

ေလာကျကီးမွာ လူတစ္ေယာက္ ရယ္လို့ ျဖစ္လာဖို့ အဆင့္ေပါင္း မ်ားစြာ ျဖတ္သန္း လာရျပီး ေနာက္ဆံုး အလုပ္လုပ္ နိုင္တဲ့ လူျကီး တစ္ေယာက္ ျဖစ္လာဖို့က မိဘ ေတြက ျပုစု ေစာင့္ေရွာက္ လာရ တာ ေငြတန္ဖိုးနဲ့ တြက္ခ်က္ ပါက နည္းမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အထက္ ေဖာ္ျပပါ သတင္း စာထဲက အဆိပ္ သင့္လို့ ေသဆံုး သြားတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြ စဥ္းစား သံုးသပ္တဲ့ အခါ ေပါ့ဆစြာ လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္ ျကတဲ့ အတြက္ ေသဆံုး ခဲ့ရတာ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ပါ လိမ့္မယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ ကို ေသေျကာင္းျကံလို့ ေသဆံုးတဲ့ ျဖစ္စဥ္က လဲြလို့ က်န္ျဖစ္စဥ္ ေတြဟာ ေပါ့ဆမႈ ေျကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ လူ့အသက္ မေသသင့္ပဲ ေသခဲ့ရတဲ့ အေျခအေန ျဖစ္ပါ တယ္။ စစ္ကိုင္းတိုင္း ေဒသျကီးက ျဖစ္စဥ္ နွစ္ခု ဆိုရင္ ရက္ပိုင္းသာ ျခားတဲ့ ျဖစ္စဥ္တူ၊ ေနရာ တူတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ခ်က္ျပုတ္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ မ်ားက ကိုယ္ခ်က္ ျပဳတ္မဲ့ ေဂၚဖီထုပ္ ကို စနစ္တက် မေဆးေျကာျခင္း၊ ေရေနြးနဲ့ ျပုတ္ျပီး ေဆးသင့္ရက္နဲ့ မေဆးမိျခင္း၊ တမင္ တကာမ်ား တစ္စံု တစ္ေယာက္ က အဆိပ္ကို ခတ္သြားျခင္း စသျဖင့္ စားသံုးသူ အကာအကြယ္ ေပးေရး ရႈေထာင့္က စဥ္းစား သံုးသပ္ တာျဖစ္ ပါတယ္။ ထို့အတူ ဒီအဖဲြ့ျကီးပဲ နွစ္ပတ္ေလာက္ ျခားျပီး ထပ္ျဖစ္တာ ေတြ့ရပါတယ္။ ခ်က္ျပုတ္တဲ့ ပစၥည္း အမယ္သာ ေျပာင္းေပမဲ့ ခ်က္ျပုတ္ တဲ့လူ၊ ခ်က္ျပုတ္ ပံုေျပာင္း လည္းျခင္း မရိွတဲ့ အေျခအေန ျဖစ္မယ္လို့ သံုးသပ္ ရပါတယ္။ ဒုတိယ ျဖစ္စဥ္မွာ ဆိတ္သားေျခာက္ ပါလာတာ ေတြ့ရပါတယ္။ ေဈးထဲမွာ ေတြ့ေနရတဲ့ အသား ေတြဟာ ျကာရွည္ အထားခံနိုင္ဖို့ ယမ္းစိမ္း (အမိုး နီးယမ္ နိုက္ထရိတ္) မ်ား ပက္ဖ်န္း ေပးထား ရတယ္လို့ ဆိုပါတယ္။ ယမ္းစိမ္းဟာ လူရဲ့ အသားေတြ စားနိုင္တဲ့ ဂုဏ္သတိၲ ရိွတဲ့ အတြက္ လူ့ရဲ့ အတြင္းပိုင္း ကလီစာေတြ လိႈက္စားျပီး ေသဆံုး သြားတာ ျဖစ္နိုင္ေခ် အမ်ားဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာပဲ ေျပာေျပာ ဒီေဆးေတြ အနၲရာယ္ မ်ားတဲ့ အေျကာင္း အမ်ား ျပည္သူမ်ား သိိဖို့ အလြန္အေရးျကီး ပါတယ္။

ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသျကီး သံုးခြျမို့နယ္က အဆီဖိတ္ ပိုးသတ္ ေဆးမႈန့္ ပါးစပ္ထဲကို ဝင္သြားလို့ ေသဆံုး တဲ့ ျဖစ္စဥ္လည္း ေပါ့ဆစြာ ေဆာင္ရြက္ လုပ္ကိုင္တဲ့ အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ အနၲရာယ္ မ်ားတဲ့ ပိုးသတ္ ေဆးကို ကိုင္ေတာ့ မယ္ဆိုရင္ လိုအပ္တဲ့ အသံုးအေဆာင္ ပစၥည္းမ်ား ျကိုတင္ စုေဆာင္း ထားသင့္တယ္။ အဇက္ဝ ေက်းရြာက မသက္မာေဝ (၂၄) နွစ္ရဲ့ ျဖစ္စဥ္မွာ ပိုးသတ္ ေဆးမႈန့္ ထုပ္ေဖာက္ဖို့ ကပ္ေျကးတို့၊ ဓားတို့ ျကိုတင္ စီမံ ထားမယ္ ဆိုရင္ ပါးစပ္နဲ့ ေဖာက္စရာ အေျကာင္း မရိွေတာ့ဘူး ေပါ့ဗ်ာ၊ လက္အိတ္၊ နွာေခါင္း စီးနဲ့ အျခား ခနၶာကိုယ္ အတြက္ အကာအကြယ္ ပစၥည္းမ်ား ျကိုတင္ ျပင္ထား ဖို့လို အပ္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို့ ျမန္မာ လူမို်း မ်ားရဲ့ အားနည္းခ်က္က အလုပ္ကို ျဖစ္သလို၊ ျကံုသလို လုပ္တာဟာ မေကာင္းဘူး ဆိုတာ ထင္ထင္ ရွားရွား မီးေမာင္း ထိုးျပျခင္းဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကိစၥ ေတြဟာ ကြ်န္ေတာ္တ နိုင္ငံ စားသံုးသူ အကာ အကြယ္ ေပးေရး လုပ္ငန္း ေတြမွာ ထည့္သြင္း စဥ္းစား သင့္တဲ့ အခ်က္ တစ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ ပိုးသတ္ ေဆးထုတ္ လုပ္ရ ျခင္းဟာ ပိုးကို သတ္ဖို့ျဖစ္ေပမဲ့ လူေတြ ေသရတာ ဝမ္းနည္းစရာ ေကာင္းပါတယ္။ တီထြင္ ထုတ္လုပ္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ က လူ့အသက္ သတ္ဖို့ ထုတ္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ အခို့်ေသာ စိတ္ဓါတ္ ေပ်ာ့ညံ့တဲ့ လူအခို့်က သူ့ရဲ့ လတ္တေလာ စိတ္ခံစားမႈ ကို ေရွ့တန္း တင္ျပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေသေျကာင္း ျကံစည္တဲ့ အခါမွာ ဒီပိုးသတ္ ေဆးကို တလဲြ အသံုးျပဳ တတ္ပါတယ္။ လူအသက္ တန္ဖိုးကို နားမလည္ တဲ့လူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အခိ်ဳ႕ လူေတြ က်ေတာ့ လည္း အနၲရာယ္ကို ဂရုမျပဳမိတဲ့ အတြက္ တန္ဖိုး ရိွတဲ့ လူ့အသက္ေတြ ေသဆံုးခဲ့ရတယ္။ အဲဒီ လူေတြဟာ ေဈးထဲမွာ ေတြ့တဲ့ အသားမ်ားနဲ့ အသီးအရြက္မ်ားကို ေသခ်ာ သန့္စင္ေအာင္ မေဆးေျကာတဲ့ အတြက္ စားမိတဲ့ လူေတြ အသက္ ဆံုးပါးသြား ရတဲ့ အထိ ျဖစ္ခဲ့ ရပါတယ္။ လူ့ဘဝ ဟူသည္ ရခဲ၏ တဲ့။ ရခဲတဲ့ လူ့ဘဝကို တန္ဖိုး ထား ဂရုစိုက္ ျကဖို့ သတိေပး စကားရိွနွင့္ ေနျပီးသား ျဖစ္တယ္။

ပိုးသတ္ေဆးဘာေျကာင့္သံုးရသလဲ

အထက္ပါ ျဖစ္စဥ္ ေတြကို ျကည့္တဲ့ အခါမွာ အသီးအရြက္ ေတြမွာ က်ေရာက္တဲ့ ပိုးအမို်းမို်း နိွမ္နင္းဖို့ ပိုးသတ္ ေဆးအသံုး ျပဳျခင္းရဲ့ ေနာက္ဆက္တဲြ ျပႆနာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဘက္ေခတ္မွာ ပိုးေတြ မ်ားလာလို့လား မေျပာတတ္၊ အသံုးျပုတဲ့ ပိုးသတ္ေဆး ေတြက ယခင္ ေဆးမို်းန ဲ့မတူ ပိုမို အစြမ္းထက္ လာတာ ေတြ့ေနရ ပါတယ္။ ဒါ့ေျကာင့္လည္း ပိုးသတ္ေဆး ကိုင္တဲ့ အခါမွာ ပိုမို ဂရုစိုက္ ေပးဖို့ အေရးျကီးေျကာင္း ျမင္ေတြ့ ေနရပါတယ္။ ျမန္မာ နိုင္ငံမွာ ေတြ့ရတဲ့ အဓိက အပင္၊ အသီး၊ အရြက္ ေတြကို ကိုက္စား ဖ်က္ဆီးတဲ့ ပိုးေတြ ကေတာ့ သီးလံုး ေဖာက္ယင္ (Fruit Fly)၊ ပင္စည္ထိုးပိုး (Stem borer)၊ ျဖုတ္ပိုး (Hopper)၊ ပ်ပိုး (Aphid)၊ အေစ့ထိုးပိုး (Stem borer)၊ ေခါင္ညႊန့္ထိုးပိုး (Shoot or tip borer)၊ ပိုးေစးနဲွ (Mealy bug)၊ အေျကးပိုး (Scale insect)၊ ေလွးပိုး (Thrip)၊ ျခ (Tarmite)၊ ေပြး (Bamboo rat) စတဲ့ အမို်းေပါင္း ဒီထက္ မက ပိုးေတြ ရိွေနဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပိုးေကာင္ ေတြက အပင္၊ အကိုင္း၊ အသီး၊ အရြက္နဲ့ အျမစ္ေတြကို ကိုက္စား ဖ်က္ဆီး ခဲ့တာေျကာင့္ လူေတြ စားဖို့ မသင့္ေတာ့ဘူး။ ေဈးေတြမွာ ပိုးကိုက္ပိုး စားတဲ့ အသီးအရြက္ ဆိုရင္ လူေတြ ေရွာင္ျကတယ္။ ဒါေျကာင့္ အသီးအရြက္ ေတြကို ထုတ္လုပ္တဲ့ သူက ေရာင္းပန္း လွဖို့ ပိုးသတ္ ေဆးေတြ လိႈင္လိႈင္ သံုးလာျကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အခိ်ဳ႕ ပိုးသတ္ေဆး ေတြဟာ သာမန္ ေရေအးနဲ့ ေဆးရံုျဖင့္ မရတဲ့ အေျကာင္း ျမန္မာ့ စိုက္ပို်းေရး လုပ္ငန္း တာဝန္ရိွ ပုဂၢိဳလ္ တစ္ဦးရဲ့ ေျပာဆိုခ်က္ ကို မွတ္သား ဖူးပါတယ္။ ေရေနြးနဲ့ စိမ္ျပီးမွ ပိုးသတ္ေဆးရဲ့ ဓါတု ဓါတ္ၾကြင္ေတြ ဓါတ္ျပယ္ ျပီးမွသာ ခ်က္ျပုတ္ စားေသာက္လို့ ရနိုင္မွာျဖစ္ ပါတယ္။ ဒီျပႆနာ ေတြက ျမန္မာနိုင္ငံ အနံွ့မွာ ျမင္ေတြ့ ေနရဦးမွာ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ အသီး အရြက္မ်ား ဝယ္ယူတဲ့ အခါမွာ သတိထားဖို့ လိုအပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ပိုးသတ္ ေဆးရဲ့ တာဝန္ဟာ ပိုးေကာင္မ်ား ေသေစဖို့အတြက္သာ

ပိုးသတ္ေဆးရဲ့ သေဘာ သဘာဝဟာ သီးပင္ စားပင္ေတြ လာေရာက္ ကိုက္စား ဖ်က္ဆီးလာတဲ့ ပိုးေတြ သတ္ဖို့ ထုတ္လုပ္ ထားတဲ့ ဓါတုေဗဒ ေဆးမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေဆးရဲ့ တာဝန္က လည္း စားမိတဲ့ သတၲဝါမ်ား ေသဆံုး ဖို့ျဖစ္ပါတယ္။ အသံုးျပုတဲ့ လူေပၚမွာ အနၲရာယ္ရိွဖို့ မရိွဖို့ဆိုတာ မူတည္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပိုးသတ္ေဆး ထုတ္လုပ္တဲ့ သူေတြက ပိုးသတ္ေဆးရဲ့ ဗူးခံြေပၚ၊ ပုလင္းခံြ ေပၚနဲ့ အိတ္ခံြေပၚ ေတြမွာ သတိေပးစာတမ္းမ်ား ထင္ထင္ ရွားရွား ေရးသား ထားခဲ့ပါတယ္။ နိုင္ငံေတာ္ အေနျဖင့္ လည္း ျပည္ပမွ ပိုးသတ္ေဆး အပါအဝင္ ဓါတုေဗဒ ေဆးဝါး ပစၥည္းမ်ား တင္သြင္းတဲ့ အခါ သက္ဆိုင္ရာ ဌာနေတြရဲ့ ေထာက္ခံ ခ်က္ကို ေတာင္းျပီး စိစိစစ္စစ္ ခြင့္ျပုရပါတယ္။ လူေတြအတြက္ အကို်းျပုဖို့ ရည္ရြယ္တာ ျဖစ္ျပီးေတာ့ အသံုးျပု နည္းအညႊန္း ကိုပါ ထုတ္လုပ္သူက ေဖာ္ျပ ေပးေလ့ရိွပါတယ္။ အသံုးျပု ေတာ့မယ္ ဆိုရင္ အညႊန္းကို ေသေသခ်ာခ်ာ နားလည္ျပီးမွ အသံုးျပုဖို့ အေရးျကီး ပါတယ္။ သံုးတတ္ရင္ အကို်းရိွျပီးေတာ့ မသံုးတတ္ရင္ ေဘးျဖစ္ ေစတာက ပိုးသတ္ေဆးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ပိုးသတ္ေဆးနဲ့ ပတ္သက္ျပီးအျကံျပုခ်က္

