စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ
ဦးစီး၍အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေသာ ကုန္သြယ္မႈဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး
အကူအညီျဖစ္သည့္ EIF လုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ အမ်ိဳးသားအဆင့္လမ္းညႊန္ႀကီးၾကပ္မႈေကာ္မတီ(National Steering Committee-NSC) ဖြဲ႕စည္းျခင္းႏွင့္ပတ္သက္ေသာေဆြးေႏြးပြဲ(Seminar)က်င္းပျခင္း

 

စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနသည္ ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႕ (WTO) ၏ ကုန္သြယ္မႈ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအကူအညီျဖစ္ေသာ EIF လုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ လမ္းညႊန္ႀကီးၾကပ္မႈ ေကာ္မတီ (National Steering Committee-NSC) ဖြဲ႕စည္းျခင္းႏွင့္ EIF လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ေရွ႕ဆက္ ေဆာင္ရြက္ရန္ အခ်က္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ေသာေဆြးေႏြးပြဲ(Seminar) ဖြင့္ပြဲအခမ္္းအနားကို ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၂၀ ရက္ေန႔နံနက္ (၉) နာရီတြင္ ေနျပည္ေတာ္ရွိ ဟိုတယ္ေရႊျပည္ေတာ္တြင္ က်င္းပရာ အခမ္း အနားသို႕ အမ်ိဳးသားအဆင့္လမ္းညႊန္ႀကီးၾကပ္မႈေကာ္မတီ (National Steering Committee-NSC) ဥကၠဌ ျဖစ္သူ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ၊ စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီး ကိုယ္စားအတြင္းေရးမွဴးျဖစ္သူ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ ဒုတိယ၀န္ႀကီးေဒါက္တာပြင့္ဆန္းမွတက္ေရာက္ အဖြင့္ အမွာ စကားေျပာၾကားခ့ဲပါသည္။

ဖြင့္ပြဲအခမ္းအနား၌ ဒုတိယ၀န္ႀကီးမွ အဖြင့္အမွာစကားေျပာၾကားရာတြင္ ႏုိင္ငံေတာ္ အစိုးရသစ္ လက္ထက္ နိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္လူမႈေရးဆိုင္ရာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအေပၚ အားေပး ေထာက္ခံသည့္အေနျဖင့္ ႏုိင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွလဲ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အကူအညီမ်ားကို သိသိ သာသာတိုးျမွင့္ေပးလာသည္ကုိ ေတြ႕ရွိရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အဆိုပါ အကူအညီမ်ားအနက္ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ ေရးအဖြဲ႕ WTO ၏ ကုန္သြယ္မႈဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေရးအကူအညီ တစ္ရပ္ျဖစ္ေသာ Enhanced Integrated Framework (EIF) အစီအစဥ္သည္လည္း အေရး ပါေသာအခန္းက႑မွပါ၀င္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ EIF အစီအစဥ္အရ အက်ိဳးခံစား ခြင့္ရွိေသာ ႏိုင္ငံတစ္ခုအေနျဖင့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဧၿပီလမွ စတင္္၍ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရး အဖြဲ႕ WTO မွ အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ၿပီး EIF အစီအစဥ္အရမည့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို စတင္ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ေရးျပင္ဆင္ခဲ့ရာ ပထမအဆင့္ျဖစ္ေသာ ကုန္သြယ္မႈဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးဆိုင္ရာ ဘက္စံုဆက္စပ္ေလ့လာမႈအႀကိဳအဆင္ ့(Pre Diagnostic Trade Integrated Study – Pre DTIS Phase) အဆင့္ကို စတင္ေဆာင္ရြက္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယင္းအဆင့္တြင္ ေဆာင္ရြက္သြားရမည့္ EIF လုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ လမ္းညႊန္ႀကီးၾကပ္မႈေကာ္မတီ (National Steering Committee-NSC) ဖြဲ႕စည္းျခင္းကို ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရံုးသို႕ တင္ျပခြင့္ျပဳခ်က္ရယူကာ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ယခုအခမ္း အနားတြင္ဖြဲ႕စည္းမႈအား တစ္ပါတည္းအသိေပးတင္ျပျခင္းျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ EIF လုပ္ငန္းစဥ္သည္ ေရရွည္ လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္သျဖင့္ အစိုးရဌာမ်ား၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမိတ္ဖက္မ်ားႏွင့္ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းရွင္အဖြဲ႕ အစည္းမ်ား၏ ညွိႏႈိင္းေပါင္းစပ္အင္အားျဖင့္သာ ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္သြားႏိုင္မည္ျဖစ္ ေၾကာင္း၊ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈဦးစားေပးက႑မ်ားအနက္ အေရးပါသည့္ ကုန္သြယ္မႈက႑တြင္ ပူးေပါင္းပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ရန္ ကတိက၀တ္မ်ားႏွင့္အတူ အေရးႀကီးေသာ အေထာက္အပံ့အကူအညီဆိုင္ရာ ကတိက၀က္ မ်ားကိုလည္း တုိးတက္ရရွိ ေအာင္ေဆာင္ရြက္သြားရန္ လိုအပ္ ေၾကာင္းႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမိတ္ဖက္မ်ား၊ အစိုးရႏွင့္ ျပည္တြင္းျပည္ပမွ အစုိးရမဟုတ္ေသာအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ လက္ရွိပူးေပါင္းမႈမ်ားကို အရွိန္အဟုန္ျမွင့္တင္ၿပီး မိမိတို႕ကုန္သြယ္မႈက႑အတြက္ အက်ိဳးရလဒ္ကို ျဖစ္ထြန္းေစမည့္ ထိေရာက္သည့္အကူအညီမ်ား ျဖစ္ေပၚ လာေစေရးကို ဦးတည္ခ်က္ထားရွိကာ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဆိုပါက မိမိတို႕၏ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို ေအာင္ျမင္ေအာင္ေဆာင္ရြက္သြားႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္းျဖင့္ အမွာစကား ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

