ဧရာဝတီ - ေက်ာက္ဖယား - မဲေခါင္စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွု မဟာဗ်ဴဟာ (အက္မက္စ္)

Ayeyawady - Chao Phraya – Mekong Economic Cooperation Stategy (ACMECS)

ေနာက္ခံသမိုင္း

၁။       ACMECS သည္ ထိုင္း၊ လာအို၊ ဗီယက္နမ္၊ ကေမၻာဒီးယားႏွင့္ ျမန္မာနိုင္ငံတို႔အၾကား နိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမွုဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုျဖစ္သည္။ ထိုင္းနိုင္ငံ၊ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ တြင္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ(၃၀) ရက္ေန႔၌ က်င္းပေသာ ကူးစက္ျမန္ ျပင္းထန္ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါဆိုင္ရာ အာဆီယံထိပ္သီး အစည္းအေဝးတြင္ ထိုင္းနိုင္ငံ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ျမန္မာ - ထိုင္း - လာအို - ကေမၻာဒီးယား (၄)နိုင္ငံ စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွုဆိုင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာ တည္ေထာင္ရန္ အဆိုျပဳခဲ့ပါသည္။ ဧရာဝတီ - ေက်ာက္ဖယား - မဲေခါင္ စီးပြားေရးပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မှုမဟာဗ်ဴဟာ (Ayeyawady - Chao Phraya - MekongEconomic Cooperation Stategy -ACMECS) ကို ၂၀၀၃ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၃၀ ရက္ေန႔တြင္ စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး အဖြဲ႕ဝင္နိုင္ငံမ်ားမွာ ထိုင္းနိုင္ငံ၊ ကေမၻာဒီးယား နိုင္ငံ၊ လာအိုနိုင္ငံ၊ ျမန္မာနိုင္ငံႏွင့္ ဗီယက္နမ္နိုင္ငံ တို႔ျဖစ္ၾကပါသည္။(ဗီယက္နမ္နိုင္ငံမွာ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္၊ ေမလတြင္ အဖြဲ႕ဝင္နိုင္ငံျဖစ္လာသည္)

ရည္ရြယ္ခ်က္

၂။       ဧရာဝတီ - ေက်ာက္ဖယား - မဲေခါင္ စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွု မဟာဗ်ဴဟာ (Ayeyawady - Chao Phraya - MekongEconomic Cooperation Stategy -ACMECS) ၏ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားမွာ ေအာက္ပါ အတိုင္းျဖစ္ပါသည္ -

          (က)    နယ္စပ္တေလၽွာက္ စီးပြားေရးယွဥ္ၿပိဳင္နိုင္မွုတိုးတက္ေစၿပီး၊ ပို၍ဖြံ့ၿဖိဳးတိုး တက္မွုကို ျဖစ္ေပၚေစရန္၊

          ( ခ )   စိုက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းမ်ားကို အခြင့္အလမ္းပိုမိုေကာင္းမြန္သည့္ ေဒသမ်ားသို႔ ပိုမိုလြယ္ကူေခ်ာေမြ႕စြာ ေရြ႕ေျပာင္းလုပ္ကိုင္နိုင္ေစရန္။

          ( ဂ )   အလုပ္အကိုင္ရရွိေရး အခြင့္အလမ္းမ်ားဖန္တီးေပးရန္ႏွင့္ ေလးနိုင္ငံအၾကား ဝင္ေငြကြာဟမွုကို ေလ်ာ့နည္းေစရန္။

          (ဃ)    အဖြဲ႕ဝင္နိုင္ငံအားလုံးတြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ တည္ၿငိမ္ေရးႏွင့္မၽွတစြာ သာယာဝေျပာမွုစဥ္ဆက္မျပတ္ ျဖစ္ေပၚေစေရး ျမႇင့္တင္ရန္။

ေဆာင္ရြက္မည့္လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား

၃။       ဧရာဝတီ - ေက်ာက္ဖယား - မဲေခါင္ စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွု မဟာဗ်ဴဟာ (Ayeyawady - Chao Phraya - MekongEconomic Cooperation Stategy -ACMECS) ၏ ေဆာင္ရြက္မည့္လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္-

          (က)    လက္ေတြ႕အေကာင္အထည္ေဖာ္လ်က္ရွိေသာ ႏွစ္နိုင္ငံခ်င္းႏွင့္ ေဒသဆိုင္ရာ စီးပြားေရး ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မွုမ်ားကို ျဖည့္စြက္ျမႇင့္တင္သြားရန္။

          (ခ)     တစ္နိုင္ငံခ်င္း၏ စြမ္းေဆာင္နိုင္မွု အားသာခ်က္မ်ားကို အသုံးခ်၍ လက္ေတြ႕အက်ိဳး ခံစားနိုင္မည့္ ရလဒ္ေကာင္းမ်ား ေဖာ္ေဆာင္ရန္။