ပိုးသတ္ ေဆးဟာ ေသနတ္ တစ္လက္လို ကိုင္တြယ္ ထိန္းသိမ္းတတ္ဖို့ လိုအပ္ပါတယ္။ ေသနတ္ ဆိုတာ ကိုယ့္ကိုယ္ ကိုယ္ကာကြယ္ ဖို့ျဖစ္ေပမယ့္ အသံုးမျပု တတ္ရင္ ကိုင္တဲ့ လူပါ ေသေစနိုင္တဲ့ လက္နက္ ကိရိယာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုနည္းတူစြာပဲ ပိုးသတ္ေဆး ဟာလည္း စိုက္ပို်းပင္မ်ား ပိုးေကာင္မ်ားရဲ့ ေဘးရန္မွ ကာကြယ္ေပး ဖို့ပဲျဖစ္ပါ တယ္။ အသံုးျပုတတ္ရင္ အကို်းေပးမွာ ျဖစ္သလို အသံုးမျပု တတ္ရင္ ေတာ့ ကိုုင္တြယ္ တဲ့လူ အတြက္ အသက္ အနၲရာယ္ ပါေပးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေျကာင့္ စားသံုးသူ ျပည္သူမ်ား ပိုးသတ္ ေဆးကို စနစ္တက် ကိုင္ကြယ္ အသံုးျပု တတ္လာေစဖို့နဲ့ အနၲရာယ္ ကင္းေအာင္ ေအာက္ပါ အတိုင္း ေဆာင္ရြက္ သင့္ေျကာင္း အျကံျပဳ လိုပါတယ္-

၁။ ပိုးသတ္ေဆးကို သတ္မွတ္ အညႊန္း အတိုင္း အတိအက် လိုက္နာေပးပါ။

၂။ ပိုးသတ္ ေဆးဗူး (သို့မဟုတ္) အထုပ္ (သို့မဟုတ္) ပုလင္းမ်ား ကိုင္တြယ္ျပီး တိုင္း လက္ကို ဆပ္ျပာနဲ့ စင္ျကယ္ေအာင္ ေဆးေျကာပါ။

၃။ ပိုးသတ္ေဆးကို ကေလးမ်ား မမီနိုင္တဲ့ ေနရာမွာ အလြယ္တကူ ထုတ္ယူ နိုင္လို့ မရေအာင္ ထိန္းသိမ္း ထားရိွပါ။

၄။ ပိုးသတ္ ေဆးကို လိုတာ ထက္ အခိ်ဳး ပိုမသံုးရန္။

၅။ ပိုးသတ္ ေဆးဖ်န္း တိုင္းမွာ အကာအကြယ္ အသံုးျပုပါ။

၆။ ပိုးသတ္ေဆးကို အသားနဲ့ မထိေစေရး ဂရုစိုက္ ေဆာင္ရြက္ ေပးပါ။

၇။ ပိုးသတ္ေဆးဖ်န္းတဲ့အခါမွာ ေလအဆန္ဘက္မွသာေန၍ ဖ်န္းေပးရပါမယ္။

၈။ ပိုးသတ္ ေဆးဖ်န္းထားတဲ့ အသီးအရြက္ မ်ားကို ခ်က္ခ်င္း စားေသာက္ျခင္း မျပဳေသးဘဲ ေလသလပ္ ခံျခင္း၊ ေရေနြးနဲ့ ျပဳတ္ျခင္း၊ ေရနဲ့ ေသခ်ာစြာ ေဆးေျကာျခင္း မ်ားကို စနစ္ တက် ျပဳလုပ္ရန္။

၉။ ပိုးသတ္ ေဆးဖ်န္းထားတဲ့ အသီးအရြက္မ်ား ခ်က္ျပဳတ္တဲ့ အခါမွာ မူလ အေရာင္မ်ား၊ အနံ့မ်ား၊ အသီးအရြက္ ပံုစံမ်ား၊ ေျပာင္းလဲ သြားတယ္လို့ ယူဆပါက မစားပါနဲ့။

၁ဝ။ ပိုးသတ္ေဆးနဲ့ ပတ္သက္လို့ သံသယ ျဖစ္မႈမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာ ကြ်မ္းက်င္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ားကို ေမးျမန္းျပီးမွသာ ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္ပါ။

၁၁။ ပိုးသတ္ ေဆးမ်ားကို အျခား စားေသာက္ကုန္ ပစၥည္းမ်ားနဲ့ ေရာေနွာ ထားသို ျခင္းမရိွေစရန္ ဂရုစိုက္ ရမည္။

အဆိပ္အေတာက္ေရွာင္ရွားနိုင္ေရးေဆာင္ရြက္စို့

ေန့စဥ္ စားေသာက္ ေနတဲ့ အစားအေသာက္ အတြက္ ေရြးခ်ယ္ စားေသာက္ တတ္ဖို့ လိုအပ္ပါတယ္။ မနက္ မိုးလင္းလို့ လက္ဖက္ ရည္ဆိုင္ သြားျပီး နံနက္ ေစာေစာစား သံုးတတ္ သူမ်ား ကိုယ္စားတဲ့ မုန့္ဟာ အျပန္ျပန္ အလွန္လွန္ ေျကာ္ေလွာ္ ျပီးသားဆီနဲ့ ေျကာ္တာ ဆိုရင္ေရွာင္ပါ။ ေရာဂါရဖို့ ရာခိုင္နႈန္း အလြန္မ်ား ပါတယ္။ အခို့် လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ ေတြဟာ မုန့္ေျကာ္တဲ့ဆီ အထဲကို ေရသန့္ဗူးခံြ ထည့္ေျကာ္တယ္ လို့ ျကားသိ ရပါတယ္။ ေျကာ္လိုက္တဲ့ မုန့္ေတြ ၾကြပ္ရြ ေစဖို့လို့လည္း ဆိုပါတယ္။ တတ္လည္း တတ္နိုင္ လြန္းတဲ့ လူေတြပဲ။ မဟုတ္တဲ့ ပညာဘက္မွာ စြမ္းေဆာင္ရည္ ျမင့္မားလြန္း ျကတယ္။ ေနာက္ပိုင္း စားေသာက္ ဆိုင္ေတြမွာ အစားအေသာက္ လံုျခံုမႈ အာမခံခ်က္ ေပးနိုင္မဲ့ ဆိုင္ေတြပဲ ေရာင္းရ ေတာ့မဲ့ အခိ်န္ ေရာက္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျဖစ္လည္း ျဖစ္သင့္ ပါတယ္။ စားသံုးသူက ျငင္းပယ္မွသာ ထုတ္လုပ္ သူဘက္မွ ျပုျပင္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီဘက္ ကာလ ပိုင္းေတြမွာ ေရာဂါနဲ့ ေသဆံုးတဲ့ သူေတြ အမ်ားဆံုးက ကင္ဆာ ေရာဂါ အပါအဝင္ အစား အေသာက္ ကေန ဆင္းသက္ လာတဲ့ ေရာဂါတစ္ခုခု ေျကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ရဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ျဖစ္ပ်က္မႈေတြ ေလ့လာတဲ့ အခါ လူလတ္ပိုင္းေတြ အျဖစ္မ်ားတာ ေတြ့ေနရ ပါတယ္။ အေျကာင္း ကေတာ့ ယေန့ ကြ်န္ေတာ္တို့ စားေသာက္ ေနတဲ့ အစားအေသာက္ ထဲမွာ အဆိပ္အေတာက္ ေတြ အလြန္အကံြ် ပါရိွလာတယ္ ဆိုတာ ထင္ဟပ္ ျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့ေျကာင့္ ကြ်န္ေတာ္တို့ စားသံုးသူ ျပည္သူမ်ားဟာ အစားအေသာက္ အနၲရာယ္ ကင္းရွင္း ေစေရးဟာ နိုင္ငံေတာ္ အတြက္ ဦးစားေပးရမဲ့ အမို်းသား ကာကြယ္ေရး ကိစၥ အဆင့္အေနနဲ့ ေရာက္ရိွ ေနျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ျကာေလ ဆိုးေလ မျဖစ္ေအာင္ နိုင္ငံသားတိုင္းမွ မို်းခ်စ္စိတ္ဓါတ္ အရင္းခံျပီး မိမိ တတ္နိုင္ သ၍ စားသံုးသူမ်ား ဘက္မွ အစားအေသာက္ ထဲက အဆိပ္အေတာက္မ်ား ကာကြယ္ေရး လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ျကပါ စို့လို့ တိုက္တြန္း ေရးသား လိုက္ရ ပါတယ္။

                                                                                                                                          ခမ္လ်န္စြမ္း

ေသာၾကာေန႕  ၁၅ မတ္လ  ၂၀၁၃ 04 း 16 PM

တစ္ဖက္ အိမ္နီးခ်င္း နိုင္ငံမ်ားမွ အရည္အေသြး စံခိ်န္စံညႊန္း မမီတဲ့ ပစၥည္းမ်ားနဲ့ အစားအေသာက္နွင့္ ေဆးဝါးမ်ား နယ္စပ္ တရားမဝင္ ဝင္ေပါက္မ်ားမွ တရားမဝင္သယ္ေဆာင္ဝင္ေရာက္ေနရာ စားသံုးသူ အကာအကြယ္ ေပးေရးနွင့္ တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မႈ တားဆီး ထိန္းခ်ဳပ္ေရးဖဲြ့ (Mobile Team) မ်ားဖဲြ့စည္းျပီး အဓိက လမ္းေျကာင္းမ်ား ျဖစ္သည့္ မူဆယ္-မနၲေလး နွင့္ ျမဝတီ-ရန္ကုန္ ကုန္သြယ္မႈ လမ္းေျကာင္းမ်ား အျပင္ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရး စခန္း အနီး လက္လွမ္းမီသည့္ ေနရာမ်ား နွင့္ ေရွာင္ကြင္းလမ္း မ်ားမွ တရားမဝင္ (ေမွာင္ခို) ကုန္သြယ္မႈ မ်ားအား ျကပ္မတ္ စစ္ေဆး ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရိွပါတယ္။

............ (ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္ ေခါင္းစဥ္ကို ႏွိပ္ပါ)

 

တရားမဝင္ ေမွာင္ခို ကုန္သြယ္မႈျပဳသူ မ်ားဟာ တရားဝင္ အခြန္ေဆာင္ တင္သြင္းလာတဲ့ လမ္းေျကာင္း မွန္ေပၚက သြင္းကုန္ ယာဥ္မ်ားအား အသံုးခ် ေဆာင္ရြက္ျကသလို မွန္လံုယာဥ္မ်ားမွာ အံဝွက္မ်ား ျပဳလုပ္ ျပင္ဆင္၍ ခရီးသည္မ်ားအား ခုတံုးလုပ္ျပီး သယ္ေဆာင္ ျကေျကာင္း စိစစ္ေတြ့ ရိွရတဲ့ အတြက္ Mobile Team အဖဲြ့မ်ား အေနျဖင့္ ကုန္စည္ စီးဆင္းမႈ အေပၚ အဟန့္အတား မျဖစ္ေအာင္၊ ခရီးသြား ျပည္သူမ်ား စိတ္အေနွာင့္ အယွက္ မျဖစ္ေအာင္ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း နဲ့ ျကပ္မတ္ စစ္ေဆး အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ေနရာ ၆-၃-၂ဝ၁၃ ရက္ေန့ ၂၂း၃ဝ အခိ်န္တြင္ သြင္းကုန္ပစၥည္း တရားဝင္ တင္ေဆာင္လာတဲ့ (၁၂) ဘီးယာဥ္ (၁) စီးေပၚမွ တရားမဝင္ တင္သြင္းလာတဲ့ Dali Beer မ်ားကို သိမ္းဆည္း ေဖာ္ထုတ္ နိုင္ခဲ့ပါသည္။

ျဖစ္စဥ္က ကုမၸဏီတစ္ခုရဲ့ Tri Super Phosphate Fertilizer ၂ဝဝဝဝဝဝ ကီလိုတင္သြင္းခြင့္ ျပုထားတဲ့ သြင္းကုန္ လိုင္စင္ နဲ့ အေကာက္ခြန္ေျကျငာလႊာ (ID) မွာ ၄၄၁ဝဝဝ ကီလို အတြက္ အခြန္ေပးေဆာင္ ထားျပီးျဖစ္ရာ သြင္းကုန္ ယာဥ္မွာ မူဆယ္ ၁ဝ၅ မိုင္က ၂၆-၂-၂ဝ၁၃ ရက္ေန့တြင္ ၁၃ဝဝဝ ကီလို တင္ေဆာင္ အစစ္ေဆးခံ ထြက္ခြာလာရာ ပံုမွန္ ေမာင္းနွင္ ေရာက္ရိွ ရမဲ့ရက္ထက္ အခိ်န္ ေနာက္က်ျပီး ၆-၃-၂ဝ၁၃ ရက္ေန့ ၂၂း၃ဝ နာရီမွ ေနာင္ခိ်ဳျမိဳ႕ Mobile Team အဖဲြ့ ယာယီ အေျချပဳ စစ္ေဆးသည့္ ေနရာသို့ ဝင္ေရာက္ လာေျကာင္း စိစစ္ေတြ႕ ရိွသည့္ အျပင္ ယာဥ္ရဲ့ အေရွ့နွင့္ အေနာက္ ယာဥ္နံပါတ္မ်ား ကဲြလဲြ တပ္ဆင္ ထားေျကာင္း မ်က္ျမင္ စိစစ္ေတြ႕ရိွ မႈမ်ား အရ စစ္ေဆးေရး အဖဲြ႕အား သံသယ ျဖစ္ေစ ခဲ့တဲ့ အတြက္ ယာဥ္နဲ့ ယာဥ္ေပၚပါ ပစၥည္းမ်ားကို တစ္စီးလံုး ပစၥည္းမ်ား ခ်ျပီး စစ္ေဆးခဲ့ ရပါတယ္။

