စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ ဒုတိယ၀န္ႀကီးဦးေဆာင္သည့္ ျမန္မာ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ ကုန္သြယ္မွဳဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အကူအညီအစီအစဥ္ (EIF) ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႔(WTO) မွ ဦးေဆာင္က်င္းပေသာ EIF Global Platform သို႔ တက္ေရာက္

စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ ဒုတိယ၀န္ႀကီး ေဒါက္တာပြင့္ဆန္း ဦးေဆာင္ သည့္ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔သည္ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ၊ ဂ်ီနီဗာၿမိဳ႕ရွိ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႔ (WTO) ရံုးတြင္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ၊ မတ္လ ၁၇ ရက္ေန႔မွ ၁၉ ရက္ေန႔အထိ ကမၻာ့ ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႔(WTO) ေအာက္ရွိ EIF အတြင္းေရးမွဴးရံုးက ဦးေဆာင္က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ကုန္သြယ္မွဳ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အကူအညီ အစီအစဥ္ (Enhanced Integrated Framework-EIF) ဆိုင္ရာ EIF Global Platform သို႔ တက္ေရာက္ ခဲ့ပါသည္။

EIF အစီအစဥ္သည္ ဖြံ႔ၿဖိဳးမွဳအနည္းဆံုးႏိုင္ငံမ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံစံုကုန္သြယ္ေရးစနစ္တြင္ ပိုမိုပါ၀င္ ႏိုင္ေစရန္ အကူအညီပံ့ပိုးေပးေနသည့္ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ ကုန္သြယ္မွဳအကူအညီျဖစ္သည္ ။ တစ္နည္းအား ျဖင့္ ႏိုင္ငံ၏စီးပြားေရးႀကီးထြားမွဳႏွင့္ ႏိုင္ငံ၏စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္ ေထာက္ပံ့ေပးသည့္ အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါသည္။

EIF Global Platform က်င္းပရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ EIF အစီအစဥ္သည္ မူလက ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ တြင္ သတ္မွတ္ကာလ ကုန္ဆံုး၍ အစီအစဥ္ျပီးဆံုးမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ အနည္းဆံုးႏိုင္ငံမ်ားအတြက္ အလြန္အက်ိဳးရွိၿပီး ထိေရာက္ေသာ အစီအစဥ္ျဖစ္၍ ၂၀၁၆ခုႏွစ္မွ ၂၀၂၂ခုႏွစ္အထိ ဒုတိယအဆင့္အျဖစ္ ထပ္မံသက္တမ္းတိုး ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ရာ ယင္းသို႔ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ပိုမို ေကာင္းမြန္ေသာ နည္းလမ္းမ်ားႏွင့္ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ မႈမ်ားကို ေဆြးေႏြးညွိႏႈိင္းရန္အတြက္ EIF အစီအစဥ္ကို ရရွိေနေသာ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအနည္းဆံုးႏိုင္ငံမ်ားမွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားကို ဂ်ီနီဗာသို႔ ဖိတ္ေခၚ၍ ေဆြးေႏြးျခင္း ျဖစ္ပါ သည္။

ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ၊ ဂ်ီနီဗာၿမိဳ႕ရွိ ကမၻာ႔ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႔ (WTO) ရံုး၌ ၂၀၁၅ခုႏွစ္ မတ္လ ၁၇ ရက္ေန႔တြင္ EIF Global Platform သို႔ စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ ဒုတိယဝန္ႀကီး ေဒါက္တာပြင့္ဆန္းႏွင့္အတူ EIF လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကုိ လက္ေတြ႔ဦးေဆာင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနရွိ Aid for Trade Coordination Unit အဖြဲ႔မွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား၊ ဂ်ီနီဗာၿမိဳ႔ရွိ ကမၻာ့ကုန္သြယ္မႈဆုိင္ရာ ျမန္မာအၿမဲတမ္း ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ရံုး မွ တာဝန္ရွိသူမ်ားလည္း ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔တြင္ ပါဝင္တက္ေရာက္ခဲ့ပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၏ EIFအစီအစဥ္တြင္ Donor Facilitator အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေသာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔ရွိ ဥေရာပသမဂၢ အဖြဲ႔ရံုးမွ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးလည္း ပူးေပါင္းပါဝင္ တက္ေရာက္ခဲ့ပါသည္။