          (ဂ)     ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွုအစီအစဥ္မ်ားသည္ အေကာင္အထည္ေဖာ္နိုင္သည့္ လုပ္ငန္း မ်ားျဖစ္ၿပီး ေလးနိုင္ငံစလုံးမွ လက္ခံရန္။

          (ဃ)    မိမိစိတ္ဆႏၵအေလၽွာက္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္၍ ရရွိလာေသာ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားကို မၽွတစြာ ခံစား နိုင္ရန္။

ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးက႑(၅)ခု

၄။       စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွုဆိုင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာအရ အေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ လုပ္ငန္းစဥ္ (Plan of Action) တြင္ ေအာက္ေဖာ္ျပပါက႑မ်ား၌ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိပါသည္-

          (က)    ကုန္သြယ္မွုႏွင့္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမွု လြယ္ကူေခ်ာေမြ႕အဆင္ေျပေစေရး၊

          ( ခ)    စိုက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ စက္မွုပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး၊

          ( ဂ)    သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး၊

          (ဃ)    ခရီးသြားလုပ္ငန္းပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး၊

          ( င)    လူသားစြမ္းရည္အရင္းအျမစ္ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး၊

ACMECS Plan of Action ၏ လုပ္ငန္းမ်ား

၅။       ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မည့္ က႑ႀကီး(၅)ရပ္ေအာက္တြင္ (၄)နိုင္ငံစလုံး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ ရမည့္ ဘုံလုပ္ငန္းႀကီး (၄၆) ခု ႏွစ္နိုင္ငံခ်င္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမည့္ လုပ္ငန္းႀကီး (၂၂၄) ခု ပါဝင္ၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံႏွင့္ က်န္ အဖြဲ႕ဝင္နိုင္ငံမ်ားအၾကား ႏွစ္နိုင္ငံ စီမံကိန္း (၁၁၀) ခု ပါဝင္ပါသည္။ စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွုဆိုင္ရာ မဟာဗ်ဴ ဟာတြင္ ပါဝင္သည့္က႑ရပ္မ်ားႏွင့္ ဦးေဆာင္ တာဝန္ယူမည့္နိုင္ငံမ်ား

၆။       ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္-

          (က)    ကုန္သြယ္မွုႏွင့္       ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွု လြယ္ကူေခ်ာေမြ႕ေစေရး    -                     ထိုင္း                          က႑ (Trade     & Investment Facilitation)

          ( ခ)    လယ္ယာႏွင့္စက္မွုလုပ္ငန္းမ်ားပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးက႑  -                     ျမန္မာ                          (Agricultural & Industrial Cooperation)

          ( ဂ)    သယ္ယူပို႔ေဆာင္မွု အဆက္ အသြယ္မ်ားျမႇင့္တင္ေရးက႑    -                    လာအို                         (Transport Linkages)

          (ဃ)    ခရီးသြားလုပ္ငန္းပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္ေရးက႑                 -                ကေမၻာဒီးယား

                   (Tourism Cooperation)

          ( င)    လူသားစြမ္းအင္အရင္းအျမစ္ဖြံ့ၿဖိဳး တိုးတက္ေရးက႑           -                  ဗီယက္နမ္

                   (Human Resources Development)

က်င္းပျပဳလုပ္သည့္အစည္းအေဝးမ်ား

၇။       ACMECS ႏွင့္ပတ္သက္၍ က်င္းပျပဳလုပ္ေသာ အစည္းအေဝးမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါသည္-

          (က)    ACMECS ထိပ္သီးအစည္းအေဝး (ACMECS Summit)

          ( ခ)    ACMECS ဝန္ႀကီးမ်ားအစည္းအေဝး (ACMECS Ministerial Meeting)

          ( ဂ)    ACMECS အဆင့္ျမင့္အရာရွိႀကီးမ်ားအစည္းအေဝး (Senior Officials’ Meeting 

          (ဃ)    ACMECS ၏ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွု လ်င္ျမန္ေခ်ာေမြ႕ေစေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းအဖြဲ႕ အစည္း အေဝး (ACMECS Working Group on Trade and Investment Facilitation Meeting (WGTIF)       