Mobile Team အဖဲြ႕ စံုျဖင့္ ယာဥ္တစ္စီးလံုး ပစၥည္းခ် စစ္ေဆးခဲ့ရာမွာ Tri Super Phosphate Fertilizer ၁၃ဝဝဝ ကီလို တင္ေဆာင္ လာေျကာင္း၊ ကုန္ေျကျငာလႊာမွာ ေဖာ္ျပထား ေသာ္လည္း ၉၉၅ဝ ကီလိုသာ ပါရိွခဲ့ပါတယ္။ ၃ဝ၅ဝ ကီလို (၆၁) အိတ္ ေလ်ာ့နည္းေနရာ ဓါတ္ေျမျသဇာအိတ္မ်ားကို ဖံုးကုန္အျဖစ္အသံုးျပု၍ ၄င္းအိတ္မ်ား ေအာက္မွ တရားမဝင္ တင္သြင္း လာတဲ့ Dali Beer (၁ x ၂၄) ပါ (၃၈၃) ဖာ အား တင္ေဆာင္ လာတာကို စစ္ေဆး ေဖာ္ထုတ္ သိမ္းဆည္း နိုင္ခဲ့တာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ယာဥ္နံပါတ္မ်ား အေရွ့နဲ့ အေနာက္မညီတဲ့ သြင္းကုန္ ယာဥ္ကိုလဲ တရားဝင္ လိုင္စင္ရိွ ယာဥ္ ဟုတ္/မဟုတ္ သိရိွနိုင္ေအာင္ သက္ဆိုင္ရာ ကုန္းလမ္း ပို့ေဆာင္ေရး ညႊန္ျကားမႈ ဦးစီးဌာနနဲ့ ညိွနိႈင္း စိစစ္ေဆာင္ရြက္ ေနတယ္လို့ သတင္း ရရိွပါတယ္။

                                                                                                                                      ေရႊျမိဳင္သား

တနလၤာေန႕  ၁၁ မတ္လ  ၂၀၁၃  01 း 13 PM

တစ္ေလွ တည္းစီး တစ္ခရီးတည္း သြားခ်င္း အတူတူ

ကမၻာ ေပၚမွာ နီးစပ္ရာ အိမ္နီး ခ်င္းေတြ အသြင္ တူခ်င္း ေတြ ကိုးကြယ္ ရာခ်င္း တူသူေတြ စုေပါင္းျပီး အုပ္စု လိုက္ Association ေတြ၊ အဖဲြ့ ခု်ပ္ေတြ၊ အသင္းေတြ ဖဲြ့စည္း ျကတာ ဒီဘက္ ေခတ္ပိုင္းမွာ ပိုမို ပီျပင္ လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယ ကမၻာ စစ္ျကီး မတိုင္မီက အုပ္စုေတြ ဖဲြ႕လာ တာဟာ စစ္ေရး အတြက္ ပိုမို ဦးတည္တာ ျဖစ္ျပီး ေတာ့ ဒီဘက္ ေခတ္ပိုင္း မွာ စီးပြားေရး အတြက္ ပိုမို အေရးပါ လာတာ ျဖစ္ပါ တယ္။   ............ (ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္ ေခါင္းစဥ္ကို ႏွိပ္ပါ)

ဥေရာပ သမဂၢ (အီးယူ) ဆိုရင္ နဂိုက ေနတိုး စစ္အုပ္စုဝင္ နိုင္ငံ ေတြနဲ့ အဓိက ဖဲြ႔စည္း ထားတာ ျဖစ္ျပီး ေနာက္ပိုင္း မွာ စစ္ေရးထက္ စီးပြားေရး ဘက္ကို အေလးထား ေဆာင္ရြက္ လာျက ပါတယ္။ အိုပက္ အဖဲြ့ ဆိုရင္ ေရနံ ထုတ္လုပ္ တင္ပို့ဖို့ စဖဲြ့ လာခဲ့တာ တေျဖးေျဖးနဲ့ ဘာသာေရး အသြင္ ေဆာင္လာ ျကတယ္။ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ စီးပြားေရး ဘက္ကို အေလးေပး လာျက ျပန္တယ္။ ၂၁ ရာစုမွာ လက္နက္ ကိရိယာ အလြန္ တိုးတက္ လာတဲ့ အတြက္ ကိုယ့္နိုင္ငံ ကာကြယ္ ေရး ကိုယ့္ အစီ အစဥ္နဲ့ ကိုယ္ ေဆာင္ရြက္ လာတာ ျမင္ေတြ့ ေနရ ပါတယ္။ အနီး စပ္ဆံုး ေျပာရ ရင္ ေျမာက္ ကိုးရီး ယား နဲ့ အီရန္ နိုင္ငံ တို့ရဲ့ ႏ်ဴကလီယား လက္နက္ ကိစၥ ေတြမွာ ပိုမို သိသာ တာ ျဖစ္ပါ တယ္။ ဆိုလို တာက ဒီဘက္ ရာစုသစ္ မွာ စီးပြားေရး အရ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ ေရး ဦးတည္ လာျက တာ ျဖစ္ပါ တယ္။

၁၉၆၇ ခုနွစ္က စတင္ ဖဲြ့စည္းတဲ့ အေရွ့ ေတာင္ အာရွ နိုင္ငံမ်ား အသင္း မွာ ျမန္မာ နိုင္ငံ ဟာ ၁၉၉၇ ခုနွစ္၊ ဇူလိုင္ လ ၂၃ ရက္ေန့ က စျပီး အဖဲြ့ဝင္ နိုင္ငံ ျဖစ္လာ ပါတယ္။ အဖဲြ့ဝင္ နိုင္ငံ ျဖစ္တဲ့ အခိ်န္က စျပီး ေတာ့ အဖဲြ့ ရဲ့ လႈပ္ရွား မႈေတြမွာ တက္တက္ ၾကြၾကြ နဲ့ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ လာတဲ့ အတြက္ အာဆီယံ ဟာ ပိုမို သက္ဝင္ ပီျပင္ လာတာ ျမင္ေတြ့ ေနရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဆီယံ ရဲ့ ရည္ရြယ္ ခ်က္ကို က ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ဖို့ အဓိက ျဖစ္ပါ တယ္။ ၂ဝဝ၃ ခုနွစ္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ ဘာလီ ျမိဳ႔မွာ က်င္းပတဲ့ အာဆီယံ ထိပ္သီး အစည္း အေဝးကေန ၂ဝ၂ဝ ခုနွစ္ အေရာက္မွာ အာဆီယံ စီးပြားေရး အသိုက္ အဝန္း (ASEAN Economic Community) တည္ေထာင္ ရန္ဆံုး ျဖတ္ခဲ့ျက ပါတယ္။ ၂ဝဝ၇ ခုနွစ္ ဖိလစ္ပိုင္ နိုင္ငံ၊ စီဘူးျမိဳ႔မွာ က်င္းပတဲ့ ထိပ္သီး အစည္း အေဝးက ေအအီးစီဟာ အသင္းျကီး အတြက္ အင္မတန္မွ အေရးျကီးတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ၂ဝ၂ဝ ခုနွစ္ကို မေစာင့္ေတာ့ပဲ ၂ဝ၁၅ ခုနွစ္မွာ အေကာင္ အထည္ ေဖာ္ဖို႔ သေဘာ တူခဲ့ျက ပါတယ္။ တကယ္တန္းက်ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အာဆီယံ နိုင္ငံေတြဟာ အသား အေရာင္က အစ အေတြး အေခၚ အဆံုး တူညီမႈေတြ ရိွေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ၊ လာအို၊ ကေမၻာဒီးယား၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ အင္ဒိုးနီးရွား၊ ဗီယက္နမ္နဲ့ ထိုင္းနိုင္ငံ သားမ်ားဟာ ခဲြျခားလို့ မရတဲ့ တူညီမႈေတြ အမ်ား ျကီး ရိွျကတာ ျဖစ္ပါတယ္။   အေရွ့ေတာင္ အာရွေဒသရဲ့ ေျမျကီးေပၚမွာ လူလား ေျမာက္လာ ျကတာ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ ညီအစ္ကို ေမာင္နွမ အရင္း အျခာေတြ လို့ေတာင္ ေျပာလို့ ရနိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာစကားမွာ ေသြးက စကားေျပာ တယ္လို့ အဆို ရိွတဲ့ အတိုင္း အာဆီ ယံဖဲြ႔စည္း လိုက္တဲ့ အခါမွာ အေတြး အေခၚ၊ အယူအဆ ေတြမွာ တူညီမႈ ရိွေန ျကပါတယ္။ နိုင္ငံ တစ္ခုခ်င္းရဲ့ ျဖတ္သန္း လာခဲ့ ရတဲ့ သမိုင္းေျကာင္းနဲ့ အုပ္ခု်ပ္မႈ စနစ္ေတြ ကဲြျပားခဲ့ တဲ့အတြက္ မတူညီမႈ ေတြျဖစ္ လာရတာ ျဖစ္ပါ တယ္။

အာဆီယံ အသင္းျကီးဟာ အာရွမွာ တင္မက ေတာ့ပဲ ကမၻာ ေပၚမွာပါ အေရးပါလာ တာျဖစ္ ပါတယ္။ အာရွရဲ့ စီးပြားေရး က်ားနိုင္ငံ မ်ားနဲ့ အလား အလာ ေကာင္းတဲ့ နိုင္ငံေတြ စုဖဲြ့ထားလို့ ဘဲျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာ့စီးပြားေရး အတြက္ အေရးပါဆံုး ေဒသတစ္ခု အေနနဲ့ ေရာက္ရိွ လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေျကာင့္လည္း အာဆီယံ စီးပြားေရး အသိုက္ အဝန္းဟာ ပိုမို အေရးျကီး လာတဲ့ အေန အထား အေနနဲ့ ေရာက္ရိွလ လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္တို့ အာဆီယံ နိုင္ငံေတ ဟာ တစ္ေလ ွတည္းေပၚမွာ တစ္ခရီး တည္းသြား ေနျကတဲ့ ညီအစ္ကို ေတြလို့ ေတာင္ ေခၚဆို ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အာဆီယံအသိုက္အဝန္းနွင့္ျမန္မာနိုင္ငံ

အာဆီယံ အသိုက္ အဝန္း (ASEAN Economic Community) ဟာ ဗီယန္က်င္း အစီအစဥ္မွာ ပါဝင္တဲ့ အသိုက္အဝန္း (၃) ရပ္ထဲက အေရး ျကီးဆံုး က႑ ျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာ့ နိုင္ငံမ်ားက မ်က္စိက်တဲ့ အခ်က္ ကလည္း စီးပြားေရး အင္အား ေကာင္းတဲ့ နိုင္ငံေတြ ျဖစ္တာရယ္ ဖြ႔ံျဖိဳး တိုးတက္ဖို့ အလား အလာ ေကာင္းတဲ့ နိုင္ငံေတြ ပါဝင္ လာတာရယ္၊ ေဒသတြင္း သယံ ဇာတ ေပါမ်ား တာရယ္၊ က်ယ္ျပန္တဲ့ ေဈးကြက္မ်ား တည္ရိွ ေနတာေတြ၊ လူ့စြမ္းအား အရင္း အျမစ္မ်ား လိုရင္ လိုသလို ထုတ္သံုး နိုင္တဲ့ အေျခ အေန ရိွေန တာေတြ ေျကာင့္ျဖစ္ ပါတယ္။ အထူး သျဖင့္ ျမန္မာ နိုင္ငံက ဒီအဖဲြ႔ အစည္းမွာ တင္းျပည့္ နိုင္ငံ အေနျဖင့္ ပါဝင္လာ တာေျကာင့္ အာဆီယံ နိုင္ငံအတြင္း ပိုမို အားတက္မႈ ျဖစ္ေစ ခဲ့ပါတယ္။ အေျကာင္းမွာ ျမန္မာနိုင္ငံဟာ ဖြ႔ံျဖိဳး တိုးတက္ဖို့ အလား အလာ ေကာင္းမ်ား ရိွေန တာေတြ၊ ပထဝီဝင္ နိုင္ငံေရး အရ မဟာ ဗ်ဴဟာ က်ေန တာေတြ၊ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ စနစ္ မွာလည္း ဒီမို ကေရစီ အစိုးရ ေပၚေပါက္ လာတာ ေတြစတဲ့ အဂၤါရပ္ ေတြပိုင္ဆိုင္ ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို့ ျမန္မာ နိုင္ငံဟာ အာဆီယံ အဖဲြ့ဝင္ နိုင္ငံ တစ္နိုင္ငံ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ ဒီအသင္းရဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ ေတြနဲ့ လုပ္ငန္း တာဝန္ ေတြကို ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၉၇ ခုနွစ္ မေလးရွားနိုင္ငံမွာ က်င္းပတဲ့ အာဆီယံ ထိပ္သီး အစည္း အေဝးမွာ ေအအီးစီ အတြက္ ရည္မွန္းခ်က္ တာဝန္ ခ်မွတ္ ေပးခဲ့ ပါတယ္။ အာဆီယံ ေဒသကို သာတူညီမွ် စီးပြားေရး ဖြ႔ံျဖိဳး တိုးတက္ မႈနဲ့ ဆင္းရဲ ႏြမ္းပါး မႈေတြ၊ လူမႈစီးပြားေရး မညီမွ် မႈေတြကို ေလ်ာ့နည္းျပီး တည္ျငိမ္ ၾကြယ္ဝ ယွဥ္ျပိုင္နိုင္စြမ္း ရိွတဲ့ ေဒသ ျဖစ္ေစဖို့ ဆံုးျဖတ္ ခဲ့ျကပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အာဆီ ယံဟာ   အျခား ေဒသ ဆိုင္ရာ အဖဲြ့ အစည္း မ်ားလို နိုင္ငံတကာ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္း မ်ားနဲ့ ကိုက္ညီတဲ့ ေဈးကြက္ကို တြန္းအား ေပးတဲ့ စီးပြားေရး စနစ္ ဖြ႔ံျဖိဳး တိုးတက္ ေစဖို့ ရည္ရြယ္ ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို့ နိုင္ငံ အေနနဲ့ လာမဲ့ ၂ဝ၁၅ ခုနွစ္ ေအအီးစီ အတြက္ ျကိုတင္ ျပင္ဆင္မႈ သတင္း ေတြျကား ေနရျပီ ျဖစ္ပါတယ္။