အဆိုပါ EIF Global Platform ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေဆြးေႏြးပြဲ၏ Chairperson အျဖစ္ EIF Steering Committee ၏ ဥကၠဌတာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနေသာ ဆီြဒင္ႏိုင္ငံ၏ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးဆုိင္ရာ သံအမတ္ ႀကီးျဖစ္သူ H.E.Mr.Daniel Blockert ကေဆာင္ရြက္ျပီး၊ သဘာပတိအဖြဲ႔ဝင္မ်ားအျဖစ္ EIF Board အဖြဲ႔မွ ဥကၠဌတာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနေသာ ဆီရာရာလီယြန္ႏုိင္ငံ၏ ကမၻာ႔ ကုန္သြယ္ေရးဆုိင္ရာသံအမတ္ႀကီးျဖစ္သူ H.E Ms Yvette Stevens၊ EIFအတြင္းေရးမွဴးရံုးမွ Executive Director ျဖစ္သူ Mr.RatnakarAdhikari ၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာကုန္သြယ္မႈစင္တာ (ITC) မွ Executive Director ျဖစ္သူ Ms. Arancha Gonzalez တို႔က ပူးတြဲေဆာင္ရြက္ ၾကပါသည္။

ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ Development Partners (DP) မ်ားႏွင့္ UNCTAD ၊ UNDP ၊ UNIDO ၊ ITC ၊ World Bank ၊ EU အစရွိေသာ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား ၊ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႔၀င္ ႏိုင္ငံမ်ားမွ သံအမတ္ႀကီးမ်ားႏွင့္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ EIF အစီအစဥ္ေဆာင္ရြက္ေနေသာ ႏိုင္ငံ (၅၁) ႏိုင္ငံမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားလည္း တက္ေရာက္ခဲ့ပါသည္။

EIF Global Platform ေဆြးေႏြးပြဲ ဖြင့္ပြဲအခမ္းအနား၌ ျမန္မာ ၊ ကိုမိုရိုႏွင့္ လိုင္ေဘးရီးယား ႏိုင္ငံတို႔မွ အဖြင့္အမွာစကားမ်ား ေျပာၾကားခြင့္ရရွိခဲ့ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုယ္စား စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္း ေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန ၊ ဒုတိယဝန္ႀကီးေဒါက္တာပြင့္ဆန္းက အဖြင့္အမွာစကား ေျပာၾကားရာတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတဦးသိန္းစိန္ ဦးေဆာင္ေသာ လက္ရွိအစိုးရသစ္လက္ထက္၌ မိမိတို႔အေနျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုိ ကမၻာ့အလယ္တြင္ အမ်ားနည္းတူရပ္တည္ကာ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္း အဝိုင္းႏွင့္အတူ လက္တြဲလုိက္ပါ ေဆာင္ရြက္ျခင္းကို ပုိမိုတက္ၾကြစြာ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ ယင္းသုိ႔ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ကမၻာ့ ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႔ဝင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ပထမအႀကိမ္ ကုန္သြယ္မႈဆုိင္ရာ မူဝါဒဆန္းစစ္ျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္ ႀကီးကို ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ မတ္လတြင္ အၿပီးေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ က်င့္သံုးေနေသာ ကုန္သြယ္မႈဆိုင္ရာမူဝါဒမ်ားကို တစ္စုတစ္စည္းတည္း ေရးသားျပဳစုတင္ျပကာ အဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံမ်ားအၾကား ကုန္သြယ္မႈဆိုင္ရာ ပြင့္လင္းျမင္သာရွိမႈကို ခ်ျပႏုိင္ခဲ့သျဖင့္ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႔ဝင္ ႏုိင္ငံမ်ားအၾကား ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကို တိုးျမွင့္လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခဲ့သည့္အျပင္ ယံုၾကည္မႈကိုလည္း ျပန္လည္တည္ေဆာက္ႏုိင္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ၄င္းလုပ္ငန္းစဥ္ၿပီးဆံုးၿပီးေနာက္ လက္ရိွျဖစ္ေပၚ တိုးတက္ ေျပာင္းလဲေနမႈမ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ေပါင္းစပ္၍ ကုန္သြယ္မႈဝါဒဆန္းစစ္ျခင္းလုပ္္ငန္းစဥ္အား ျပန္လည္ သံုးသပ္ျခင္းဆိုင္ရာ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲကို ယခုႏွစ္အေစာပုိင္းတြင္ ေနျပည္ေတာ္ႏွင့္ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ တို႔တြင္ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနက ဦးေဆာင္ကာ အီးယူ၏ပံ့ပုိးကူညီမႈျဖင့္ က်င္းပၿပီးစီး ခဲ့ၿပီး ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားရမည့္ ဦးစားေပးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ခ်မွတ္ႏိုင္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ယင္းဦးစား ေပးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို EIF အစီအစဥ္ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္းျဖင့္ ထည့္သြင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