အဆိုပါဖြင့္ပြဲအခမ္းအနားသို႕ အမ်ိဳးသားအဆင့္ လမ္းညႊန္ႀကီးၾကပ္မႈေကာ္မတီ (National Steering Committee-NSC) တြင္ အဖြဲ႕၀င္အျဖစ္ပါ၀င္ေသာကုန္သြယ္မႈႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ ၀န္ႀကီးဌာန မ်ားမွ ဒုတိယ၀န္ႀကီးမ်ားလည္းတက္ေရာက္ၾကပါသည္။ ထုိ႕အျပင္ျပည္ေထာင္စုျမန္မာ ႏိုင္ငံကုန္သည္မ်ား ႏွင့္ စက္မႈလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းခ်ဳပ္ (UMFCCI)၊ ျမန္မာႏိုင္ငံဆန္စပါး အသင္း ခ်ဳပ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံငါးလုပ္ငန္း အဖြဲ႕ခ်ဳပ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးသြား လုပ္ငန္းအဖြဲ႕ခ်ဳပ္တို႕မွ ဗဟိုအလုပ္ မႈေဆာင္အဆင့္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ အစုိးရဌာနအဖြဲ႕အစည္း (၄၁) ခုမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ဖိတ္ၾကား ထားသည့္ ဧည့္သည္ေတာ္မ်ား တက္ေရာက္ၾကပါသည္။

အခမ္းအနားသို႕ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမိတ္ဘက္မ်ားျဖစ္ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ EIF လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ Donor Facilitator အျဖစ္ တာ၀န္ယူလ်က္ရွိသည္ ဥေရာပသမဂၢအဖြဲ႕ (EU)၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ EIF လုပ္ငန္းစဥ္ ေအာက္ရွိ DTIS အဆင့္အား အဓိကအေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္သြားမည့္ ကမၻာ့ဘဏ္ (World Bank) တို႕ႏွင့္အတူ UN Aids၊ JICA၊ Japan၊ US Aids၊ KOICA၊ ADB၊ IMF၊ GIZ၊ IFC၊ WFP၊ ILO ႏွင့္ Switzerland ႏိုင္ငံတုိ႕မွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားလည္းတက္ေရာက္ ခဲ့ၾကပါသည္။

ကုန္သြယ္မႈဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အကူအညီတစ္ရပ္ျဖစ္ေသာ Enhanced Integrated Framework (EIF) လုပ္ငန္းစဥ္ကို ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈေနာက္က်သည့္ႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္သည့္ LDCs ႏိုင္ငံ အားလံုးအား ေပးအပ္ျခင္း ျဖစ္ၿပီး ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈေနာက္က်သည့္ႏို္င္ငံမ်ားျဖစ္သည့္ LDCs ႏိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ LDCs ႏိုင္ငံအျဖစ္မွ Graduration မျဖစ္မျခင္းရရွိခံစားႏိုင္သည့္ ေရရွည္လုပ္ငန္းစဥ္ တစ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။

ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ေနာက္က်သည့္ႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္သည့္ LDCs ႏို္င္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ကုန္သြယ္မႈဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ ေရးအကူအညီ တစ္ရပ္ျဖစ္ေသာ Enhanced Integrated Framework (EIF) လုပ္ငန္းစဥ္ပါ ကုန္သြယ္မႈဖြံ႕ၿဖိဳး တုိးတက္ေရး အကူအညီမ်ားကိုရယူကာ မိမိတို႕ႏိုင္ငံ၏ကုန္သြယ္မႈဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အစီအစဥ္မ်ားကို အက်ိဳးရွိရွိရယူေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိ ပါသည္။ Enhanced Integrated Framework (EIF) လုပ္ငန္းစဥ္သည္ ႏိုင္ငံ၏ကုန္သြယ္မႈအား စဥ္ဆက္မျပတ္တုိးတက္ ျဖစ္ထြန္းေစကာ ယင္းမွတစ္ဆင့္ႏိုင္ငံ၏ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ မဟာဗ်ဴဟာ (Development Strategies) ႏွင့္ နည္းဗ်ဴဟာမ်ားႏွင့္အတူ လုိက္ေလ်ာညီေထြမႈရွိရွိ ေပါင္းစပ္ ေဆာင္ရြက္ေစျခင္းျဖင့္ ႏိုင္ငံ၏ဆင္းရဲႏြမ္းပါမႈ (Poverty Reduction) ကိုေလ်ာ့က်ရန္ႏွင့္ ေရရွည္ဖြံ႕ၿဖိဳး တုိးတက္မႈ (Sustainable Development) ဆီသို႔  ေလ်ွာက္လွမ္းႏိုင္ရန္အတြက္ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ ထားရွိ ေဆာင္ရြက္ေၾကာင္း ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႕(WTO) မွ ယင္းတုိ႔၏ လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ေဖာ္ျပထားေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။

ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႕ (WTO) သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအား EIF အစီအစဥ္အရအက်ိဳးခံစား ခြင့္ရွိ ေသာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဧၿပီလမွ စတင္ကာတရား၀င္ အသိအမွတ္ျပဳ ေပးခဲ့ပါသည္။ EIF လုပ္ငန္းစဥ္ေအာက္တြင္ ကုန္သြယ္မႈဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးဆိုင္ရာ ဘက္စံု ဆက္စပ္ေလ့လာမႈ အႀကိဳ အဆင့္ (Pre Diagnostic Trade Integrated Study -Pre-DTIS Phase)၊ ကုန္သြယ္မႈဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ ေရးဆိုင္ရာဘက္စံုဆက္စပ္ေလ့လာမႈအဆင့္ (DTIS Phase)၊ လုပ္ငန္းစီမံကိန္းမ်ားအေကာင္ အထည္ ေဖာ္ျခင္းအဆင့္-၁ (Tier 1 Phase) ႏွင့္ လုပ္ငန္းစီမံကိန္း မ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း အဆင့္-၂ (Tier 2 Phase) စေသာ အဆင့္ (၄) ဆင့္ ပါ၀င္ ေၾကာင္းသိရွိရပါသည္။

အဆိုပါအဆင့္ (၄) ဆင့္အနက္မွ ပထမဆံုးအဆင့္ျဖစ္ေသာ Pre-DTIS အဆင့္ကို စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ စတင္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိၿပီး ယင္းအဆင့္တြင္ ပါရွိသည့္ အဓိက လုပ္ငန္းစီမံခ်က္တစ္ခုျဖစ္ေသာ အမ်ိဳးသားအဆင့္လမ္းညႊန္ႀကီးၾကပ္မႈေကာ္မတီ (National Steering Committee- NSC) ဖြဲ႕စည္းျခင္းႏွင့္ EIF လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ေရွ႕ဆက္ေဆာင္ရြက္ရန္အခ်က္မ်ား ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးညွိႏႈိင္းႏိုင္ရန္အတြက္ ယခုကဲ့သုိ႔ အစိုးရဌာနမ်ား၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈမိတ္ဖက္မ်ားနွင့္ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းရွင္အသင္းမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအား ဖိတ္ေခၚကာေဆြးေႏြးပြဲ (Seminar) က်င္းပျခင္း ႏွင့္ ဆက္စပ္အစည္းအေ၀းမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းကို တစ္ၿပိဳင္နက္က်င္းပျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။

EIF လုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ လမ္းညႊန္ႀကီးၾကပ္မႈေကာ္မတီ (National Steering Committee- NSC) ဖြဲ႔စည္းျခင္းႏွင့္ EIF လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ေရွ႕ဆက္ေဆာင္ရြက္ရန္ အခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာေဆြးေႏြးပြဲ (Seminar) ကို ေမလ ၂၀ ရက္ေန႔မွ ၂၁ ရက္ေန႔အထိ က်င္းပခဲ႔ၿပီး ေမလ ၂၁ ရက္ေန႔တြင္ ကုန္သြယ္မႈက႑ဆိုင္ရာလုပ္ငန္းအဖြ႔ဲ (Trade Sector Working Group – TSWG) ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ပထမအႀကိမ္အစည္းအေ၀းကိုလည္း စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ ဒုတိယ၀န္ႀကီးမွ ဦးေဆာင္ကာ သက္ဆိုင္ရာအစိုးရဌာနမ်ား၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈမိတ္ဖက္အဖြ႔ဲအစည္းမ်ားမွ ကိုယ္စား လွယ္ မ်ားႏွင့္အတူ ဆက္စပ္က်င္းပခဲ့ေၾကာင္း သိရွိ ရပါသည္။

ေနျပည္ေတာ္တြင္ ေမလ ၂၀ ရက္ေန႔၌ က်င္းပသည့္ေဆြးေႏြးပြဲ (Seminar) ဖြင့္ပြဲ အခမ္းအနားသို႔ စုစုေပါင္းအင္အား (၁၅၀) ခန္႔တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါသည္။