ေအအီးစီနဲ့အတူ စားသံုးသူအကာအကြယ္ေပးေရးလုပ္ငန္းမ်ား

အာဆီယံ စီးပြားေရး အသိုက္ အဝန္းနဲ့ အတူ ကြ်န္ေတာ္တို့ နိုင္ငံဟာ လည္း ကုန္စည မ်ားနဲ့ ဝန္ေဆာင္မႈ ေတြမွာ ေရြးခ်ယ္ ပိုင္ခြင့္ ပိုမို ရရိွလာ မွာျဖစ္ ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လူေနမႈ လည္းပိုမို ျမင့္တက္ လာဖို့ရိွပါတယ္။ ဒီလို တိုးတက္ မႈေတြ အခြင့္ အေရး ေတြဝင္လာတဲ့ အခါမွာ ကိုယ့္နိုင္ငံရဲ့ ယဥ္ေက်းမႈ၊ လူမႈေရး အခြင့္ အေရးေတြနဲ့ ကိုက္ညီမႈ မရိွတာ ေတြကို ျကိုတင္ ျပဌာန္း ျပီးေတာ့ ေျကျငာထားဖို့ လိုအပ္ မယ္လို့ ထင္ပါတယ္။ ဘာေျကာင့္လည္း ဆိုေတာ့ အာဆီယံ နိုင္ငံထဲက နိုင္ငံ ေတြထဲမွာ အမ်ား စုက ဗုဒၶ ဘာသာ ဝင္ျဖစ္ေပမယ့္ မေလးရွား၊ အင္ဒို နီးရွားနဲ့ ဘရူနိုင္း တို့က အစၥလာမ္ ဘာသာဝင္ ေတြျဖစ္ ျပန္တယ္။ ဖိလစ္ပိုင္ နိုင္ငံ က်ေတာ့လည္း ခရစ္ယာန္ ဘာသာ ကိုးကြယ္ တဲ့နိုင္ငံ ဖစ္ျပီး အရာရာမွာ တူညီ နိုင္ဖို့ ဆိုတာ မလြယ္ ကူဘူး။ အဲဒီေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ တို့နိုင္ငံက စားသံုးသူ ကာကြယ္ေရး ဥပေဒနဲ့ သူတို့ နိုင္ငံက ဥပေဒဟာ လံုးဝ တူေနဖို့ ဆိုတာ မျဖစ္နိုင္တဲ့ ကိစၥ တစ္ခု ျဖစ္ေန ပါတယ္။ တူညီ နိုင္တဲ့ ကိစၥ တစ္ခုက လူကို အနၲရာယ္ေပး ကုန္ပစၥည္းမ်ား ကာကြယ္ ေရးကို ေဆြးေနြး ညိွနိႈင္း ရင္ေတာ့ တူညီနိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အာဆီယံ နိုင္ငံမ်ား ဟာ ေရွ့အနာ ဂတ္မွာ ဥေရာပ သမဂၢ (အီးယူ) လို ဘံုေငြေျကး စနစ္နဲ့ စီးပြားေရး၊ နိုင္ငံေရး၊ စစ္ေရးမ်ား ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ဖို့့ ေနာက္ဆံုး သမဂၢ တစ္ခုတည္း ပံုစံ ျဖစ္ဖို့ အထိ ဦးတည္ ေနတာ ျဖစ္တယ္။ ဒါေျကာင့္လည္း တစ္ခု တည္းေသာ ေဈးကြက္နဲ့ ထုတ္လုပ္မႈ အေျခခံ ေဒသ (Single Market & Production Base) တည္ေထာင္ဖို့ ရည္မွန္း ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလို ရည္မွန္း ထားတဲ့ အတြက္လည္း ဦးစားေပး က႑ျကီး (၁၁) ရပ္   ( 11-priority sector) ဆိုတာ ေတြ ထားရိွ ျပီးေတာ့ ထုတ္လုပ္တဲ့ ကုန္ပစၥည္း မ်ားရဲ့ Trade Mark ကို ASEAN အမွတ္တံဆိပ္ေတြျပီးေတာ့ Made in ASEAN ေတြနဲ့ ထုတ္လုပ္ ဖို့အထိ ရည္ရြယ္ ထားတာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီက်ရင္ ကြ်န္ေတာ္တို့ အတြက္ ေကာင္းတာ ေတြေရာ မေကာင္း တာေတြ ေရာခံစားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေကာင္းတဲ့ အခ်က္မ်ား အေနနဲ့ ကိုယ့္နိုင္ငံရဲ့ အျကီးစား၊ အလတ္စားနဲ့ လက္ခစား လုပ္ငန္း ေတြမွာ ကြ်န္ေတာ္တို့ နိုင္ငံသား လုပ္ငန္း ရွင္ေတြ၊ ကြ်န္ေတာ္ တို့ရဲ့ အလုပ္ သမားေတြ၊ ကြ်န္ေတာ္တို့ နိုင္ငံရိွ ဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္တဲ့ ကုမၸဏီေတြ ဟာ စီးပြားေရး အရ အခြင့္ အလမ္းေတြ ေသခ်ာေပါက္ ရရိွလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေအအီးစီ ဝင္လာရင္ နစ္နာမႈ ရိွနိုင္တာက ကြ်န္ေတာ္တို့ရဲ့ စားသံုးသူ ျပည္သူမ်ား ဘဲျဖစ္ပါတယ္။ ဘံုစနစ္နဲ့ ကုန္ပစၥည္း မ်ားထုတ္လုပ္ တဲ့အခါ ေတြမွာ ျဖစ္နိုင္တာ ရိွပါတယ္။ ဥပမာ- ေမာ္ေတာ္ ယာဥ္ကို ထုတ္လုပ္ တယ္ဆိုရင္ အစိတ္ အပိုင္းေတြ ကိုနိုင္ငံ အလိုက္ ထုတ္လုပ္ ျကျပီး ကြ်န္ေတာ္တို့ နိုင္ငံမွာ လာေရာက္ တပ္ဆင္ တယ္ဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္တို့ နိုင္ငံသား ေတြဆီက ငွားတဲ့ အခေတြ၊ လုပ္အား ခေတြ၊ ေရခမီးခ ေတြကို ဥပေဒအရ တန္ရာ တန္ေျကး ရေနသလား၊ သူတို့နိုင္ငံ ကထုတ္ပိုး လာတဲဲ့ ထုတ္ပိုး ခံြေတြ စနစ္တက် စြန့္ပစ သလား၊ အနၲရာယ္ရိွ စြန့္ပစ္ ပစၥည္းေတြ အမ်ား ျပည္သူ ေတြအတြက္ ထိခိုက္ နိုင္စရာ ရိွသလား ဆိုတဲ့ အခ်က္ ေတြကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ စားသံုး သူမ်ား ဘက္က ကာကြယ္ စဥ္းစား ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အာဆီယံ ေဒသတြင္း မွာ ကုန္စည္မ်ား လြတ္လပ္စြာ စီးဆင္းမႈ (Free Flow of Goods) မူအရ အေကာက္ ခြန္နႈန္း မ်ား သုည ရာခိုင္နႈန္း ထိေလ်ာ့ခ် ေပးရမွာ ျဖစ္ျပီး အေကာက္ခြန္ မဟုတ္တဲ့ ကုန္သြယ္မႈ အတား အဆီးမ်ား ဖယ္ရွားဖို့ လည္း အာဆီယံ နိုင္ငံမ်ား သေဘာ တူညီမႈ ရရိွျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ကုန္ပစၥည္းမ်ား အလံုး အရင္းနဲ့ ဝင္ေရာက္ လာတဲ့ အခါမွာ စားေသာက္ဖို့ မသင့္တဲ့ စားေသာက္ ကုန္ပစၥည္းမ်ား၊ အနၲရာယ္ရိွ လူသံုးကုန္ ပစၥည္းမ်ား ပါဝင္ လာနိုင္ ပါတယ္။ အဲဒီ အတြက္ပါ ကြ်န္ေတာ္တို့ စားသံုးသူ ကာကြယ္ေရး ဥပေဒနဲ့ ကာကြယ္ေပး ထားဖို့ လိုအပ္ေတာ့ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ေမးခြန္း ထုတ္မယ္ ဆိုရင္ ေမးလို့ ရတာက '' အာဆီယံ နိုင္ငံျကီးေတြ ဘဲလုပ္ ပါ့မလား '' လို့ ေမးလို့ ရပါတယ္။ လုပ္တာ မလုပ္တာ ထက္ ကိုယ့္နိုင္ငံ ကိုျကိုတင္ ကာကြယ္ ထားဖို့က ကြ်န္ေတာ္ တို့ရဲ့တာဝန္ ဘဲျဖစ္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို့ နိုင္ငံထဲကို ဝင္လာတဲ့ ကုန္ပစၥည္း အခ်ဳိ႔ဟာ အနၲရာယ္ရိွ ကုန္ပစၥည္းေတြ ပါလာတတ္ ျပီးေတာ့ အခ်ဳိ႔ ကုန္ပစၥည္းမ်ား ဆိုရင္ တရား မဝင္ ေရာက္လာ နိုင္ပါတယ္။ အဲဒီလို အနၲရာယ္ ရိွတဲ့ ကုန္ပစၥည္း ေတြကို စားသံုးသူ အကာအကြယ္ ေပးေရး ဥပေဒနဲ့ စစ္ေဆး မယ္ဆိုရင္ နိုင္ငံေတာ္ရဲ့ လံုျခံုေရး အတြက္ပါ အက်ိဳး ရိွမယ္ ဆိုတာ ယံုျကည္ လ်က္ရိွ ပါတယ္။

ေအအီးစီလမ္းညႊန္ေျမပံု (AEC Blue print)

အာဆီ ယံနိုင္ငံ မ်ား သေဘာ တူညီ ခ်က္အရ အာဆီယံ ညိွနိႈင္းမႈ ေကာ္မတီ တည္ေထာင္ ေဆာင္ရြက္ ျခင္းျဖင့္ စားသံုး သူမ်ား အကာ အကြယ္ ေပးတဲ့ လုပ္ငန္းမ်ား ခိုင္မာေစဖို့၊ သတင္း အခ်က္ အလက္မ်ား ဖလွယ္ေရးကို လြယ္က ူေခ်ာေမြ႔ ေစေရး စားသံုး သူမ်ား အကာ အကြယ္ ေပးေရး အဖဲြ့ရဲ့ ကြန္ယက္ ဆက္သြယ္မႈ တစ္ခုတည္ ေထာင္ဖို့ တစ္ခု တည္းေသာ ASEAN ေဈးကြက္ တစ္ခု အတြက္ ျကိုတင္ ျပင္ဆင္ ရာမွာ စားသံုး သူမ်ား အကာ အကြယ္ ေပးေရး ဆိုင္ရာ တာဝန္ရိွ ပုဂၢိဳလ္ မ်ားနဲ့ စားသံုး သူ ကိုယ္စား လွယ္မ်ား အတြက္ ေဒသတြင္း ေလ့က်င့္ သင္ျကား ေပးေရး ေဆာင္ရြက္ဖို့ ဆိုျပီးေတာ့ အေကာင္ အထည္ ေဖာ္ျကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အထက္ တင္ျပတဲ့ လမ္းညႊန္ ေျမပံုရဲ့ ပထမ အခ်က္ ျဖစ္တဲ့ စားသံုးသူ အကာ အကြယ္ ေပးေရး လုပ္ငန္းမ်ား ခိုင္မာေစဖို့ အာဆီယံ ညိွနိႈင္းေရး ေကာ္မတီ ဖဲြ႔စည္း ဖို့က အင္မတန္ အေရးပါ လွပါတယ္။ ၂ဝ၁၅ ခုနွစ္ကို ေရာက္တဲ့ အခါမွာ အဖဲြ႔ဝင္ တစ္နိုင္ငံနဲ့ တစ္နိုင္ငံ ကူးလူး ဆက္ဆံ သြားလာ မႈေတြ မ်ားလာ ေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီက်ရင္ နိုင္ငံတိုင္းမွာ ျပဌာန္း ထားတဲ့ ဥပေဒေတြ၊ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းေတြ၊ အခြင့္ အေရး ေတြက တစ္သတ္မွတ္ တည္းက်မွာ မဟုတ္တဲ့ အတြက္ ေျဖရွင္း ေပးမဲ့ ခံုသမာဓိ လိုအပ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွလည္း ဥပေဒ ကိစၥရပ္မ်ား အျငင္းပြားမႈ ျဖစ္ေပၚ လာပါက ဝိုင္းဝန္း ေျဖရွင္း လို့ ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္နိုင္ငံရဲ့ စားသံုးသူ အကာ အကြယ္ ေပးေရး ဥပေဒ မ်ားကို အျခား တစ္နိုင္ငံက ေလးစား လိုက္နာ ေပးဖို့ ဆိုတာ ခက္ခဲမဲ့ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ အဖဲြ႔ဝင္နိုင္ငံ အခ်ိဳ႔ရဲ့ ဘာသာေရး ဓေလ့ ထံုးထမ္းက အျခား နိုင္ငံမ်ား အတြက္ သာမန္ ကိစၥေလးလို့ ယူဆ တတ္တဲ့ အခါမွာ စကားေျပာ စရာေတြ ျကံုေတြ့ရ တတ္ပါတယ္။ မေလးရွား နိုင္ငံမွာ အလုပ္သြား လုပ္တဲ့ တူေတာ္ေမာင္ တစ္ေယာက္ကို သူ့အေမက ျမန္မာနိုင္ငံက ေနေအးခဲ ျကက္သား ပို့လိုက္ပါတယ္။ ဟိုေရာက္ တဲ့အခါမွာ သူတို့ရဲ့ ဓေလ့ ထံုးစံအရ ျကက္ကို ဘယ္လို သတ္လိုက္ တာလဲ၊ လက္ ေဆးေျကာတာ ဘယ္ပံု ဘယ္နည္း ေဆးလဲ စသျဖင့္ ေမးခြန္းေတြ ေမးသတဲ့။ ကြ်န္ေတာ့္ရဲ့ တူေတာ္ေမာင္ ကမေျဖနိုင္တဲ့ အတြက္ သူ့ေရွ့မွာပဲ မီးပံုရိႈ့တယ္လို့ သိခဲ့ရပါတယ္။