၈။       ACMECS ပထမအႀကိမ္ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးကို ျမန္မာနိုင္ငံ၊ ပုဂံၿမိဳ႕၌ ၁၂-၁၁-၂၀၀၃ ရက္ေန႔တြင္ စတင္ က်င္းပခဲ့ၿပီး ၎အစည္းအေဝးမွ ပုဂံေၾကျငာစာတမ္းကို ထုတ္ျပန္ေၾကျငာခဲ့ ပါသည္။ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးမ်ားကို (၂) ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ အလွည့္က် က်င္းပေလ့ရွိၿပီး ဆဌမအႀကိမ္ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးကို ျမန္မာနိုင္ငံ၊ ေနျပည္ေတာ္၌ ၂၃-၆-၂၀၁၅ ရက္ေန႔တြင္ က်င္းပခဲ့ရာ ACMECS ထိပ္သီးအစည္းအေဝးမ်ားႏွင့္ ဗဟာဗ်ဴဟာလုပ္ငန္းအစီအစဥ္ ၂၀၁၆-၂၀၁၈တို႔မွ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကို သေဘာတူညီခဲ့ၾကပါသည္-                                                  

          (က)    ကုန္သြယ္မွုႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွုတိုးျမႇင့္ေရးအတြက္ စီအယ္လ္အမ္ဗြီနိုင္ငံမ်ားအတြင္းႏွင့္ နိုင္ငံရပ္ျခားရွိ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွုဆိုင္ရာ အဖြဲ႕မ်ားအပါအဝင္ စီအယ္လ္အမ္ဗြီ အဖြဲ႕ဝင္ႏွစ္နိုင္ငံ အၾကား၊ အဖြဲ႕ဝင္နိုင္ငံအခ်င္းခ်င္းအၾကား တည္ရွိၿပီး သေဘာတူညီခ်က္မ်ား အားလုံးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္သြားေရး ကတိကဝတ္မ်ားကို ထပ္ေလာင္းထုတ္ေဖာ္ၾကၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ဆန္းပိုင္း၌ တရားဝင္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည့္ လာအို-ျမန္မာ ခ်စ္ၾကည္ေရးတံတားအား အျပည့္အဝ အသုံးျပဳ နိုင္ေရးအတြက္ ဝိုင္းဝန္းႀကိဳးပမ္းသြားရန္၊

          ( ခ )   နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး တိုးျမႇင့္ျဖစ္ထြန္းေရးအတြက္  အက္မက္စ္နိုင္ငံမ်ားအၾကား ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွုဆိုင္ရာအဖြဲ႕မ်ား ေစလႊတ္ျခင္းမ်ား အပါအဝင္ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွုက႑ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွုကို တိုးျမႇင့္ေဆာင္ရြက္ရန္၊ အက္မက္စ္အဖြဲ႕ဝင္ မဟုတ္ေသာနိုင္ငံမ်ား အထူးသျဖင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသအတြင္းရွိ နိုင္ငံမ်ားႏွင့္ အလားအလာရွိေသာ မိတ္ဖက္ နိုင္ငံမ်ားအား အက္မက္စ္နိုင္ငံမ်ားမွ ႀကီးမွူးက်င္းပသည့္ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွုျပပြဲႏွင့္ ျပခန္းမ်ားတြင္ ပူးေပါင္းပါဝင္ ေစျခင္းျဖင့္အက္မက္စ္နိုင္ငံမ်ား၏ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဒသအတြင္း အျပင္ႏွင့္ ကမၻာ့ေစ်းကြက္အထိ ခ်ဲ႕ထြင္နိုင္ေစေရးကို ေဆာင္ရြက္ေပးရန္၊

          ( ဂ )   အက္မက္စ္နိုင္ငံမ်ားအၾကား နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ေရာင္းဝယ္မွု တိုးျမႇင့္နိုင္ရန္ ဘဏ္မ်ား အေနျဖင့္ ဘဏ္ခြဲမ်ား၊ ဘ႑ာေရးဝန္ေဆာင္မွု ႐ုံးခြဲမ်ားဖြင့္လွစ္ေရး၊ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွု လုပ္ငန္းမ်ား တိုးျမႇင့္ ဆြဲေဆာင္နိုင္ရန္ ေဒသသုံးေငြမ်ား လက္ခံအသုံးျပဳနိုင္ေရးအတြက္ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ ခ်က္မ်ား ေလ်ာ့ေပါ့ေပးရန္၊

          (ဃ)    ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွုလုပ္ငန္းအား လ်င္ျမန္ေခ်ာေမြ႕စြာ အေကာင္အထည္ ေဖာ္နိုင္ေရး အတြက္ အက္မက္စ္နိုင္ငံမ်ား၏နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးဂိတ္မ်ားတြင္ တစ္ေနရာတည္း၌ ဝန္ေဆာင္မွု ေပးနိုင္ေရးႏွင့္ တစ္ေနရာတည္းတြင္ စစ္ေဆးမွုေပးနိုင္ေရးအတြက္ အေကာက္ခြန္၊ လူဝင္မွု ႀကီးၾကပ္ေရးဌာနႏွင့္ က်န္းမာေရးဌာနမွ ဝန္ေဆာင္မွုႏွင့္ စိစစ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားအား ရိုးရွင္းေသာ ဟန္ခ်က္ညီေသာ အစီအစဥ္မ်ား ေဖာ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ အဖြဲ႕ဝင္      နိုင္ငံမ်ားအၾကား ကုန္သြယ္ ေရး၊ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွု၊ ကမၻာလွည့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းႏွင့္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ တစ္ေနရာတည္း၌ စိစစ္ ခြင့္ျပဳနိုင္ေသာ ဆက္သြယ္မွုကြန္ယက္ ဖန္တီးေပးရန္၊