ထို႔အျပင္  EIF အစီအစဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ EIFအစီအစဥ္ကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ စတင္ ခ်ိတ္ဆက္ခဲ့ကာ လုပ္ငန္းအေကာင္အထည္ေဖာ္မႈကို ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ စတင္ႏိုင္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ယင္းသုိ႔ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ EU မွ Donor Facilitator အျဖစ္ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးထားပါေၾကာင္း၊ လက္ရွိတြင္ EIFလုပ္ငန္းစဥ္မွ Diagnostic Trade Integration Study (DTIS) ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔အျပင္ Capacity ျမွင့္တင္ႏို္င္ေရးအတြက္ လုိအပ္သည့္ လုပ္ငန္းမ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ရန္ Tier 1အဆင့္ကုိ တစ္ၿပိဳင္တည္း လုပ္ေဆာင္သြားရန္ Project Proposal ကိုလည္း EIF အတြင္းေရးမွဴးရံုးသုိ႔ ေရးဆြဲတင္ျပထားၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း၊ ကုန္သြယ္မႈဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အကူအညီျဖစ္သည့္ EIF လုပ္ငန္းစဥ္သည္ ေရရွည္ေဆာင္ရြက္ သြားရမည့္လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္ေၾကာင္း ၊ EIF လုပ္ငန္းစဥ္ကုိ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ မိတ္ဖက္မ်ား၏အကူအညီျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္ၿပီး ထုိလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရာ  ၌Public Private Partnership ပုံစံျဖင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယင္းအတြက္ Stakeholders မ်ား အားလံုး အထူးသျဖင့္ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္း၏ ပံ့ပုိးကူညီလက္တြဲ ေဆာင္ရြက္မႈ အထူးလုိအပ္ပါေၾကာင္း တိုက္တြန္းေဆြးေႏြးခဲ့ပါသည္။

ဒုတိယ၀န္ႀကီးသည္ အဖြင့္အမွာစကား နိဂံုးခ်ဳပ္အေနျဖင့္ ေျပာၾကားရာတြင္ EIF သည္ ဖြံ႔ၿဖိဳးမွဳ အနည္းဆံုးႏိုင္ငံမ်ား၏ ကုန္သြယ္ေရး လိုအပ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ႀကီးမားစြာဆက္စပ္ေနျခင္း၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးမွဳအနည္းဆံုး ႏိုင္ငံမ်ားအတြက္ အနာဂတ္ ေရရွည္ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ရလာဒ္မ်ားကို ျပသေနၿပီး LDC Graduation အတြက္ အေထာက္အကူမ်ားစြာျဖစ္ျခင္း ၊ ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မွဳ အစီအစဥ္မ်ား ခ်မွတ္ရာတြင္ EIF အေထာက္အပံ့သည္ ကုန္သြယ္မွဳႏွင့္ဆက္စပ္ေသာ ဦးစားေပးမွဳမ်ားႏွင့္ စီမံခန္႔ခြဲမွဳစြမ္းရည္ကို ႏိုင္ငံ မ်ား၏ အေျပာင္းအလဲႏွင့္အညီ တည္ေဆာက္ရျခင္း တို႔ေၾကာင့္ Ownership Right အျပည့္အ၀ရွိျခင္း တို႔ေၾကာင့္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားစြာရရွိႏိုင္သျဖင့္  မိမိတို႔ အေနျဖင့္ ဆက္လက္ပူးေပါင္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔ရာတြင္လုပ္ငန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာတြင္ ပိုမိုနားလည္ရွင္းလင္း လြယ္ကူမွဳရွိၿပီး ေဒသတြင္းအစီအစဥ္မ်ားႏွင့္လည္း ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္သြားႏိုင္ရန္တို႔အတြက္ အႀကံျပဳ လိုေၾကာင္းျဖင့္ ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးခဲ့ပါသည္။

ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔သည္ EIF Global Platform သို႔ တက္ေရာက္ေနစဥ္ကာလ အတြင္း ကမၻာ့ဘဏ္ (World Bank) မွ ကုန္သြယ္မွဳဆိုင္ရာ ဘ႑ာေရးက်ြမ္းက်င္သူႏွင့္ Trade Financing ကိစၥရပ္မ်ားအတြက္လည္းေကာင္း၊ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႔ (WTO) ေအာက္ရွိ LDC Unit မွ တာဝန္ရွိ သူမ်ားႏွင့္ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႔ (WTO) မွ နည္းပညာအကူအညီမ်ား ပိုမိုရရွိေရး၊ EIF အတြင္းေရးမွဴးရံုး မွ တာဝန္ရွိသူမ်ားႏွင့္ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားမည့္ လုပ္ငန္း စဥ္အေသးစိတ္ အတြက္လည္းေကာင္း သီးသန္႔အစည္းအေဝးမ်ား (Bilateral Meeting) က်င္းပျပဳလုပ္ၿပီး ႏွစ္ဖက္ရင္းႏွီးခင္မင္စြာ ေဆြးေႏြး ခဲ့ၾကပါသည္။

ကုန္သြယ္မႈဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအကူအညီတစ္ရပ္ျဖစ္ေသာ Enhanced Integrated Framework (EIF) လုပ္ငန္းစဥ္ကို ဖြ႔႔ံၿဖိဳးမႈေနာက္က်သည့္ ႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္သည့္ LDCs ႏိုင္ငံအားလံုးေပးအပ္ျခင္းျဖစ္ၿပီး LDCs ႏိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ LDCs ႏိုင္ငံအျဖစ္မွ Graduation မျဖစ္မျခင္းရရွိခံစားႏိုင္သည့္ ေရရွည္လုပ္ငန္းစဥ္ တစ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။ LDCs ႏိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ကုန္သြယ္မႈဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အကူအညီ တစ္ရပ္ျဖစ္ေသာ Enhanced Integrated Framework (EIF) လုပ္ငန္းစဥ္ပါ ကုန္သြယ္မႈဖြံံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အစီအစဥ္မ်ားကို အက်ိဳးရွိရွိရယူေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါသည္။ Enhanced Integrated Framework (EIF) လုပ္ငန္းစဥ္သည္ ႏိုင္ငံ၏ကုန္သြယ္မႈအားစဥ္အဆက္မျပတ္ တိုးတက္ျဖစ္ထြန္းေစကာယင္းမွ တစ္ဆင့္ ႏိုင္ငံ၏ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈမဟာဗ်ဴဟာ (Development Strategies) ႏွင့္ နည္းဗ်ဴဟာမ်ား ႏွင့္အတူ လုိက္ေလ်ာညီေထြမႈရွိရွိေပါင္းစပ္ေဆာင္ရြက္ေစျခင္းျဖင့္ ႏိုင္ငံ၏ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ (Poverty Reduction) ကို ေလ်ာ့က်ရန္ႏွင့္ ေရရွည္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ (Sustainable Development) ဆီသို႔ ေလွ်ာက္လွမ္းႏို္င္ရန္ အတြက္ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ထားရွိေဆာင္ရြက္ေၾကာင္း ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႔ (WTO) မွ ယင္းတို႔၏ လုပ္ငန္း စဥ္တြင္ ေဖာ္ျပထားေၾကာင္းသိရွိရပါသည္။

EIF လုပ္ငန္းစဥ္ေအာက္တြင္ ကုန္သြယ္မႈဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးဆိုင္ရာ ဘက္စံုဆက္စပ္ ေလ့လာမႈ အႀကိဳအဆင့္ (Pre Diagnostic Trade Integration Study- Pre – DTIS Phase)၊ ကုန္သြယ္မႈ ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္ေရးဆိုင္ရာ ဘက္စံုဆက္စပ္ေလ့လာမႈအဆင့္ (DTIS Phase)၊ လုပ္ငန္းစီမံကိန္းမ်ား အေကာင္ အထည္ေဖာ္ျခင္း အဆင့္-၁ (Tier 1 Phase) ႏွင့္ လုပ္ငန္းစီမံကိန္း မ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းအဆင့္-၂ (Tier 2 Phase) စေသာ အဆင့္(၄)ဆင့္ ပါဝင္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ လက္ရွိတြင္ Pre DTIS အဆင့္ကို ၿပီးစီးေအာင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ DTIS အဆင့္ႏွင့္ Tier 1 အဆင့္တို႔ကို အၿပိဳင္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း သတင္းရရွိပါသည္။