ေအအီးစီ လမ္းညႊန္ ေျမပံုရဲ့ ဒုတိယ အခ်က္ျဖစ္တဲ့ စားသံုးသူ ကာကြယ္ေရး ကြန္ယက္ တစ္ခု တည္ေထာင္ဖို့ အေျကာင္း အနည္းငယ္ ေဆြးေနြး လိုပါတယ္။ အာဆီယံ နိုင္ငံ အတြင္း စားသံုးသူ အကာအကြယ္ ေပးေရး အဖဲြ့ အခ်င္းခ်င္း သတင္း အခ်က္ အလက္မ်ား ေပးပို့ျခင္းမ်ား၊ အေရးျကီး သတင္း ဖလွယ္ေရးမ်ား၊ အျခား လိုအပ္တဲ႕ ကုန္ပစၥည္း ေဈးနႈန္းမ်ား ဖလွယ္ နိုင္ေရး ကြန္ယက္ တစ္ခုတည္ ေထာင္ဖို့ဆိုတဲ့ လုပ္ငန္းဟာ ကြ်န္ေတာ္တို့ နိုင္ငံလို နယ္ေျမထိစပ္မႈ မ်ားတဲ့ နိုင္ငံေတြ အတြက္ အလြန္ တန္ဖိုးရိွ လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဆီယံ အဖဲြ့ဝင္ မဟုတ္တဲ့ နိုင္ငံေတြ ဆီက မူမမွန္တဲ့ ကုန္ပစၥည္း ေတြဝင္မဲ့ သတင္းကို ကြ်န္ေတာ္တို့ မသိလိုက္ ေသးခင္ အာဆီယံ အဖဲြ့ဝင္ တစ္နိုင္ငံက သိခဲ့ရင္ ျကိုတင္ျပီး ဒီကြန္ယက္ ကေန တစ္ဆင့္ သတင္း ေပးနိုင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကြန္ယက္ကေနပဲ စားသံုးသူ ကာကြယ္ေရး ဥပေဒေတြ အခ်င္းခ်င္း ဖလွယ္ျပီး မလို အပ္တဲ့ ကိစၥေတြကို ေရွာင္ျကဥ္ နိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေအအီးစီ လမ္းညႊန္ ေျမပံုရဲ့ တတိယ အခ်က္ဟာ လုပ္ငန္း ျကီးနွစ္ခု ထင္ထင္ ရွားရွား ျမင္ေတြ႔ ရပါတယ္။ ပထမ လုပ္ငန္း တစ္ခုက တစ္ခု တည္းေသာ ASEAN ေဈးကြက္ ဦးတည္ ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယ လုပ္ငန္းျကီး ကေတာ့ အဲဒီ ေဈးကြက္ကို ျပင္ဆင္တဲ့ ေနရာမွာ စားသံုးသူ အကာအကြယ္ ေပးေရး တာဝန္ ရိွသူ ေတြနဲ့ စားသံုးသူ ကိုယ္စား လွယ္ေတြ ေဒသ တြင္း စားသံုးသူ ေရးရာ ဘာသာရပ္မ်ား ေလ့က်င့္ သင္ျကား ျခင္းကို အေကာင္ အထည္ေဖာ္ ဖို့ဆိုျပီး ေရွ့လုပ္ငန္း စဥ္ေတြ ခ်မွတ္ ေရးဆဲြ ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၎ဘာသာ ရပ္ကို ေလ့က်င့္ သင္ျကား ျခင္းဟာ အာဆီယံ နိုင္ငံေတြ အခ်င္းခ်င္း အျကား အျမင္ ေတြနဲ့ အေတြ႔ အျကံု ေတြပါ ဖလွယ္ခြင့္ ရရိွလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေအအီးစီ အထဲကို ဝင္ေရာက္ လာတဲ့ အခါက်ရင္ ဒီသင္တန္း ေတြက လုပ္ငန္း အခက္ အခဲ မ်ားစြာကို ေက်ာ္လႊား ေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

စားသံုးသူမ်ားရဲ့ ရသင့္တဲ့အခြင့္အေရးမ်ား

ကြ်န္ေတာ္တို့ ျမန္မာ နိုင္ငံ အပါအဝင္ အာဆီယံ နိုင္ငံမ်ား မွာရိွတဲ့ စားသံုးသူ ျပည္သူမ်ား အတြက္ ရသင့္တဲ့ အေျခခံ အခြင့္ အေရး ေတြကို အာဆီယံ နိုင္ငံမ်ားရဲ့ ပညာရွင္ ေတြက ဝယ္လိုတဲ့ ကုန္ပစၥည္း စိတ္ျကိုက္ ေရြးခ်ယ္ ပိုင္ခြင့္ ရိွရမယ္။ ဝယ္လိုတဲ့ ကုန္ပစၥည္းရဲ့ သတင္း အခ်က္ အလက္ကို သိရိွပိုင္ခြင့္ ရိွရမယ္။ မိမိဝယ္ယူတဲ့ ကုန္ပစၥည္း မိမိနဲ့ မိမိပတ္ဝန္းက်င္ အတြက္ လံုျခံုေရး စိတ္ခ်ျခင္း ရိွရမယ္။ တိုင္ျကား နိုင္ျပီး စီရင္ဆံုးျဖတ္မႈ ကိုခံယူနိုင္တဲ့ အခြင့္ အေရးရိွရမယ္။ အေျခခံ လိုအပ္ ခ်က္အား သဘာဝ က်က် လက္ခံနိုင္ျပီး ေက်နပ္မႈလည္း ရိွရမယ္။ မိမိဝယ္ယူလိုတဲ့ ကုန္ပစၥည္းနဲ့ စပ္လ်ဥ္း၍ ျပႆနာမ်ား အတြက္ ေပးေလ်ာ္ျခင္း၊ ဒဏ္ေျကး တပ္ပိုင္ခြင့္ မ်ားရိွရမယ္။ စားသံုးသူ ကာကြယ္ေရး ပညာရပ္မ်ား ေလ့က်င့္ သင္ျကား ပိုင္ခြင့္ ရိွရမယ္။ ပိုမိုလံုျခံု စိတ္ခ်ရမယ့္ ပတ္ဝန္း က်င္ကို မိမိ စိတ္ျကိုက္ ေရြးခ်ယ္ ပိုင္ခြင့္ ရိွရမယ္လို့ တင္ျပ ေဆြးေနြး ထားပါတယ္။

စားသံုးသူမ်ားက လိုက္နာေဆာင္ရြက္သင့္တဲ့နည္းနာမ်ား

စားသံုးသူ အကာ အကြယ္ ေပးေရး ဆိုင္ရာ ပညာရွင္မ်ားက စားသံုးသူ ျပည္သူမ်ား အေနနဲ့ လိုက္နာ ေပးရမဲ့ နည္းနာမ်ား နဲ့ပတ္သက္ျပီး မိမိ ဝယ္ယူမဲ့ ကုန္ပစၥည္း ေဈးနႈန္းနဲ့ အရည္ အေသြးကို နိႈင္းယွဥ္ ျကည့္ရႈ စစ္ေဆး တတ္ရန္၊ ကုန္ပစၥည္းနဲ့ ဝန္ေဆာင္ မႈမ်ားမွာ အေသးစိတ္ ေရးသား ထားတဲ့ အခ်က္ အလက္မ်ားကို စိစစ္ရန္၊ ထုတ္လုပ္ သူနဲ႕ ဝန္ေဆာင္မႈ ေဆာင္ရြက္မႈ မ်ားဟာ သက္ဆိုင္ရာမွ အသိ အမွတ္ျပဳ လိုင္စင္ ရသူမ်ား ျဖစ္ဖို့ စိစစ္ရန္၊ အမႈမဲ့ အမွတ္မဲ့ လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ေရွာင္ျကဥ္ရန္၊ ေသခ်ာ တိက်မႈ မရိွဘဲ ေငြေပးေခ် မႈမ်ား ေရွာင္ျကဥ္ရန္၊ ထုတ္လုပ္သူ/ ဝန္ေဆာင္မႈ ေပးသူမ်ား ထံမွ စာနဲ့ ေရးသား ထားတဲ့ အာမခံခ်က္မ်ား ရယူရန္၊ စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုတဲ့ အခါ လိုအပ္တဲ့ စာရြက္ စာတမ္းမ်ား ျပည့္စံု စြာရရိွ ရန္နဲ့ သေဘာ ေပါက္တဲ့ အထိ ေသေသခ်ာခ်ာ ဖတ္ရႈရန္၊ ေဆာင္ရြက္ျပီး တိုင္း လက္ခံ ေျပစာ၊ စာရြက စာတမ္းမ်ား ရယူ ထားရန္ လိုအပ္ တယ္လို့ အျကံျပဳ ထားပါတယ္။

ေအအီးစီသို့ေမွ်ာ္မွန္းလ်က္ စားသံုးသူအကာအကြယ္ေပးေရးလုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ေရး

ကြ်န္ေတာ္တို့ ျမန္မာနိုင္ငံ ေတာ္ဟာ ကိုယ့္ထီး ကိုယ့္နန္းနဲ့ ရာဇဝင္မွာ အဆင့္မီ ခဲ့တဲ့နိုင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၆၅ ခုနွစ္ စကၤာပူ ကြ်န္းစု နိုင္ငံငယ္ေလး လြတ္လပ္ ေရးေန့မိန့္ခြန္း တြင္ ေခါင္းေဆာင္ ''လီကြမ္းယူ'' က နွစ္ ၃ဝ ေရာက္ရင္ ျမန္မာနိုင္ငံ လိုတိုးတက္ ေအာင္လုပ္ ရမယ္လို့ ေၾကြးေျကာ္ ခဲ့ဘူးတဲ့ နိုင္ငံ ျဖစ္ခဲ့ ဘူးပါတယ္။ စံျပဳ ခဲ့တဲ့ နိုင္ငံ အေနနဲ့ ေရာက္ရိွ ခဲ့ဖူးတာ ျဖစ္တယ္။ အာဆီယံ နိုင္ငံ ေတြက အထင္ျကီး ေလးစား ခဲ့ဖူးတဲ့ နိုင္ငံ၊ အေရွ့ေတာင္ အာရွမွာ အတိုး တက္ဆံုး နိုင္ငံ ျဖစ္ခဲ့ ဖူးတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေခတ္အဆက္ဆက္ စီမံ ခန့္ခဲြပံု အမ်ိဳးမ်ိဳးေျကာင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ နိုင္ငံမ်ားရဲ့ စီးပြားေရးမွာ ေက်ာ္ျဖတ္ ျခင္းကို ခြင့္ျပဳ လိုက္ရေပမဲ့ ျပန္လည္ ေက်ာ္တက္ဖို့ အဖက္ဖက္က ဆိုင္းျပင္း ေနျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ နိုင္ငံေတာ္ သစ္တည္ေဆာက္ ခိ်န္မွာ အေရး ျကီးတယ္လို့ သတ္မွတ္ မထားတဲ့ စားသံုးသူ အကာ အကြယ္ ေပးေရး က႑ဟာလည္း ယေန့ အခိ်န္ထိ အေရာင္ ေမွးမိွန္ ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂ နွစ္သာ လိုေတာ့တဲ့ ေအအီးစီ အတြက္ ကိုယ့္ဘက္က အစစ အရာရာမွာ အသင့္ရိွဖို့ အေရးျကီးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ အတြက္ေျကာင့္ ကြ်န္ေတာ္တို့ နိုင္ငံရဲ့ စားသံုးသူ အကာအကြယ္ ေပးေရး လုပ္ငန္း ဟာလည္း အဖက္ဖက္က ျပင္ဆင္ဖိုိ့ လိုအပ္ ပါတယ္။ အေသး အမႊားက အစ ျပင္ဆင္ဖို့ လိုအပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ့ စားသံုးသူ ကာကြယ္ေရး ဥပေဒမွာ အသက္ ၁၈ နွစ္မျပည့္ဘဲ စီးကရက္ ကိုသြားဝယ္မယ္ ဆိုရင္ ဘယ္ဆိုင္ကမွ ေရာင္းခ် ေပးမွာ မဟုတ္ဘူး။ ေရာင္းတဲ့ ဆိုင္ကလည္း အတိအက် လိုက္နာ ျကတယ္ ဆိုတာ သိရိွ ရပါတယ္။ ဒီလို အေသးစိတ္က အစ ကြ်န္ေတာ္တို့ သိရိွ လိုက္နာ တတ္ဖို့ အေရးျကီး လွပါတယ္။

ရည္ရြယ္ခ်က္ ျကီးမားတဲ့ အာဆီယံ နိုင္ငံမ်ားရဲ့ အစီအမံမ်ား ေအာင္ျမင္ေရးဟာ ကြ်န္ေတာ္တို့မွာလည္း တာဝန္ျကီး လွပါတယ္။ ၂ဝ၁၅ ခုနွစ္ ေအအီးစီမွာ စားသံုးသူ အကာအကြယ္ ေပးေရး လုပ္ငန္း အတြက္ အေတြး အေခၚသစ္၊ အျမင္သစ္၊ စနစ္သစ္နဲ့ ေျခလွမ္းမ်ား လွမ္းမွ သာလွ်င္ ေအာင္ျမင္မႈ ရနိုင္ မယ္လို့ ယံုျကည္ ပါေျကာင္း တင္ျပ လိုက္ရပါတယ္။