          ( င )   အက္မက္စ္နိုင္ငံမ်ားအၾကား သင့္ေတာ္ေသာအခ်ိန္တြင္ ျဖစ္နိုင္ေျခရွိေသာ ယာယီစစ္ေဆးေရး ဂိတ္ မ်ားအား နိုင္ငံတကာ တရားဝင္ စစ္ေဆးေရးဂိတ္ မ်ားအျဖစ္ အဆင့္ျမႇင့္ရန္၊

          ( စ )   လိုင္စင္ထုတ္ေပးျခင္း၊ ျပည္တြင္းဘ႑ာေရးေဆာင္ရြက္မွု၊ ေပးေငြႏွင့္ ေငြရ ေျပစာထုတ္ေပးျခင္း၊ ရင္းႏွီး ျမႇုပ္ႏွံသူမ်ားအေနျဖင့္ အျမတ္ေငြ ျပန္လည္ ထုတ္ယူနိုင္မွု၊ သြင္းကုန္ႏွင့္ ထုတ္ကုန္ ျပန္လည္တင္ပို႔ျခင္း၊ ကုန္သြယ္ေရးအစီအမံမ်ားႏွင့္ ပင္ရင္းနိုင္ငံ အေထာက္အထား ဆိုင္ရာ ဥပေဒမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထင္သာျမင္သာ ရွိေစေရး၊ ရိုးရွင္းလြယ္ကူေစေရးအတြက္ တိုးျမႇင့္ ေဆာင္ရြက္ ထားရန္၊

          (ဆ)    အဆိုပါ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးစခန္းမ်ား၌ တာဝန္က်သူ ဝန္ထမ္းမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္မွု ျမင့္မားေရး အတြက္ ေလ့က်င့္မွုမ်ား၊ သတင္းဖလွယ္ေရးႏွင့္ ေကာင္းမြန္ ေသာ လုပ္နည္းမ်ား အျပန္အလွန္ ေဝမၽွထားရန္၊

          ( ဇ )   အက္မက္စ္နိုင္ငံမ်ားအၾကားရွိ နယ္စပ္ျပည္နယ္မ်ားတြင္ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွု တိုးျမႇင့္ ေရးဆိုင္ရာ အခမ္းအနားမ်ား၊ ကုန္စည္ျပပြဲမ်ား၊ အေရာင္းျပပြဲမ်ား ခင္းက်င္းျပသရန္၊ ကုန္သြယ္ ေရးႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွုဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွုမ်ား တိုးျမႇင့္ရန္၊ ယင္းသို႔ ကုန္စည္ျပပြဲ လက္ခံ က်င္းပသည့္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ျပပြဲတြင္ လာေရာက္ခင္းက်င္းျပသေသာ နိုင္ငံမ်ားအား အခမဲ့ဆိုင္ ခန္းမ်ားႏွင့္ အျခားအေထာက္အကူျပဳ ဝန္ေဆာင္မွုမ်ားေပးျခင္း၊ ကိစၥရပ္ တစ္ခုခ်င္းစီအလိုက္ စဥ္းစား ေဆာင္ရြက္ ေပးျခင္းတို႔ ေဆာင္ရြက္ရန္၊

          ( ဈ )   အက္မက္စ္ စီးပြားေရးေကာင္စီႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မွုမ်ားအျပင္ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံ မွုဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား အျပန္ အလွန္ ဖလွယ္ျခင္းအားျဖင့္ လုပ္ေဆာင္သြားရန္၊

          (ည)    အက္မက္စ္အဖြဲ႕ဝင္နိုင္ငံမ်ားမွ လယ္သမားမ်ား၏ ဝင္ေငြ တိုးျမႇင့္ေရးႏွင့္ လူေနမွုဘ၀ ျမင့္မားေရး အတြက္လည္းေကာင္း၊ ေဒသတြင္းႏွင့္ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ စားနပ္ရိကၡာ ဖူလုံေစေရးအတြက္ အေထာက္ အကူျပဳေစေရး ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား၊ အက်ဳံးဝင္ေသာ အက္မက္စ္ဆန္စပါး ကုန္သြယ္ေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္စံၿပ အစီအစဥ္ တစ္ရပ္ဖြံ့ၿဖိဳးေပၚေပါက္ေစေရး ေဆာင္ရြက္ ရန္၊

