ကုန္သြယ္ေရးညိႇႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈေကာ္မတီေဆြးေႏြးပြဲမွာ တစ္ခုတည္းေသာကတိက၀တ္အတုိင္း ေဆာင္ရြက္ရန္ေဆြးေႏြး။

ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေတြရဲ႕ ၉ ရက္ၾကာေဆြးေႏြးပြဲက ေျဖရွင္းဖုိ႔ရွိတဲ့ကိစၥေတြနဲ႔ ဒုိဟာေဆြးေႏြးပြဲက ေဆာင္ ရြက္ခဲ့တဲ့ လုပ္ငန္းေတြကုိ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားသင့္တယ္လုိ႔ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လ ၃၀ ရက္ေန႔က ဒဗလ်ဴ တီအုိအဖြဲ႔၀င္မ်ားကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ကုန္သြယ္ေရးညိႇႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈေကာ္မတီေဆြးေႏြးပြဲကို ဇူလုိင္လ ၂၁ ရက္ေန႔ကေန ၃၀ ရက္ေန႔အထိ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီအစည္းအေ၀းပြဲမွာ ဒဗလ်ဴတီအုိ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးပါစကယ္လာမီေျပာၾကားခဲ့တဲ့ အဖြင့္မိန္႔ခြန္းကို အဖြဲ႔၀င္ေတြက ထပ္မံေျပာဆုိေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ ေနာက္တစ္ဆင့္မွာ''စုေပါင္းတာ၀န္ယူမႈ''ကုိ ေဆာင္ရြက္ သြားဖုိ႔မစၥတာလာမီက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ လယ္ယာစုိက္ပ်ဳိးေရး၊ လယ္ယာစုိက္ပ်ဳိးေရးနဲ႔ မသက္ ဆုိင္တဲ့ ေစ်းကြက္ဆက္သြယ္မႈေတြကိုထိန္းသိမ္းေဆာင္ရြက္သင့္တယ္လုိ႔ မစၥတာလာမီကေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ပုံမွန္ကုန္သြယ္ေရးညိႇႏႈိင္း ေဆြးေႏြးပြဲက၀န္ႀကီးမ်ား အခ်င္းခ်င္းရင္းရင္းႏွီးႏွီးေဆြးေႏြးႏုိင္ေအာင္ေဆာင္ရြက္ေပး ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။
အခုက်င္းပခဲ့တဲ့ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ၾသစေၾတးလ်၊ ဘရားဇီး၊ တ႐ုတ္ျပည္၊ အီးယူ၊ အိႏိၵယ၊ ဂ်ပန္နဲ႔ အေမရိ ကန္ျပည္ေထာင္စုက ၀န္ႀကီး ၇ ဦးလည္းပါ၀င္ၿပီးေဆြးေႏြးပြဲရလဒ္ကုိ ကုိယ္စားလွယ္ ၃၀ ခန္႔ပါ၀င္တဲ့ အစည္း အေ၀းမွာတင္ျပခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆုံးမွာေတာ့ ေန႔စဥ္လုိလုိတင္းျပည့္အဖြဲ႔၀င္ေတြရဲ႕အလြတ္သေဘာ အစည္းအေ၀းေတြ က်ဆင္းခဲ့ပါ တယ္။
မစၥတာလာမီနဲ႔အနီးကပ္ပူးတြဲေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့သူေတြကေတာ့ ဥာဏပစၥည္းဆုိင္ရာ မူပိုင္ခြင့္ေဆြးေႏြးပြဲေတြကို သဘာပတိအျဖစ္ေဆာင္ရြက္တဲ့ေနာ္ေ၀းႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး၊ လယ္ယာစုိက္ပ်ဳိးေရး၊ လယ္ယာစုိက္ပ်ဳိး ေရးမဟုတ္တဲ့ေစ်းကြက္ဆက္သြယ္မႈ (NAMA) ညိႇႏႈိင္းေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ သဘာပတိအေနနဲ႔ေဆာင္ရြက္ခဲ့ တဲ့တုိ႔အျပင္ အေထြေထြ ေကာင္စီသဘာပတိတုိ႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။
ဇူလိုင္လ ၂၆ ရက္ေန႔ကမစၥတာလာမီတင္သြင္းခဲ့တဲ့ ''Singalling Conference'' on Services အစီရင္ခံစာနဲ႔ အတူ စုိက္ပ်ဳိးေရးနဲ႔စုိက္ပ်ဳိးေရးမဟုတ္တဲ့လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ တဲ့ အစီရင္ခံစာကို မၾကာမီျဖန္႔ေ၀မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုန္သြယ္ေရးညိႇႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈေကာ္မတီ (Trade Negotiations Committee) ကုိတင္ျပထားၿပီးျဖစ္တဲ့ Reprots on Other Doha Round Subjects အစီရင္ခံစာနဲ႔အတူ ဒီအစီရင္ခံစာေတြကို ပူးေပါင္းထားမွာျဖစ္ပါတယ္။
ကုန္သြယ္ေရးညိႇႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈေကာ္မတီေဆြးေႏြးပြဲမွာ ဒဗလ်ဴတီအိုအဖြဲ႔၀င္ ၁၅၃ ႏုိင္ငံက ကိုယ္စားလွယ္ေတြပါ ၀င္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီေဆြးေႏြးပြဲေတြကို ဒဗလ်ဴအေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး ပါစကယ္လာမီက သဘာပတိအေနနဲ႔ေဆာင္ ရြက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး TNC သဘာပတိက အေထြေထြေကာင္စီ (General Council) ကုိအစီရင္ခံခဲ့ပါတယ္။
ဒုိဟာေဆြးေႏြးပြဲမွာပါတဲ့ နယ္ပယ္အားလုံးအတြက္ရရွိထားတဲ့ရလဒ္ေတြကို ''အေျခတက်ျဖစ္ၿပီး'' တဲ့ အခ်ိန္ထိ ဒိုဟာဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးနဲ႔ဆုိင္တဲ့အတေၾကာင္းအခ်က္ေတြကို ဆုံးျဖတ္ခ်က္မခ်မွတ္ဖုိ႔ ၀န္ႀကီးေတြက ဒုိဟာမွာသေဘာတူညီခဲ့ပါတယ္။ ''တစ္ခုတည္းေသာကတိက၀တ္'' ''Single Undertaking''လုိ႔ေခၚတဲ့ဒီိအေျခခံမႈ ရဲ႕သေဘာကေတာ့ အားလုံးကုိသေဘာတူညီမႈမရခင္ ဘာကိုမွ်သေဘာတူညီမႈမျပဳစတမ္းဆုိတဲ့သေဘာပါပဲ။

တင္ျပသူ။ ေဒါက္တာထိန္လင္း
ဇစ္ျမစ္။ WTO website (1-8-08)