ခမ္လ်န္စြမ္း

ကုန္သြယ္မႈ လုပ္ငန္းျဖင့္ စီးပြား ရွာေဖြ လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္ ေနၾကတဲ့ ကုန္သည္ လုပ္ငန္းရွင္ မ်ားအား ေလ့လာ ဆန္းစစ္ ၾကည့္မည္ ဆိုက မွန္မွန္ ကန္ကန္ ကုန္သြယ္မႈ ေဆာင္ရြက္ သူမ်ား အုပ္စု၊ တရားဝင္ ကုန္သြယ္ မႈကို အေယာင္ျပျပီး (အသြင္ ယူကာ) တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မႈ ေဆာင္ရြက္ လိုသူမ်ား အုပ္စုနဲ့ တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မႈ သက္သက္ ကိုသာ ျပဳလုပ္ ေနသူမ်ား အုပ္စု ဟူ၍ အုပ္စု (၃)စု ရိွပါတယ္။ ပထမ အုပ္စု ျဖစ္တဲ့ လမ္းေၾကာင္း ေပၚက တိတိ က်က် မွန္မွန္ ကန္ကန္ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ သူမ်ား အေပၚ ဘာမွ စဥ္းစား ေနစရာ မရိွသလို တတိယ အုပ္စု ျဖစ္တဲ့ လံုးဝ တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မႈ သက္သက္ ျပဳလုပ္သူမ်ား ကိုလည္း လယ္ျပင္မွာ ဆင္သြား သလို မ်က္ျမင္ ထင္ရွားတဲ့ အတြက္ ဥပေဒ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းနွင့္ အညီ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ လိုက္ရံုဘဲ ရိွပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ဒုတိယ အုပ္စု ျဖစ္တဲ့ တရားဝင္ ကုန္သြယ္မႈကို အေယာင္ျပျပီး အသြင္ ယူကာ တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မႈ ျပဳသူမ်ား အေနျဖင့္ အတြင္း လိႈက္စားျပီး အေရျခံဳ ေဆာင္ရြက္ ေနသူမ်ား ျဖစ္တဲ့ အတြက္ ခနၶာကိုယ္ အတြင္းမွ အတြင္း ဒဏ္ရာကို ရွာေဖြ ကုစားရန္ ခက္ခဲ သလို တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မႈ တားဆီး ထိန္းခ်ဳပ္ေရး ေဆာင္ရြက္ ေနေသာ Mobile Team အဖဲြ႔မွ တာဝန္ ရိွသူမ်ား အေနျဖင့္လည္း မဆိုင္သူ ကိုပါ အေနွာင့္ အယွက္ ေပးသလို နစ္နာမႈ မျဖစ္ေအာင္ တရားမဝင္ ပစၥည္း သယ္ေဆာင္ ယာဥ္မ်ားကို စစ္ေဆး ေဖာ္ထုတ္ အေရးယူ ရာမွာ အခက္အခဲ မ်ားစြာ ရိွပါတယ္။

ယခု ဆိုရင္ ျမဝတီ - ရန္ကုန္ ကုန္သြယ္မႈ လမ္းေၾကာင္း ေပၚမွ Mobile Team အဖဲြ႔ရဲ့ ပညာေပး ကာလဟာ ကုန္ဆံုး သြားျပီး ျဖစ္ရာ ၂၁- ၁ -၂ဝ၁၃ ရက္ေန့မွ စျပီး တရားမဝင္ ကုန္ပစၥည္း သယ္ေဆာင္မႈအား တားဆီး အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ ေနျပီျဖစ္ ပါတယ္။ ဒီလို ေဆာင္ရြက္တဲ့ ေနရာမွာ တရားမဝင္ (ေမွာင္ခို) ကုန္သြယ္မႈ ျပဳတဲ့ လက္ႀကီး သမားမ်ားကို အဓိကထား ဦးတည္ တားဆီး နိုင္ရန္နဲ့ တပိုင္ တနိုင္ ကုန္သြယ္မႈ ေဆာင္ရြက္ေန သူမ်ားအား လမ္းေၾကာင္း မွန္ေပၚ ေရာက္ရိွ လာေအာင္ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းနဲ့ ညီညႊတ္တဲ့ စာရြက္ စာတမ္း အေထာက္ အထားမ်ား ျပည့္စံု မွန္ကန္မႈ ရိွျပီး ယာဥ္နဲ့ အတူ တပါတည္း ပါရိွ အစစ္ေဆး ခံနိုင္ေရးကို အဓိကထား ဦးစားေပး တည့္မတ္ ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရိွပါတယ္။

ကုန္ပစၥည္း တင္ေဆာင္ လာတဲ့ အစစ္ေဆး ခံယူမယ့္ ယာဥ္ဟာ စာရြက္ စာတမ္း မျပည့္စံုမႈ၊ မမွန္ကန္မႈ ကုန္ေၾကျငာ လႊာတြင္ ပါရိွေသာ ပစၥည္း အမယ္နွင့္ အေရ အတြက္ ပမာဏ တင္ေဆာင္လာမႈ အေပၚ မ်က္ျမင္ စစ္ေဆး ေတြ႔ရိွမႈမ်ားနဲ့ ကြာဟခ်က္မ်ား ယာဥ္နွင့္ ကုန္ပါ အေလးခိ်န္ဟာ ကုန္ေၾကျငာ လႊာပါ ပစၥည္း ပမာဏျဖင့္ (Fair) ေလ်ာ္ညီျခင္း ရိွ/ မရိွတို့ကို အေသးစိတ္ စစ္ေဆးမႈ အျပင္ သတင္းေပး တိုင္ၾကားမႈမ်ား၊ မသကၤာ ဖြယ္ရာ ေတြ႔ရိွရမႈမ်ား အရ Random Spot Check စနစ္၊ မဲစနစ္ျဖင့္ ရာနႈန္းျပည့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ား အားလံုး ခ်စစ္ေဆးတဲ့ စနစ္တို့ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ ေနပါတယ္။ အဲဒီလို ေဆာင္ရြက္ရ သည္မွာလည္း ‘ဒုတိယ အုပ္စုပါ ဟန္ေဆာင္ တရားဝင္ ကုန္သြယ္မႈ ျပဳေနျက သူမ်ားေျကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမဝတီ- ရန္ကုန္ ကုန္သြယ္မႈ လမ္းေျကာင္းေပၚက Mobile Team အဖဲြ႔ဟာ ပညာေပး ကာလ ကုန္ဆံုး ျပီးေနာက္ ၂၁-၁-၂ဝ၁၃ မွ ၁-၂-၂ဝ၁၃ ရက္ေန့ အထိ ၁၂ ရက္တာ ကာလ အတြင္း တရားမဝင္ ပစၥည္း သယ္ေဆာင္မႈ ျဖစ္စဥ္မ်ား အေပၚ အမႈတဲြ ၁၅ တဲြ ခန့္မွန္း တန္ဖိုး ၈၁၃.၅၃၈ က်ပ္သိန္းအား အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျပီး ျဖစ္ရာ ျဖစ္စဥ္မ်ား အနက္ တန္ဖိုး ႀကီးမားေသာ ဖမ္းဆီး ရမိျဖစ္စဥ္ (၂) ခုမွာ တရားဝင္ အေကာက္ခြန္ (ဂ်ဴတီ) ေဆာင္ထားသည့္ သြင္းကုန္ ယာဥ္မ်ား ေပၚမွ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယ အုပ္စုဝင္ ကုန္သည္မ်ားရဲ့ တရားဝင္ ကုန္သြယ္မႈ ေနာက္ကြယ္မွ မမွန္ကန္တဲ့ နည္းလမ္းမ်ား အသံုးျပဳျပီး တရားမဝင္ ေဆာင္ရြက္ ၾကရာမွာ အေကာက္ခြန္ (ဂ်ဴတီ) ေပးေဆာင္ ထားတဲ့ ပစၥည္းမ်ားနဲ့ အတူ အျခား အေကာက္ခြန္မဲ့ ပစၥည္းမ်ား ေရာေနွာ သယ္ေဆာင္ျပီး ဂ်ဴတီ ေပးေဆာင္ ထားေသာ အေရ အတြက္ထက္ ပိုမို သယ္ေဆာင္ျခင္း၊ အေကာက္ခြန္ ကုန္ေၾကျငာ လႊာ (ID) တြင္ မပါရိွတဲ့ အေကာက္ခြန္မဲ့ ပစၥည္းမ်ား ေရာေနွာ သယ္ေဆာင္ျခင္း၊ အေကာက္ခြန္ အမွန္ ေပးေဆာင္ ထားတဲ့ ပစၥည္း အမွန္ မသယ္ေဆာင္ဘဲ အျခား အေလးခိ်န္၊ Size အရြယ္အစား၊ Model ၊ ထုတ္လုပ္သည့္နိုင္ငံ (CO) စသည့္ (Spec) မတူတဲ့ ပစၥည္းမ်ားနဲ့ အျခား အေကာက္ခြန္မဲ့ ပစၥည္းမ်ားအား အစားထိုး လဲလွယ္ သယ္ေဆာင္ တတ္ေၾကာင္း စိစစ္ ေတြ႔ရိွရ ပါတယ္။

အဲဒီေတာ့ အေကာက္ခြန္ (ဂ်ဴတီ) ေပးေဆာင္ ထားတဲ့ ကုန္တင္ ယာဥ္ကို အသံုးခ်ျပီး တရားဝင္ ပစၥည္းနွင့္ တရားမဝင္ ပစၥည္းမ်ား ေရာေနွာျပီး တရားမဝင္ ေဆာင္ရြက္ လိုသူမ်ား (‘ဒုတိယ အုပ္စု) အေနျဖင့္ စစ္ေဆးေရး တာဝန္က် Mobile Team အား အာရံုေျပာင္း လွည့္စားျပီး ေျမျပင္ အေျခ အေနမွန္ မဟုတ္တဲ့ မမွန္ သတင္းမ်ားျဖင့္ ခရီးသည္ တင္ယာဥ္မ်ား၊ ေဒသ အတြင္း ခရီးတို သြားလာ ေနေသာ ယာဥ္မ်ားကို အေသးစိတ္ စစ္ေဆးမႈ မျပဳ လုပ္တာကို အေၾကာင္းျပခ်က္ တစ္ခု အေနျဖင့္ အသံုးခ်ကာ အထင္ အျမင္ လဲြမွားေအာင္ ခရီးသြား ျပည္သူ လူထုနွင့္ Mobile Team အဖဲြ႔ ဆက္ဆံရာမွာ ထိပ္တိုက္ ထိေတြ႔ျပီး မလိုလား အပ္တဲ့ ျပႆနာ မ်ားနဲ့ ျငိဳျငင္မႈ (အသံ)မ်ား ထြက္ေပၚ လာေစေအာင္ ဖန္တီး လုပ္ေဆာင္ ေနၾကေၾကာင္း ၾကားသိ ေနရပါတယ္။ ၄င္းအုပ္စု အေနျဖင့္ တရားဝင္ လမ္းေၾကာင္းမွ ေဆာင္ရြက္ ေနတာကို စာရြက္ စာတမ္း အေထာက္ အထားမ်ား၊ ေစ့စပ္ ေသခ်ာစြာ စိစစ္ ေနတဲ့ အတြက္ အခိ်န္ ေနွာင့္ေနွး ၾကန့္ၾကာမႈ ျဖစ္ျပီး အျခား တရားမဝင္ လမ္းေၾကာင္းမွ သြားလာ ေနသူမ်ားအား လႊတ္ေပး ထားမႈေၾကာင့္ စီးပြားေရး အရ ေဈးကြက္ ယွဥ္ျပိဳင္မႈကို ထိခိုက္ ေစလ်က္ ရိွတယ္ လို႔ ဆိုေန ၾကပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ေဈးကြက္ ယွဥ္ျပိဳင္သည္ ဆိုရာမွာ မွန္မွန္ ကန္ကန္ ျပိဳင္ဆိုင္ နိုင္ဖို့ ဆိုရင္ ဥပေဒ လုပ္ထံုး လုပ္ နည္းမ်ားနဲ့ ညီညႊတ္တဲ့ တရားဝင္ ကုန္သြယ္မႈ လမ္းေၾကာင္း ေပၚက လြတ္လပ္တဲ့ ျပိဳင္ဆိုင္မႈမိ်ဳး ျပဳလုပ္ ၾကဖို႔ လိုတယ္ ဆိုတာ အသိေပး ခ်င္ပါတယ္။ ဒါေျကာင့္မို့ ျမဝတီ- ရန္ကုန္ ကုန္သြယ္မႈ လမ္းေၾကာင္း၊ အေဝးေျပး လမ္းမႀကီး ေပၚက ၂၄ နာရီလံုး စဥ္ဆက္ မျပတ္ ဥဒဟို သြားလာ ေနၾကတဲ့ ခရီးသြား ျပည္သူမ်ားကို စိတ္အေနွာင့္ အယွက္ျဖစ္၊ ျငိဳျငင္မႈမ်ား ျဖစ္မ လာေအာင္ ေဒသခံ ခရီးသြား မ်ားအား အေနွာင့္ အယွက္ အဟန့္ အတားမ်ား ျဖစ္ေစမွာကို ေရွာင္ရွား နိုင္ဖို့ တရား မဝင္ (ေမွာင္ခို) ပစၥည္း သယ္ေဆာင္မႈမ်ား တားဆီး အေရး ယူမႈကို Mobile Team အဖဲြ႔ အေနျဖင့္ ခ်င့္ခ်င့္ ခိ်န္ခိ်န္ျဖင့္ ၾကပ္မတ္ စစ္ေဆး ေဆာင္ရြက္ ေနပါေၾကာင္း အသိေပး ေျပာၾကား လိုပါတယ္။