၉။       ACMECS ပထမအႀကိမ္ ဝန္ႀကီးမ်ားအစည္းအေဝး(ACMECS Ministerial Meeting)ကို ထိုင္းနိုင္ငံ၊ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕၌ ၁-၈-၂၀၀၃ ရက္ေန႔တြင္ စတင္က်င္းပခဲ့ပါသည္။ ၎အစည္းအေဝးမ်ားကို ႏွစ္စဥ္ က်င္းပ ေလ့ရွိ ပါသည္။                           

၁၀။     ပထမအႀကိမ္ ACMECS အဆင့္ျမင့္အရာရွိႀကီးမ်ားအစည္းအေဝး (Senior Officials’ Meeting) ကို ၁၅-၇-၂၀၀၃ ရက္ေန႔တြင္ လာအိုနိုင္ငံ၊ ဗီယန္က်င္းၿမိဳ႕၌ က်င္းပခဲ့ၿပီး ပုံမွန္မဟုတ္ေသာ အဆင့္ျမင့္အရာရွိႀကီးမ်ား အစည္း အေဝးမ်ားကို လိုအပ္သလို က်င္းပခဲ့ပါသည္။

၁၁။     ACMECS ၏ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွု လ်င္ျမန္ေခ်ာေမြ႕ေစေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းအဖြဲ႕ အစည္းအေဝး (ACMECS Working Group on Trade and Investment Facilitation Meeting (WGTIF) ကို ထိုင္းနိုင္ငံတြင္ က်င္းပေလ့ရွိၿပီး ၎အစည္းအေဝးတြင္ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမွုလြယ္ကူေခ်ာေမြ႕ေစေရးက႑ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ACMECS လုပ္ငန္းစီမံခ်က္မ်ား၊ ဘုံစီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ ႏွစ္နိုင္ငံ စီမံကိန္းမ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေရး ကိစၥမ်ားကို ေဆြးေႏြး ၾကပါသည္။

၁၂။     ေလးနိုင္ငံစီးပြားေရးဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္မွုအတြက္ မဟာဗ်ဴဟာအေကာင္အထည္ေဖာ္ေရး ထိပ္သီးအစည္းအေဝး မွ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ ပုဂံေၾကျငာခ်က္ (၁၂ -၁၁-၂၀၀၃) မွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္-

          (က)    ပုဂံေၾကျငာခ်က္ႏွင့္အတူ ပူးတြဲထားသည့္ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ ယင္းေအာက္ရွိ ေလးနိုင္ငံ စလုံးႏွင့္ဆိုင္ေသာစီမံကိန္းမ်ား၊ ႏွစ္နိုင္ငံခ်င္း ႏွင့္ဆိုင္ေသာစီမံကိန္းမ်ား ထိေရာက္စြာႏွင့္လၽွင္ျမန္စြာ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ရြက္နိုင္ရန္အတြက္ ဝန္ႀကီးမ်ားကို တာဝန္ေပးအပ္ရန္။

          ( ခ)    စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွုဆိုင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာ၏ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ေအာင္ျမင္ေရးအတြက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ရာ၌ အေထာက္ အကူျဖစ္ေစရန္ ပုဂၢလိကက႑မွ တက္ႂကြစြာပါဝင္ေဆာင္ရြက္ နိုင္ရန္အတြက္ အားေပးတိုက္တြန္းၾကရန္။

          ( ဂ)    နယ္စပ္ေဒသမ်ားတြင္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွုအျမင့္ဆုံး ရရွိရန္အတြက္ အတိုးႏွုန္း သက္သာေသာ ေခ်းေငြမ်ား၊ အေထာက္အပံ့မ်ားရရွိေရးကို ေဆာင္ရြက္ၾကရန္။

          (ဃ)    စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွုဆိုင္ရာမဟာဗ်ဴဟာကို လၽွင္ျမန္စြာ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ ေရးအတြက္ အစိုးရအဖြဲ႕အႀကီးအကဲမ်ား ထိပ္သီး အစည္းအေဝးကို ႏွစ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ က်င္းပရန္ ဝန္ႀကီးအဆင့္ႏွင့္ အဆင့္ျမင့္အရာရွိမ်ား အစည္းအေဝးကို ႏွစ္စဥ္က်င္းပရန္။

          ( င)    ယခုသေဘာတူညီခ်က္ကို ဧရာဝတီ-ေက်ာက္ဖယား-မဲေခါင္ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွု မဟာဗ်ဴဟာ သို႔မဟုတ္ ACMECS ဟု ေခၚတြင္ရန္။