ေရးသား တင္ျပသူ ေဆာင္းပါးရွင္-- ေရႊျမိဳင္သား

 ဆင္ျခင္မိေသာ ေမွာင္ခို

ေမွာင္ခိုဆိုသည္မွာ ေရာင္းဝယ္ရန္ ပိတ္ပင္ထားေသာ ကုန္ပစၥည္းကို အေရာင္း အဝယ္ ျပဳလုပ္ျခင္ းျဖစ္သည္။ ပြင့္လင္း လြတ္လပ္မွုမ်ား ရရွိလာေသာ ေစ်းကြက္ စီးပြားေရး စနစ္ က်င့္သုံး လာသည့္ ယေန့ အခ်ိန္ အခါတြင္မႈ ေမွာင္ခိုဟု ေခၚေဝၚ သည္ထက္ အမ်ား အားျဖင့္ တရာမဝင္ ကုန္သြယ္မွဳ ဟုသာ ေခၚလာခဲ့ ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ သေဘာ သဘာဝ အားျဖင့္ အတူတူသာ ျဖစ္သည္။ ေမွာင္ခို (သို႔မဟုတ္) တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မွဳႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေလ့လာ ဖတ္ရွုခဲ့ရေသာ ႏိုင္ငံရပ္ျခား အေတြ႔ အၾကဳံမ်ားတြင္ မူးယစ္ ေဆးဝါး၊ လက္နက္ႏွင့္ ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမွဳ ဆိုင္ရာ ပစၥည္းမ်ား ကဲ့သို႔ လူအဖြဲ႔ အစည္း တစ္ရပ္၊ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံကို အႏၱာရာယ္ရွိ ေစေသာ ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ထိုႏိုင္ငံ လူ႔အဖြဲ႔ အစည္းမွ တန္ဖိုးထားေသာ အရာမ်ား၊ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ရန္ လိုေသာ အရာမ်ားကိုသာ ဥပေဒမ်ား ထုတ္ျပန္၍ ေရာင္းျခင္း ဝယ္ျခင္းတို႔ကို ပိတ္ပင္ ဟန္႔တားမွဳမ်ား ျပဳလုပ္ ၾကသည္။ ထိုပစၥည္းမ်ားကို အေရာင္း အဝယ္ ျပဳလုပ္မွသာ တရားမဝင္ ေမွာင္ခို ျပဳလုပ္ျခင္း ဆိုလ်က္ ဖမ္းဆီး စစ္ေဆးျခင္း၊ သိမ္းဆည္းျခင္း၊ ျပစ္ဒဏ္ ေပးျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ၾက ျခင္းျဖစ္သည္။ တစ္ခါ တစ္ရံတြင္မွဳ လူအဖြဲ႔ အစည္း အတြက္ သာမန္ စားသုံးကုန္၊ လူသုံးကုန္ ပစၥည္းမ်ိဳး ျဖစ္ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံ အစိုးရ၏ မူဝါဒ လိုအပ္ခ်က္ အရ အခိုက္ အတန္႔ အားျဖင့္ ကုန္သြယ္မွဳ မျပဳလုပ္ႏိုင္ေရး ဟန္႔တား ကာကြယ္မွဳမ်ား ျပဳလုပ္ ရသည္မ်ိဳးလည္း ရွိသည္။

ယခု ျမန္မာ နိုင္ငံတြင္ တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မွဳ ျပႆနာ ပိုမို၍ ေပၚေပၚ ထင္ထင္ ျဖစ္လာခဲ့ သည္မွာ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ား မွစ၍ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္မွဳကို တရားဝင္ လုပ္ကိုင္ခြင့္ ေပးျပီး ကတည္းက ျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္ ထိုျပႆနာ၌ ဖို႔ကပ္(စ္) က်ေနေသာ ကုန္ပစၥည္းမ်ား မွာမွဳ (မူးယစ္ေဆးဝါး၊ ရွားပါး ကုန္ပစၥည္း၊ လက္နက္၊ ယဥ္ေက်းမွဳ အေမြအႏွစ္ ပစၥည္းထက္) သာမန္ စားသုံးကုန္၊ လူသုံးကုန္ ပစၥည္းမ်ား ျဖစ္ေနသည္။ အခ်ိဳ႕ စားသုံး ကုန္စည္မ်ားမွာ တရားဝင္ ခြင့္ျပဳထား သည့္တိုင္ လိုင္စင္မဲ့၊ အေကာက္ အခြန္ေရွာင္ ျပဳလုပ္လ်က္ ရွိေနေသာေၾကာင့္ ထိုကုန္ ပစၥည္းမ်ား ပင္လွ်င္ မၾကာခဏ တရားမဝင္ ေမွာင္ခို ကုန္စည္မ်ား ျဖစ္ေနၾကသည္။

ထိုသို႔ေသာ အေျခအေန မ်ားေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရ လက္ထက္တြင္ သက္ဆိုင္သည့္ ဝန္ၾကီးဌာန ျဖစ္ေသာ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ၾကီး ဌာနသည္ အထူး အစီအမံမ်ား ျပဳလုပ္၍ ထိုျပႆနာ ေလ်ာ့ပါး က်ဆင္းေရး အတြက္ ၾကိဳးစား ေျဖရွင္း ေနသည္။ ယခု လက္ရွိ အေျခအေနတြင္ စားသုံးသူ အကာ အကြယ္ ေပးေရးႏွင့္ တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မွဳမ်ား တားဆီး ထိန္းခ်ဳပ္ေရးဟု ေခါင္းစဥ္ တပ္၍ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္သည္။ ထိုသုိ႔ ေဆာင္ရြက္မွဳတြင္ အပိုင္း(၂)ပိုင္း ေတြ႔ရွိ ရသည္။ ျပည္တြင္းရွိ စားသုံးသူမ်ား၏ အသက္ အိုးအိမ္ စည္းစိမ္ကို အကာကြယ္ ေပးႏိုင္ေရးႏွင့္ ျပည္တြင္းရွိ ကုန္ထုတ္လုပ္မွဳ လုပ္ငန္းမ်ား ေစ်းႏွဳန္း၊ အရည္ေသြး မယွဥ္ျပိဳင္ႏိုင္ ေသးသည့္ အေျခအေနတြင္ မမွ်တေသာ ယွဥ္ျပဳိင္မွဳကို မခံရေရး၊ ယွဥ္ျပိဳင္စြမ္းရည္ ရရွိေရး အတြက္ ျပင္ဆင္ခ်ိန္ ရရွိေရးႏွင့္ အာဖတာ Asean Free Trade Area (AFTA) အေကာင္ အထည္ေဖာ္ေရး ကာလသို႔ အျပည့္အဝ မဝင္ေရာက္ခင္တြင္ ႏိုင္ငံ အတြက္ ရသင့္ ရထိုင္သည့္ အခြန္ အခမ်ား ရရွိေရး အတြက္ ျဖစ္သည္ဟု သုံးသပ္ မိသည္။ ယခုပစၥပၸန္ ကာလ ေမွာင္ခိုမ်ားသည္ လက္ရွိ အေျခအေန ႏွင့္ အခ်ိန္ အခါ အရ လက္ရွိ ကာလ အက်ိဳး ျဖစ္ထြန္းမွဳထက္ အနာဂတ္ ကာလ အက်ိဳးမဲ့ မွဳမ်ားက ထုထည္ ပမာဏ ပိုမို ၾကီးမား ႏိုင္သည္ဟု ရွုျမင္ မိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဆာင္ရြက္သင့္ ေဆာင္ရြက္ ထိုက္သည့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ဟု ဆိုရမည္။

တားဆီးေရးလုံ႔လ

သက္ဆိုင္ရာ ဝန္ၾကီး ဌာနသည္ ေကာင္းမြန္ေသာ၊ အဓိပၸာယ္ရွိေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ ေနသည္။ သို႔ေသာ္ ေဆာင္ရြက္ပုံ ေဆာင္ရြက္နည္းႏွင့္ လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္ ေနသည့္ လူမ်ား (ျပည္သူ႔ ဝန္ထမ္းမ်ား)၏ သေဘာထား ခံယူခ်က္ႏွင့္ အျပဳ အမွဳမ်ား၊ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ မေဆာင္ရြက္မွဳ ၏ ေရတို၊ ေရရွည္ အက်ိဳး သက္ေရာက္မွဳ၊ ျပည္သူ လူထု အတြင္းရွိ (ဝင္ေငြ အဆင့္ အလိုက္ စားသုံးသူ အုပ္စုမ်ား၊ တင္သြင္း ေရာင္းခ်မွဳ လုပ္ကိုင္ ေနၾကသည့္ အရင္းအႏွီး ပမာဏ အလိုက္ ကုန္သည္ အုပ္စုမ်ား၊ ကုန္ထုတ္လုပ္မွဳ လုပ္ငန္း အလိုက္ ထုတ္လုပ္သူ အုပ္စုမ်ား) ေစ်းကြက္ အင္အားစုမ်ား၊ စီးပြားေရး အင္အားစုမ်ား အေပၚ သက္ေရာက္ လာမွဳ အေျခအေနမ်ာကို ၾကိဳတင္၍ ထည့္သြင္း စဥ္းစားသင့္ လုပ္ကိုင္ သင့္သည္။ ထိုသို႔ လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္မွသာ အေကာင္ အထည္ ေဖာ္ရက်ိဳး နပ္မည္။ ပင္ပန္း ခံရက်ိဳး နပ္မည္။ ရရွိလာမည့္ ေရတို၊ ေရရွည္ ရလဒ္မ်ားႏွင့္ အျခားေသာ စီးပြားေရး ဖြံ႕ျဖိဳးမွဳ အစီအစဥ္မ်ား ဆက္စပ္၍ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ မည္ျဖစ္သည္။

ဝန္ၾကီးဌာန၏ အားထုတ္မွဳ ပထမပိုင္း ျဖစ္သည့္ စားသုံးသူ အကာအကြယ္ ေပးေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေလ့လာပါက နယ္စပ္ ေဒသမ်ားကို ျဖတ္ေက်ာ္လ်က္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြင္းသို႔ တရားမဝင္ ေရာက္ရွိ လာေနသည့္ ကုန္ပစၥည္း ရာခိုင္ႏွဳန္း အမ်ားစုမွာလည္း အျခားေသာ အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံမ်ားထက္ တရုတ္ႏိုင္ငံ ႏွင့္ ထိုင္း ႏိုင္ငံမ်ားမွ ကုန္ပစၥည္းမ်ား ျဖစ္သည္ကို ေတြ႔ရသည္။ ထိုႏွစ္နိုင္ငံ တြင္လည္း ေစ်းေပါေပါႏွင့္ အရည္အေသြး ခပ္ညံ့ညံ့ ကုန္ပစၥည္းမ်ားမွာ တရုတ္ ႏိုင္ငံဘက္မွ ပိုမို ဝင္ေရာက္ လာသည္ ကိုလည္း အားလုံး သိျမင္ေနျပီး ျဖစ္သည္။ ထိုေပါေပါ ညံ့ညံ့ ကုန္ပစၥည္း အမ်ားစုေၾကာင့္ (အထူး သျဖင့္ စားေသာက္ ကုန္မ်ား) ျပည္တြင္း စားသုံး သူတို႔၏ က်န္းမာေရးကို မ်ားစြာ ထိခိုက္လ်က္ ရွိေနသည္။

ထိုသုိ႔ အေျခ အေနမ်ားကို သိရွိ ေနပါလ်က္ႏွင့္ အဘယ္ေၾကာင့္ ဝယ္ယူ သုံးစြဲေန ၾကသနည္း၊ မဝယ္ယူ ၾကႏွင့္ မသုံးစြဲၾက နွင့္ဟု ေျပာဆိုသည္မွာ လြယ္ကူေသာ္လည္း ဝင္ေငြနိမ့္ ျပည္သူ အမ်ားစုမွာ ေန႔စဥ္ ဘဝမ်ား ရပ္တည္ႏိုင္ရုံ၊ အလုပ္ျဖစ္ရုံ အတြက္ကိုပင္ ထိုေစ်းေပါေပါ ကုန္ပစၥည္း မ်ားကိုသာ မွီေန ရသျဖင့္ လက္ေတြ႔တြင္ ေရွာင္လႊဲ ႏိုင္ေရးမွာ မလြယ္ကူ လွေပ။ ေရရွည္ ေမွ်ာ္ေတြး စဥ္းစား ၾကည့္ပါက အနာဂတ္ လူ႔အဖြဲ႔ အစည္း အတြက္ ရင္ေလး စရာေကာင္း လွသည့္ နိမိတ္မ်ားကို မွန္းဆ ႏိုင္လိမ့္မည္။ တစ္ဦးခ်င္း အေနျဖင့္ ေရွာင္လႊဲ သုံးစြဲ ႏိုင္ရန္ထက္ လူအဖြဲ႔ အစည္း တစ္ရပ္လုံး ေရွာင္လႊဲ ႏိုင္မွသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အနာဂတ္ လူ႔အဖြဲ႔ အစည္း၊ လူ႔စြမ္းအား အရင္းအျမစ္မ်ား ဖြ႔ံျဖိဳးေရးကို ထိခိုက္မွဳ မရွိေစရန္ ထိထိ ေရာက္ေရာက္ ကာကြယ္မွဳမ်ား ျပဳလုပ္ႏိုင္ ေပလိမ့္မည္။

အဓိက အားျဖင့္ ျပည္တြင္းသို႔ ဝင္ေရာက္လာမည့္ စားေသာက္ ကုန္မ်ားကို စစ္ေဆးႏိုင္သည့္ အဖြဲ႔မ်ားကို စနစ္တက် ဖြဲ႔စည္း၍ ထိထိ ေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္ ေပးႏိုင္ေရး ၾကီးၾကပ္ စီမံေပးေရး လိုလာသည္။ FDA ကဲ့သို႔ အစား အေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးမ်ားကို စစ္ေဆး ေပးေနသည့္ အဖြဲ႔မ်ားကို သာမန္ အဖြ႔ဲအစည္းမ်ား ကဲ့သို႔ သေဘာ မထားဘဲ ျပည္သူ လူထု တစ္ရပ္လုံး၏ အသက္ အႏၱာရယ္ မ်ားအတြက္ ကာကြယ္ ေပးႏိုင္မည့္၊ အနာဂတ္ လူ႔စြမ္းအား အရင္းအျမစ္မ်ားကို ကာကြယ္ ေပးႏိုင္မည့္၊ ႏိုင္ငံ ဖြံ႔ျဖိဳးေရး အတြက္ အေရးၾကီးေသာ အဖြဲ႔ အစည္းမ်ား အျဖစ္ သေဘာထားရန္ လိုသည္။ ႏိုင္ငံဖြံ႔ျဖိဳး တိုးတက္ေရး အစီအစဥ္မ်ားတြင္ အဓိကထား၊ ထည့္သြင္း စဥ္းစား အေကာင္ အထည္ ေဖာ္ေပးရန္ လိုသည္။ စြမ္းေဆာင္ရည္ ရွိရွိ၊ ထိထိ ေရာက္ေရာက္ လုပ္န္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေရး အတြက္လည္း ႏိုင္ငံေတာ္ အဆင့္မွ အျမဲ ၾကပ္မတ္၍ သက္ဆိုင္ရာ ဌာနမ်ားကို ထိန္းေက်ာင္း ေပးရန္ လိုအပ္လာသည္။