 

 

CLMV ေဆာင္ရြက္ရမည့္ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား

၁၃။     ACMECS အစီအစဥ္၏ Economic Cooperation Strategy Plan of Action (ECSPA) အရ CLMV နိုင္ငံမ်ားသည္ ႏွစ္နိုင္ငံ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေသာ လုပ္ငန္းစီမံခ်က္မ်ားကို ေရးဆြဲအေကာင္အထည္ ေဖာ္လၽွက္ ရွိပါသည္။ Trade ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ျမန္မာနိုင္ငံႏွင့္ ကေမၻာဒီးယား၊ လာအို၊ ထိုင္းနိုင္ငံတို႔၏ ႏွစ္နိုင္ငံခ်င္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမည့္စီမံကိန္းမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါသည္-

          (က)    ျမန္မာ-ကေမၻာဒီးယား ႏွစ္နိုင္ငံစီမံကိန္းမ်ား

                   (၁)     ညီအစ္မၿမိဳ႕ေတာ္မ်ား     -         Siem Reap ႏွင့္ ပုဂံၿမိဳ႕

                   (၂)     ကုန္သြယ္မွုသတင္းအခ်က္အလက္ဖလွယ္ေရး လြယ္ကူေခ်ာေမြ႕ေစရန္ ဆက္သြယ္ေရး ပြိဳင့္ ထူေထာင္ရန္၊

                   (၃)     အစိုးရႏွင့္ ပုဂၢလိကက႑တို႔မွ ႏွစ္နိုင္ငံအၾကား ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ အျပန္အလွန္ အလည္အပတ္ခရီးစဥ္မ်ား စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေရး၊

          (ခ)     ျမန္မာ-လာအို ႏွစ္နိုင္ငံစီမံကိန္းမ်ား

                   (၁)     ညီအစ္မၿမိဳ႕ေတာ္မ်ား-ေလာင္ပရာဘမ္ႏွင့္ပုဂံၿမိဳ႕၊Tonpheung- ဝမ္ပုံ (To be Confirmed)

                   (၂)     နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးကိုတိုးျမႇင့္ရန္ႏွင့္ ႏွစ္နိုင္ငံသုံးေငြေၾကးမ်ား ပိုမို အသုံးျပဳေရး၊

                   (၃)     တတိယနိုင္ငံသို႔ တစ္ဆင့္ခံကုန္သြယ္မွု လ်င္ျမန္ေခ်ာေမြ႕ေရး၊

                   (၄)     ကုန္သြယ္မွုသတင္းအခ်က္အလက္ဖလွယ္ေရးလြယ္ကူေခ်ာေမြ႕ေစေရးအတြက္ ဆက္သြယ္ေရးပြိဳင့္ ထူေထာင္ေရး၊

                   (၅)     ကုန္စည္ျပပြဲမ်ား ပူးေပါင္းပါဝင္ျပသေရး၊

                   (၆)     ႏွစ္နိုင္ငံၾကား နယ္စပ္ေဒသတြင္ ေဈးပြဲေတာ္မ်ားက်င္းပေရး၊

                   (၇)     နယ္စပ္ကုန္သြယ္မွုမ်ားကို ဝမ္က်င္း-စီေကာက္ႏွင့္ ဝမ္ပုံ-မိုင္းေမာ Check Point မ်ားတြင္ စတင္ေဆာင္ရြက္ရန္၊

          (ဂ)     ျမန္မာ-ထိုင္း ႏွစ္နိုင္ငံစီမံကိန္းမ်ား

                   (၁)     ပို႔ကုန္ျမႇင့္တင္ေရးဆိုင္ရာ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွု အခြင့္အလမ္းမ်ား

                   (၂)     နယ္စပ္ေဒသမ်ားတြင္ စီးပြားေရးဇုန္မ်ား တည္ေထာင္ရန္၊

                   (၃)     စီးပြားေရးစႀကႍဧရိယာအတြင္း လက္ကားေစ်းကြက္ႏွင့္ ဗဟိုျဖန္႔ေဝေရးစင္တာ ထူေထာင္ ေရးဆိုင္ရာ ျဖစ္နိုင္ေခ်ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ ေလ့လာေရး၊

                   (၄)     ညီအစ္မၿမိဳ႕ေတာ္အစီအစဥ္

                   (၅)     ႏွစ္လမ္းသြား ကုန္သြယ္မွုအဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕ေစရန္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို ျပန္လည္ သုံးသပ္ရန္၊

                   (၆)     ေစ်းကြက္အခြင့္အလမ္းမ်ားတြင္ ပူးေပါင္းပါဝင္ေဆာင္ရြက္ရန္၊

                   (၇)     ကုန္သြယ္မွုႏွင့္ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွုမစ္ရွင္၊