ဒုတိယပိုင္း ျဖစ္သည့္ တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မွဳမ်ား တားဆီး ထိန္းခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္ စရာ အလြန္မ်ားသည္။ ရည္ရြယ္ခ်က္ (၂)ခ်က္ ရွိႏိုင္သည္။ ႏိုင္ငံေတာ္မွ ရသင့္ ရထိုက္ေသာ အခြန္အခမ်ား ရရွိေရးႏွင့္ အာဆီယံ လြတ္လပ္ေသာ ကုန္သြယ္မွဳ နယ္ေျမ (အာဖတာ) (AFTA) အတြက္ ျပင္ဆင္ ေနဆဲကာလ ျပည္တြင္း လုပ္ငန္းမ်ား၊ ယွဥ္ျပိဳင္စြမ္း အားနည္း ေနေသးေသာ လုပ္ငန္းမ်ား မထိခိုက္၊ မပ်က္စီး ေစေရး အတြက္ အကာ အကြယ္ ရရွိႏိုင္ေရး ျဖစ္မည္။ အာဖတာ (AFTA) အေကာင္ အထည္ေဖာ္ ခ်ိန္တြင္ ႏိုင္ငံ အေနျဖင့္ ျပည္တြင္းသို႔ ဝင္ေရာက္လာမည့္ သြင္းကုန္ အားလုံး နီးပါးထံမွ အခြန္ အခမ်ား ရရွိႏိုင္ ေတာ့မည္ မဟုတ္၊ ျပည္တြင္း လုပ္ငန္းမ်ားကိုလည္း ယခုကဲ့သို႔ ျပည့္ျပည့္ ဝဝ အကာ အကြယ္ေပး ႏိုင္မည္ မဟုတ္ေတာ့ေပ။

ထို႔ေၾကာင့္ ဒုတိယပိုင္း အစီအစဥ္သည္ ေရရွည္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္သည့္ အေျခအေန မဟုတ္ေပ။ ကာလတို အတိုင္းအတာ တစ္ခု အထိသာ ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ခြင့္ရွိ ေနသည္။ ယခုအခါတြင္ တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မွဳ ထိန္းခ်ဳပ္ တားဆီးေရးကို နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရး ဦးစီးဌာနမွ ဦးေဆာင္၍ ကုန္သြယ္မွဳ လမ္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ (Mobile Team) စစ္ေဆးေရး အဖြဲ႔မ်ား ဖြဲ႔စည္း ေစလႊတ္ကာ ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိသည္။ မူဆယ္- မႏၱေလး လမ္းေၾကာင္းတြင္ ၁-၁၁-၂၀၁၂ ရက္ေန႔မွ စ၍ လည္းေကာင္း၊ ျမဝတီ- ရန္ကုန္ လမ္းေၾကာင္းတြင္ ၂၀-၁၁-၂၀၁၂ ရက္ေန႔တြင္ လည္းေကာင္း မူဆယ္၊ ခ်င္းေရႊေဟာ္၊ တာခ်ီလိတ္၊ ျမိတ္၊ ေကာ့ေသာင္း၊ တမူးႏွင့္ ရိဒ္စခန္း အနီး တစ္ဝိုက္ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ၁-၁၂-၂၀၁၂ ရက္ေန႔တြင္ လည္းေကာင္း စတင္ ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိသည္ဟု သိရွိရသည္။

စဥ္းစားခန္းမ်ား

နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရး ဦးစီးဌာနသည္ တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မွဳကို တားဆီး ထိန္းခ်ဳပ္ရာတြင္ ပို႔ကုန္ပိုင္းထက္ သြင္းကုန္ပိုင္းကို အာရုံစိုက္ လုပ္ေဆာင္ေနသည္။ ထိုသို႔ တာဝန္ရွိ သူမ်ားက တာဝန္အရ ထိန္းခ်ဳပ္ ဖမ္းဆီး ေနသည့္တိုင္ တရားမဝင္ တင္သြင္းသူမ်ား ကလည္း တင္သြင္း မွဳမ်ားကို ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္လ်က္ ရွိသျဖင့္ တရားမဝင္ ကုန္စည္မ်ား တားဆီး ထိန္းခ်ဳပ္မွဳမွာ ခက္ခဲလ်က္ ရွိေနသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ တရားမဝင္ ေမွာင္ခို ကုန္သြယ္မွဳမ်ားသည္ အေျခအေန အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ပိုမိုျဖစ္ထြန္း လာေန ေသာေၾကာင့္ ကိုင္တြယ္ရ ပိုမို ခက္ခဲေနရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ဆိုရမည္။

ေမွာင္ခိုတို႔တြင္ ေရွာင္တိမ္း ကိုယ္ေဖ်ာက္စရာ ပထမ ဦးစားေပး လက္နက္ပုန္း ေငြရွိ၏။ ေမွာင္ခိုသည္ ဂ်ိဳႏွင့္ မဟုတ္၊ ေငြထုပ္ႏွင့္ ျဖစ္၏။ ေငြထုပ္ႏွင့္ အလုပ္ျဖစ္လ်က္ ရွိေနသည္။ ထိုေငြထုပ္ေၾကာင့္ တရားမဝင္ ကုန္သည္ ေမွာင္ခိုသမားတို႔ အလုပ္ျဖစ္ေန ၾကစဥ္ သက္ဆိုင္ရာမွ လုပ္ေဆာင္ ေနသည့္ စားသုံးသူ အကာကြယ္ေပးေရးႏွင့္ တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မွဳမ်ား ထိန္းသိမ္းေရးမွာ အလုပ္ မျဖစ္သည့္ အေန အထားတြင္ ရွိေနေလသည္။ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမ်ားေၾကာင့္ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ေရး ေႏွးေကြး ေနျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ထင္စရာ ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူကိစၥကို တိုက္ဖ်က္ ႏိုင္ခဲ့ပါကလည္း တရားမဝင္ သြင္းကုန္ ပစၥည္းမ်ား ဝင္ေရာက္ေနမွဳကို အျပည့္ အဝ တားဆီး ႏုိင္မည္ဟု အာမခံ ႏိုင္စြမ္း ရွိမည္ မဟုတ္ေပ။

အဘယ္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူ လမ္းေၾကာင္းျဖင့္ မရပါက အျခားေသာ နည္းလမ္း ေပါင္းမ်ားစြာ အသုံးျပဳ နုိင္ေသး ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ နည္းလမ္းေပါင္း မ်ားစြာျဖင့္ ဝင္ေရာက္ လာေနသည့္ တရားမဝင္ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို ထိေရာက္စြာ ထိန္းခ်ဳပ္ နိုင္ရန္မွာ-

  • သက္ဆိုင္ရာ နယ္စပ္ေဒသ အာဏာပိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ထိုအာဏာပိုင္ အဖြဲ႔ အစည္းမ်ား၊ ထိုေဒသမ်ားရွိ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္း မ်ားနွင့္ ေတြ႔ဆုံ ညွိနွိဳင္း ေဆာင္ရြက္ မွဳမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း။
  • သက္ဆိုင္ရာ ဌာနဆိုင္ရာ အဖြဲ႔ အစည္းမ်ားၾကား ေဆြးေႏြးမွဳမ်ား ျပဳလုပ္၍ တူညီ ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ အေပၚ ဘုံသေဘာ တူညီခ်က္ ရယူကာ တက္ညီလက္ညီ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ လုပ္ကိုင္ျခင္း၊ အခ်ိတ္ အဆက္မိမိ လုပ္ေဆာင္ျခင္း။
  • နယ္စပ္ ကုန္သြယ္မွဳ လုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ေနၾကသည့္ ကုန္သည္ လူတန္းစားမ်ား၏ အခက္အခဲမ်ား၊ ဆႏၵမ်ားကို သိရွိေစရန္ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေပါက္ မ်ားနွင့္ နီးစပ္သည့္ နယ္စပ္ ေဒသမ်ားသို့ ကြင္းဆင္း ေလ့လာျခင္း (ဥပမာ - လက္ရွိ နကသမွ စီစဥ္ေပး ေနသည့္ Individual Trading Card အေပၚ ၎တို႔၏ သေဘာထားမ်ား၊ ထို Card ၏ ကုန္သည္ မ်ားကို အေထာက္ အကူ ရရွိမွဳ၊ ၎တို႔ လုပ္ငန္းပိုင္းတြင္ အဆင္ေျပမွဳ ရွိ/ မရွိ စသျဖင့္) ၊ ရရွိေသာ အခ်က္ အလက္မ်ားကို အေျခခံ၍ ေလ့လာ သုံးသပ္ အေျဖ ရွာျခင္း တို႔ကိုလည္း ျပဳလုပ္ သင့္သည္။

ထားရွိရမည့္သေဘာထားမ်ား

ယခုလက္ရွိတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံ အတြင္း၌ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေနေသာ တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မွဳမ်ား ဖမ္းဆီး ထိန္းခ်ဳပ္ေရး အစီ အစဥ္သည္ နိုင္ငံ စီးပြားေရး အတြက္ အလြန္ အေရးၾကီးေသာ ေရရွည္ လိုအပ္သည့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား မဟုတ္။ ၂နွစ္တာ၊ ၃နွစ္တာ ကာလတို အတြင္း၌ အာဆီယံ လြတ္လြပ္ေသာ ကုန္သြယ္ေရး နယ္ေျမ (AFTA) (အာဖတာ) အတြက္ ျပည္တြင္း လုပ္ငန္းမ်ား ျပင္ဆင္ ေဆာင္ရြက္ေနမွဳ အေထာက္အကူ ရရွိေစေရး နွင့္ ထိုကာလ အတြင္း နိုင္ငံေတာ္မွ ထိုက္သင့္ေသာ အခြန္အခမ်ား ရရွိနို္င္ေရး အတြက္သာ ျဖစ္သည္။ အခြန္မ်ား ေကာက္ခံခြင့္ မရွိေတာ့ေသာ၊ ေစ်းကြက္ ျပိဳင္ဆိုင္မွဳ ျပင္းထန္လာမည္ ျဖစ္ေသာ အာဖတာ(AFTA) အစီ အစဥ္ၾကီး မၾကာမီ လာေတာ့မည္။ မ်က္စိ တဆုံးၾကည့္ ေတြးမိသည့္ အခါတြင္ တစ္ကမၻာလုံး သေဘာ ေတြ႔ေနေသာ ေစ်းကြက္ စနစ္ျဖင့္ လွဳပ္ရွားေနသည့္ ယေန႔ ကမၻာၾကီးထဲတြင္ ဝယ္သူနွင့္ ေရာင္းသူ နွစ္ဖက္ အျကိုက္ေတြ႔ သေဘာ ေခြ႔ေနသည့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို အေၾကာင္း တစ္စုံ တစ္ရာေၾကာင့္ ဟန္႔တား ေနျခင္းမွာ အခ်ိန္ ကာလ တစ္ခု အထိသာ ျဖစ္နို္င္ေျခ ရွိေပ လိမ့္မည္။

ေရရွည္ ကာလ ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္ အတြက္ကိုမူ မည္သို႔မွ ျဖစ္နုိင္စြမ္း မရွိ။ အမွန္တကယ္ တစ္စိုက္ မတ္မတ္ အားထုတ္ ေဆာင္ရြက္ သင့္သည္မွာ ျပည္တြင္း စက္မွဳလက္မွဳ လုပ္ငန္းမ်ား၏ အေျခအေန နွင့္ ျပည္ပမွ သြင္းကုန္ တို႔၏ အေျခအေနမ်ား၊ တရားမဝင္ ေမွာင္ခုိ တင္သြင္းမွဳ ထိန္းခ်ဳပ္ တားဆီး နိုင္မွဳ အေျခအေနမ်ား ဆက္စပ္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ ျပည္တြင္း စက္မွဳ လက္မွဳ လုပ္ငန္းမ်ား ဖြ႔ံျဖိဳးလာေရး၊ ျပည္တြင္း ထုတ္လုပ္မွဳ အေျခ အေန တိုးတက္လာ ေစေရး တို႔ကို အရွိန္ မပ်က္ လုပ္ကိုင္ မွဳပင္ ျဖစ္သည္။

ျပင္ပမွ တင္သြင္း စားသုံးေန ရသည့္ ထုတ္ကုန္ မ်ားကို ျပည္တြင္းရွိ ကုန္ထုတ္လုပ္မွဳ လုပ္ငန္းမွ ထုတ္လုပ္၍ (နိုင္ငံျခား ေစ်းကြက္မ်ားသို႔ တင္ပို႔ နိုင္ေရး မျဖစ္နို္င္ ေသးခင္ မွာပင္) ျပည္တြင္း ေစ်းကြက္ မွာပင္ ျဖန္႔ျဖဴး ေရာင္းခ်နိုင္ေရး အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ ဌာနတို႔နွင့္ ပုဂၢလိက က႑မွ လုပ္ငန္းရွင္တို႔ (စာရြက္ ေပၚတြင္သာ ရွိသည့္ အစီအစဥ္မ်ား သက္သက္သာ မဟုတ္ဘဲ) ညွိနွိဳင္း ေဆာင္ရြက္ ေစခ်င္သည္။ သက္ဆိုင္ရာ ဌာနမွ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ရန္ တိတိ က်က် ညႊန္ျကားထား သကဲ့သို႔ (လက္ေတြ႔ လုပ္ေဆာင္ ရသည့္ ေအာက္ေျခ အဆင့္တြင္ အထက္သို႔ တင္ျပ ေကာင္းရုံသာ မဟုတ္ဘဲ) ထိထိ ေရာက္ေရာက္ ပံ့ပိုး ေစခ်င္သည္။ ယခင္ အတိုင္း သြားခဲ့လ်ွင္ လမ္းဆုံးပါက ယခင္ အေျခအေန ရွိသည့္ ပန္းတိုင္ကိုသာ ေရာက္ရွိ လိမ့္မည္။ ပိုမို ေကာင္းမြန္သည့္ အိုင္ဒီယာမ်ား အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဦးေနွာက္စား၍ ပိုမို ေကာင္းမြန္သည့္ အေနအထား ရရွိနို္င္ေရး အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ တကယ္ အလုပ္ လုပ္ၾက ရေတာ့မည္ ျဖစ္ေပသည္။

ေစာႏုိင္ (ေဘာဂေဗဒ) ေရးသားသည္။

Pages