                   (၈)     ကုန္သြယ္မွုႏွင့္ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွု ျပပြဲမ်ား၊ ျပခန္းမ်ားတြင္ ပူးေပါင္းပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ရန္၊

          (ဃ)    ျမန္မာ-ဗီယမ္နမ္ ႏွစ္နိုင္ငံစီမံကိန္းမ်ား

                   (၁)     ကုန္သြယ္မွုတိုးျမႇင့္ေရးဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွုမ်ားကို ပိုမို ခိုင္မာေစေရး၊

                   (၂)     ေစ်းကြက္အခြင့္အလမ္းမ်ားတြင္ ပူးေပါင္းပါဝင္ေဆာင္ရြက္ရန္၊      

CLMV ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္အေပၚ သုံးသပ္တင္ျပျခင္း

၁၄။     CLMV ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္အေပၚ ေအာက္ပါအတိုင္းသုံးသပ္တင္ျပအပ္ပါသည္-

          (က)    CLMV ႏွင့္ ACMECS အၾကား တူညီေနေသာ၊ ထပ္ေနေသာလုပ္ငန္းမ်ားကို မူလကသတ္မွတ္ထား သည့္ အတိုင္း ACMECS ကပင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ရန္။

          (ခ)     ACMECS ႏွင့္ လုပ္ငန္းခ်င္းထပ္မေနေသာCLMV ေလးနိုင္ငံ ASEAN စီးပြားေရးပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မွု အစီအစဥ္ႏွင့္ပတ္သတ္သည့္ မူဝါဒေရးရာကိစၥ ရပ္မ်ားကို ေဆာင္ ရြက္ရန္။

          (ဂ)     ACMECS ႏွင့္ထပ္မေနေသာ၊ မတူညီေသာလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ACMECS အစီအစဥ္ေအာက္ရွိ က႑ႀကီး ၆ ခု လုပ္ငန္းစီမံကိန္းမ်ား အနက္ CLMV ႏွင့္သာဆိုင္သည့္ ေဆာင္ရြက္ရမည့္ လုပ္ငန္းမ်ားကို CLMV ကသာ ေဆာင္ရြက္ရန္။

          (ဃ)    ACMECS တြင္ လုံးဝပါဝင္ျခင္းမရွိသည့္ အိုင္စီတီက႑ ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို CLMV ကသာ ေဆာင္ရြက္ရန္။

          (င)     ေနာင္တြင္ CLMV ႏွင့္ ACMECS အၾကား လုပ္ငန္းမ်ား ထပ္မေနေစရန္ အတြက္ သတိျပဳ ေဆာင္ရြက္ၾကရန္။

၁၅။     ကေမၻာဒီးယား၊ လာအို၊ ျမန္မာ၊ ထိုင္း ေလးနိုင္ငံပါဝင္သည့္ သတၱမအႀကိမ္ေျမာက္ စီအယ္လ္အမ္ဗြီ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးကို ၂၂-၆-၂၀၁၅ ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာနိုင္ငံ၊ ေနျပည္ေတာ္၌ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ပါသည္။

CLMV အစည္းအေဝးက်င္းပမွုမ်ား

၁၆။     CLMV ထိပ္သီးအစည္းအေဝးကို ႏွစ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ အလွည့္က်က်င္းပခဲ့ၿပီး ပထမအႀကိမ္အစည္းအေဝးကို ၂၀၀၄ ခုႏွစ္၊ နိုဝင္ဘာလတြင္ လာအိုနိုင္ငံ၊ ဗီယန္က်င္းၿမိဳ႕၌ က်င္းပခဲ့ၿပီး သတၱမအႀကိမ္ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးကို ၂၂-၆-၂၀၁၅ ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာနိုင္ငံ၊ ေနျပည္ေတာ္၌ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ပါသည္။

 

သုံးသပ္ခ်က္                  

၁၇။     ACMECS သည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသမွ ကုန္းေျမနယ္နိမိတ္ တစ္ဆက္တစ္စပ္တည္း တည္ရွိေသာ အိမ္နီးခ်င္း(၅)နိုင္ငံတို႔ စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မည့္ အစီအစဥ္ျဖစ္ပါသည္။ ACMECS က ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မည့္ နယ္ပယ္(၅)ရပ္သည္ ဦးတည္ခ်က္ေကာင္းမြန္ၿပီး ႐ုပ္လုံးေပၚလာရန္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္သင့္ ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ နယ္စပ္ေဒသဖြံ့ၿဖိဳးေရး၊ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ားဖန္တီးေပးေရး၊ ခရီးသြား လုပ္ငန္း ျမႇင့္တင္ေရးတို႔ကို ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္ အထူးျပဳ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္သင့္ပါသည္။

၁၈။     အေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ မဟာဗ်ဴဟာလုပ္ငန္းက႑ႀကီး (၅)ရပ္အနက္ အဓိကအေရး ႀကီးဆုံးျဖစ္ေသာ ကုန္သြယ္မွုႏွင့္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမွုက႑၏ တာဝန္ခံသည္ စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္း ဝယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနျဖစ္ပါသည္။ ကုန္သြယ္မွုႏွင့္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမွုဆိုင္ရာ ဘုံစီမံကိန္း(၁၃)ရပ္ ခ်မွတ္ ထားရာ ယင္းအနက္မွ နယ္စပ္စခန္းမ်ားတြင္ One Stop Service ထူေထာင္ေရး၊ ပို႔ကုန္လကၠား ေဈးကြက္တည္ေထာင္ေရး၊ နိုင္ငံျဖတ္ေက်ာ္ကုန္သြယ္မွုစနစ္ႏွင့္ ပို႔ကုန္အေထာက္အကူျပဳ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံ မွုလုပ္ငန္းမ်ားတိုးတက္ေရးကို ဦးစားေပးအေကာင္အထည္ေဖာ္သင့္ပါသည္။ ACMECS တြင္ ပါဝင္ ေသာ လုပ္ငန္းစီမံကိန္းမ်ား၊ စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မည့္က႑မ်ားသည္ မိမိတို႔နိုင္ငံ၏ ဖြံ့ၿဖိဳးေရးမဟာဗ်ဴဟာမ်ားအျဖစ္လည္း အသုံးခ်နိုင္ေသာေၾကာင့္ စည္းမ်ဥ္း၊ စည္းကမ္း၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ား ေရးဆြဲရာတြင္လည္းေကာင္း၊ လက္ေတြ႕အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာတြင္ လည္းေကာင္း၊ မိမိတို႔နိုင္ငံ၏ ေရရွည္ အက်ိဳးစီးပြားႏွင့္ ကိုက္ညီေစသင့္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တာဝန္ရွိဌာနမ်ားအား စနစ္တက်ဖြဲ႕စည္းေပး၍ တာဝန္ခံ ဌာနအား တိက်စြာ သတ္မွတ္တာဝန္ေပးအပ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေစသင့္ပါသည္။

၁၉။     ACMECS အဖြဲ႕ဝင္ ပါဝင္ေသာ (၅)နိုင္ငံတြင္လည္း စီးပြားေရးကြာဟမွုရွိေနပါသည္။ ထိုင္းနိုင္ငံသည္ စီးပြားေရး အင္အားအေတာင့္တင္းဆုံးျဖစ္ၿပီး ဗီယက္နမ္နိုင္ငံသည္ ဒုတိယအဆင့္တြင္ ရွိပါသည္။ သို႔ျဖစ္၍ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ယင္း(၂)နိုင္ငံက ဦးေဆာင္သည့္ အေနအထားျဖစ္ေပၚနိုင္ၿပီး က်န္(၃) နိုင္ငံက ကုန္ၾကမ္းႏွင့္ လုပ္သားအင္အားမ်ား ျဖည့္ဆည္းေပးသည့္ပုံစံ ျဖစ္ေပၚလာနိုင္ပါသည္။ ထိုအေနအထားမွ မိမိတို႔နိုင္ငံ၏ ေရရွည္ရည္မွန္းခ်က္ႏွင့္ ကိုက္ညီေသာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား မိမိတို႔နိုင္ငံအတြင္း ထူေထာင္နိုင္ေရးကို ဦးတည္ေဆာင္ရြက္သင့္ပါသည္။

နိဂုံး

၂၀။     အက္မတ္စ္နိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ပုဂံေၾကညာစာတမ္းေဖာ္ျပပါ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ ဦးတည္ခ်က္ မ်ားအပါအဝင္ အက္မက္စ္၏ အဆက္ဆက္ေသာ ေၾကညာစာတမ္းမ်ားပါ ဦးတည္ခ်က္မ်ားကို တစိုက္မတ္မတ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ၾကေရး၊ အိမ္နီးခ်င္း ေကာင္းပီသမွုကို တည္ေဆာက္ေရး၊ ေဒသ တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ တည္ၿငိမ္မွုျမႇင့္တင္ေရး၊ အက္မက္စ္နိုင္ငံမ်ားတြင္ ေရရွည္တည္တံ့သည့္ ဘက္စုံဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္မွု တိုးျမႇင့္ေရးႏွင့္ မိမိတို႔ စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွု မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္းမ်ား ေအာင္ျမင္ၿပီးဆုံးသည္အထိ အတူတကြ လက္တြဲအေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္သြား မည္ျဖစ္ပါသည္။